borsa 100-150 şirketin özel hesabını ilgilendirir.. bir şirketin hisse senedinin kıymeti düşerse zararına, yukarı çıkarsa elbette ki lehine bir gösterge işaretidir ki sermayesi artıyor anlamına geliyor.. bu hisse senetlerinin değer kaybetmesi ve kazanması sadece şirketi ilgilendirir.. zarara uğrarsa o şirketin veya firmanın üretim kapasitesi düşer.. malî yapısı bozulur.. ama eskiden ürettiği malın değeri artar, piyasada bulunmaz olur.. bu sefer o malı üreten başka şirketlerin malları sürüm yapmaya başlar..
bazı bankaların dışarıya veya içeriye dolar borcu olabilir.. doların fiatının artması o bankayı zor duruma düşürebilir ama, o bankaya yatırılmış bulunan vatandaş mevduâtının kaybolması veya ödenememesi diye bir hadise bahiskonusu değildir.. çünkü mevduatı (vatandaşın parasını) ödemeyi devlet taahhüt etmiştir.. para, bankada kaybolmaz.. yastık altında veya kasada saklarsan: eşkiyası var, hırsızı var, akrabası var, yangını var, zelzelesi (depremi) var.. kumarbaz oğlun var, sarhoş damadın var üç kuruşunu yine bankaya koyar, yine en sağlam yer bankadır diyen vatandaş rahat eder..
birşey daha var, dışarıya veya içeriye dolarla borçlanan bir firma, borçlanmadan evvel doların ineceğini çıkacağını muhakkak surette hesaplamış tedbirini de ona göre düşünmüş bulunmalıdır.. doların yükseleceğini düşünemeyen yahut yükseldiği takdirde ne yapacağını bilemeyen bir şirket zaten zor durumda kalmayı haketmiş demektir.. böylelerini devletin kurtarması diye bir kavramdan bahsedilemez.. o şirketin piyasaya veremediği bir malı başka bir şirket tüketime sevkeder.. hesapsız şirketin işten çıkaracağı ustaları ve işçileri, hesabını sağlam tutan öteki şirket istihdam edecektir..
kriz dolayısıyle türk mallarını eskisi gibi bol miktarda talebedemeyen bir alman veya rus firması, alman ve rus piyasasının ihtiyacını karşılamak için bugün değilse yarın mutlaka mal isteğinde bulunacaktır.. o firma istemezse başka bir firma o ihtiyacı karşılamak için harekete geçecektir..
iç piyasanın ve iç tüketiminin, üretimi ve istihdamı teşvik edecek surette seyretmesi ise, aslında kendiliğinden işlemesi gereken bir süreçtir.. 70-75 milyon insan yiyecek, içecek, giyecek ve barınacaktır.. bu dört ana ihtiyacın karşılanması için binlerce tüketim maddesinin ve mâmûlatının hazır edilmesi ve piyasaya sunulması gerekmektedir.. sıkıntıda olan bir aile bir müddet sabreder, bir müddet tasarruf eder; eninde sonunda ne yapıp edip hayati ihtiyaçlarını karşılamak için elinden geleni yapacaktır.. bu demektir ki bu 70-75 milyonu teşkil eden insanların hepsi, çeşitli mesleklerin ve çeşitli işlerin sahibi olarak birbirlerine muhtaçtır ve birbirlerinden alışveriş yapmak zorundadırlar.. bu zaruret, bu hayatî zaruret; piyasanın ve iktisat kanunlarının işlemesini intaç edecek, bu suretle işler ve meslekler yeniden kendi kanallarında eskisi gibi akmaya başlayacaktır..
işin bir de dış sermayenin yurdumuza gelip yüksek faizden faydalanma hareketi vardır.. sermaye dolar olarak veya dışarıdan sağlanan türk parası olarak gelmiş, bankalara yüksek faizle tevdi edilmiştir.. ve uzun müddet bu faizden faydalanmıştır.. neticede birgün parasını geri çekmek istediği zaman bu parayı dolara çevirip dolar olarak dışarı çıkarmaktadır.. son zamanlarda doların 1.70''e dayanması, ucuz dolar alarak, daha çok paramızı dışarıya götürmesini hiç olmazsa bir derece önlemektedir.. doların yükselmesinin olumlu bir neticesi de budur.. memnun olmak lâzımdır..
yazımı moldavyalı bir kadının söylediği bir sözle bitirmek istiyorum: moldavyalı bayan: “türkiye''de işsizlik yok, işi beğenmemezlik vardır” demişti.. lise mezunu, üniversite mezunu gençler, beden ve el işi yapmaya yanaşmıyorlar, iş beğenmiyorlar.. çiftçilik, hayvancılık, balıkçılık, ormancılık, amelelik yapmaktan kaçınıyorlar.. gençlikten evvelâ bu kompleksi kazıyıp atmak gerekiyor..
abdiâcizin kanaatine göre amerika''daki kriz, türkiye''yi ırgalamaz.. topraklarımız, merâlarımız, ormanlarımız, denizlerimiz olduğu müddetçe bu memlekette işsizlikten bahsedilemez.. aç kalan adam gitsin buğday yetiştirsin, fasulye yetiştirsin, balık tutsun, hayvan yetiştirsin.. ev yapmayı, yol yapmayı öğrensin, ekmeğini taştan çıkarsın.. haa! devlete düşen nedir: kolaylıklar sağlasın.. şarta bağlı kredi versin..
şunu da unutmayalım: “ya bir yol bulacağım, yahut kendim bir yol yapacağım” demiş bir azimli kişi.. “ikinci bir kaide: mutluluğu devletten ve kanunlardan beklemeyeceksiniz.. onu kendiniz inşa, icad ve ibda'' edeceksiniz”..
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.