Bir yaşam tasarımı olarak melankoli

Kimlik krizlerinden geçerken en fazla yardımı dokunan ve çelişkili biçimde en büyük avuntuyu veren refakatçi kederdir; bilincine vararak veda etmek. Keder, veda etmeyi kolaylaştırır; melankoli, yitirilmiş olanı korur. Buna karşın yitirilmiş olan için hissedilenler depresyon sırasında kaybolur.

Melankoli geçip giden bir ruh hali, elem kavramıyla tanımlanabilen bir ruh durumu. Kadınlar, yaşam çevriminin tamamen kendine özgü gereklerine göre yaşamak için melankoliden yararlanmayı öğrenebilirse depresif duygulardan uzaklaşmaları mümkün olabilir.

Erkeklerin baskın olduğu toplum, kadının melankolisinin yok olmasını sağlamış yerine depresyonu geçirmiş. Melankoli, içe dönük bir ara veriş, insanı yeni olana yeni bir yaşama yeni etkinliklere hazırlar. Ancak günümüz toplumu kendisini aktif, formda, neşeli ve genç olmaya öylesine adadı ki artık tahammül edilir olmaktan çıktı.

Melankolinin özü dönüşümdür. Melankolik ruh durumu içindeyken eski ve yitirilmiş olan bir kez daha güncelleştirilip anıların arasına kaldırılmadan önce elden geçirilir. Depresyonda ise değişimin mümkün olduğu duygusu yitirilir.

İstatistiksel olarak bakıldığında depresyona maruz kalan kadın sayısı erkeklerin iki katı. Ama bu durum kadınlar depresyona daha yatkın olduğu için değil; aksine erkeğin depresyonunu da üstlenmiş olmalarından kaynaklanır. Çünkü depresyona yapısı itibariyle yatkın olan kadın değil, erkektir. Yaşamın çevrimiyle bağları kadınınkinden zayıf olan erkek; sınırlarını, faniliğini, bir sonu olduğunu ve yaşamın geri dönüşümünü kadın gibi kendi içinden ve kendi bedenselliğinden dışarı doğru yol alarak öğrenemez. Erkek kendisine dışarıdan yüklenen, dayatılan, zorla kabul ettirilen sınırlara çarpar. Bu, çaresizlik ve güçsüzlük üretir. Bunlar tam da depresif insanların hissettiği duygulardır. Fakat bu durum tarif edilen erkek rolüne uygun düşmediğinden erkeklerin depresif olmaya hakkı yoktur. Böylece erkek depresyonunu kadına yükler.

Sonuçta paradoksal bir durum ortaya çıkar: Erkek depresiftir ama depresif olmaya hakkı yoktur. Kadın melankoliktir ama melankoli bilinci kaybolmuştur ve ona nasıl ulaşacağını bilemez. Erkeğin reddettiği duyguyu üstlenir, bu yüzden terapi edilme noktasına gelir. Bugün depresif olduğu kabul edilen ya da kendisinin depresif olduğunu düşünen pek çok kadının aslında terapiye ihtiyacı yoktur. Acı çektiren duygu sorgulamalarından, cesaretsizlikten ve yenilmişlik duygusundan kurtulmak için gerekli anahtarın kendilerinde olduğunu keşfetmeleri rahatlamalarını sağlayabilir.

Depresyonun anlamı niçin kederli olduğumuzu ya da daha doğrusu niçin bir şey hissetmediğimizi, niçin her şeyin karanlık ve anlamsız

göründüğünü bilememektir.

Kadın melankoliktir çünkü kendisi bir çaba göstermeden içten dışa doğru kendisinin ve yaşamın sırlarını barındırır. Erkek bu sınırları kendi geçiciliğinin işaretlerini biyolojik olarak öğrenemez, bunlar ona dışarıdan dayatılır. Bu nedenle bu durumu doğal bir şey olarak değil şiddet olarak algılar. Depresyonun tipik özelliği de daha güçlü bir dış dünya karşısında güçsüzlüğünü hissetmektir. Erkek, kendi güçsüzlük duygusunu bastırır ve kendi depresyonunu kadına havale eder. Kadın erkeğin depresyonunu üstlendiğinde, dönüşümün gücü olan kendi yaratıcı melankolisi elinden alınmış olur ve bilinçdışına itilir.

Melankoli kadına özgü olandır; hem yaşam hem ölüm.

Depresyon ise erkeğe özgüdür; ya yaşam ya ölüm.