Annapolis ve diplomatik mukavemet

Bush''un Ortadoğuda kaybolan itibarını yeniden kazanmayı, İsrail başbakanının iflas eden politikalarına hayat vermeyi ve onlarla iyi ilişkiler içinde olan Mahmud Abbas''ı güçlendirmeyi hedefleyen Annapolis Barış Konferansı bugün başlıyor.

Bush''un giderayak el attığı Filistin sorununun görüşüleceği bu konferansa 40''tan fazla devlet katılıyor.

100 yıl sonra Ortadoğuda aktör olmayı başaran Türkiye de bu konferansa davet edilen ülkeler arasında. Hatta ABD''nin terörist ülke ilan ettiği Suriye''nin bu konferansa katılımını ve Golan meselesini gündeme aldırmayı sağlayan aktörler arasına girecek kadar etkin bir pozisyonda.

Bu konferansta Filistin''de İsrail ve Filistin olmak üzere iki bağımsız devlet kurulması, devletlerin sınırları, Kudüs, sular, mülteciler, yeniden yapılanma ve Filistin sorunuyla ilgili diğer konular 24 saat süreyle ele alınacak.

Daha önce 15 kez yapılmış benzer toplantıların bir benzerini iktidarının 8 ayı kalmış bir ABD başkanının 16ncısını yapıyor olması insanı düşündürmüyor değil.

BM kararlarının hiçbirini uygulamayan İsrail, bu toplantıya katılmayı Filistin tarafından daha fazla taviz koparmayı hedeflediği için kabul etmiş görünüyor.

İsrail''in niyeti ne olursa olsun, 40 küsur devletin katılacağı toplantıdaki tutanaklar ve yayınlanacak sonuç bildirgesi tarihi bir vesika olacağı için önem arz ediyor. Toplantı da sırf bu yüzden önemli.

İsrail ABD''nin desteğiyle bu toplantıdan karlı çıkmanın alt yapısını hazırlamış görünüyor.

İsrail başbakanı Ehud Olmert Annapolis Konferansı''ndan önce Mahmud Abbas önderliğindeki Filistin Yönetimi''ne, mukavemeti sindirmek için Rus tankları tüfekler ve mühimmat vermeyi kararlaştırdı. Yani işgale karşı direnen mukavemet güçlerini İsrail''in yerine Abbas yönetiminin durdurması bir başka ifade ile İslam dünyasında Abbas''ın bir maşa gibi kullanılma endişesi hakim.

İslam dünyasına hakim olan bir başka endişe ise Bush''un istekleri arasında yer alan gizli hedef. Filistin mukavemetini tamamen ortadan kaldırmayı planlayan hedef. 2002 yılında Bush, Filistinlilerin kendilerini değiştirmelerini ve yenilemelerini istemişti. Bu değişim ve yenilenmeden maksat Filistin yönetimindeki etkili her mevkie yeni kuşak Filistinlilerin getirilmesidir. Siyasi ya da askeri mukavemete daha önce hiç katılmamış yeni kuşak Filistinlilerin işbaşına getirilerek Filistinleri bütün taleplerinden vaz geçirilmeleri hedefleniyor. Başta bütün Filistinlilerin meşru temsilcisi olarak bilinen FKÖ, bakanlıklar, güvenlik güçleri ve diğer etkin mevkiler İsrail''e itiraz etmeyecek yöneticilere teslim edilecek. Bush''un 2002''de Filistinlilerden kendilerini değiştirmelerini istediği şey bu idi. (Filistinliler ise tam tersine silahlı mukavemetin en güçlü temsilcisi HAMAS''ı seçmişti!)

Annapolis konferansı sonrasında endişe uyandıran bir başka husus da İsrail devletinin dini (Yahudi) özelliğiyle ilgili. Daha önce pek gündeme getirilmeyen ve İsrail''in bir iç sorunun olarak kalması gereken devletin dini özelliğinin bu konferansta gündeme getirilmesi ve kabul görmesi Filistinlileri bekleyen önemli tehdit unsurlarından biri.

İsrail devletinin Yahudi kimliği tescil edilirse şu anda sürgünde ve mülteci kamplarında bulunan yaklaşık 4 milyon Filistinlinin vatanlarına dönme ihtimalini ortadan kadırdığı gibi İsrail içindeki Müslümanların (İsrail nüfusunun yaklaşık %20''ine tekabül ediyor) da geleceği tehdit altına alınacak demektir.

Bush 2004 yılında zamanın başbakanı Şaron''a gönderdiği mektupta İsrail''in Yahudi özelliğini kabul ettiğini açıklamıştı. İsrail dışişleri bakanı da devletin Yahudi devleti olması, Filistinli mültecilerin vatanlarına geri dönme ihtimalinin ortadan kalkması anlamına geldiğini lafı evirip çevirmeden ilan etmişti.

İsrail devletinin dini kimliği tescil edilirse, Annapolis bir barış konferansı olmak yerine Filistinlileri yurtlarından resmen koparma konferansına dönüşebilir.

Endişe uyandıran bir başka ayrıntı daha var. İçerde ve dışarıda bütün Filistinlilerin uluslar arası platformlardaki (BM kararıyla) meşru temsilcisi FKÖ''dür. Oysa Mahmud Abbas''a gönderilen davette Filistin Yönetimi Başkanı ibaresi vardır. Abbas yönetimi dışında kalan Filistinlileri temsil etmiyor! Sadece mevcut yönetimin kapsadığı Filistinlileri temsil ediyor. Bunun anlamı sürgündeki ve mülteci durumundaki Filistinliler sorunu bu konferansta ve sonrasında çözümsüzlüğe itilebilir.

Bütün bu endişeler inşallah yersiz endişeler olarak kalır ve Annapolis sorun çözümünde sonun başlangıcı olur diye temenni ediyoruz.

Halkının seçtiği meclis ve hükümete karşı işgalcilerle ve işgalcileri destekleyenlerle birlikte olmak gibi son derece yakışıksız bir tavır içinde olsa da, Filistinlelerin haklarını silahla değil yalnızca ve yalnızca müzakereler yoluyla elde edeceğine inanmış ve 9 kez Olmet''le yaptığı görüşmelerin hesinde daha fazla taviz vermeye zorlanmış olsa da her halükarda Filistinlileri Annapolis''te Abbas temsil edecektir/etmektedir. Abbas, İsrail ile müzakerelerin fayda vermeyecğini bugüne kadar yaptığı 9 görüşmede anlamış olması gerekiyor. Abbas''ın bundan sonra yapması gereken müzakere yerine Filistinlilerin haklarını koruma esaslı diplomatik mukavemet olmalıdır. İşte Annapolis bu diplomatik mukavemetin ilk adresi olarak büyük önem arz etmektedir.

Bardağın dolu tarafından bakarak diyorum ki, Annapolis''e katılan Arap ülkeleri ve elbetteki Türkiye, Mahmud Abbas''a Filistinlilerni daha fazla taviz vermesine sebep olacak müzakere yolunu dayatmamalıdır. Filistin dostu ülkeler Abbas''a Filistinlilerin haklarını koruma esaslı diplomatik mukavemeti tavsiye etmeli ve onun mukavemetine destek vermelidir.

Filistinlilerin insanca yaşamaları için.

Bu sorun her şeyden önce bir insanlık ve insan hakları sorunudur.