Mahşer"den geliyorum

Üzerinden 36 saat geçince bana bile ''imkânsız'' gibi geliyor, ama doğru: Kuzeybatı Anadolu''yu yerinden oynatan depreme, olduğu an, hem de merkez üssüne en yakın yerde, Yalova''da yakalandım... Uyanıktım ve otomobil kullanıyordum... Herşeyi sıcağı sıcağına yaşadım, çünkü varmam gereken istikamete giderken geçtiğim caddeler Yalova''nın depremden en fazla etkilenen muhitlerindeydi... Mahşer manzarasını kendi gözlerimle gördüm, kulaklarımla duydum, bütün hislerimle algıladım...

Depremin olduğu gece, bir süredir bulundukları ABD''den dönen Cengiz Çandar ile eşi Tuba Çandar onuruna verilen kısıtlı bir dâvetteydim. Cengiz''in yakın dostlarını biraraya getirmeyi amaçlayan bir dâvetti bu. Uzun sürmüş bir ayrılığın telâfisi kısa sürede olmuyor, bu yüzden bizim dâvet de sabahın ilk saatlerine kadar uzadı.

İstanbul''dan Yalova''ya en kestirme yol Eskihisar-Topçular arasının feribotla geçildiği yoldur. Gündüz arabamla Topçular''a kadar gelmiş, oradan feribotla karşıya geçmiştim. Dönüşte de, dâvete katılan siyaset adamı bir dostum bıraktı beni Eskihisar''a. Karşı yakadaki Topçular''a vardığımda saat 2.45''ti; yani depreme sadece 15 dakika kalmıştı... Bizim köye Yalova''nın içinden geçilerek gidiliyor; bu sebeple, depreme kentin tam orta noktasında tutuldum...

Önce otomobilin lâstiği patladı sandım; otomobil ihtilâça tutulmuş gibi iki yöne doğru gidip geldiği için yer sarsıntısının şoföre verdiği ilk izlenim bu olmalı. Kentin zifiri karanlığa büründüğünü fark etmem ve caddenin heykele doğru etraftaki binaların damından uçan kiremit parçalarıyla dolduğunu görmem ancak 5 - 10 metre sonra mümkün olabildi. O sırada çarşı içinden geçtiğimden henüz ''memleketimden insan manzaraları'' yoktu ortada, ama meydanda şaşkın bakışan polisler vardı. O anda aklıma ilk gelen güçlü bir bombanın biraz önce patladığı düşüncesi oldu...

Yanıldığımı yolların bir kaç noktada kesik olduğunu fark ettiğimde anladım. Gerçek o an kafama dank etti işte: Deprem... Önümde duran ve varlığıyla geçeceğim sokağı tıkayan minibüsün tepesine kocaman bir taş düşmüştü... Denediğim ikinci geçiş ise tepeden düşmüş kocaman bir elektrik kablosunca kapatılmıştı... Yalova''nın merkezini boylu boyunca kateden Fatih Caddesi yolu bütünüyle kesen bir görüntüyle kapanmıştı; caddenin en başındaki apartman yola kaykılmıştı çünkü...

Yolların geçit vermeyişi, geriye kalan tek istikamet olan Bağlar Caddesi''nde yaşanan felâketi sıcağı sıcağına gözlemlemem içinmiş demek ki... Åh-u enînlerin bu kadar yüksek çıkabileceğini, âcizliğin insana her şeyi yaptırabileceğini, tam bir mahşer manzarası olarak, o yarım saatte karşımda gördüm. Şimdi gidilip bakıldığında herkes teslim edecektir: Yalova''nın sarsıntıdan en fazla etkilenen merkezi Hastane-Stadyum bölgesi; işte depremden sadece beş dakika sonra ben o bölgede en az etrafımdakiler kadar şaşkın gezinip duruyordum.

Karanlığa gömülmüş evlerin hepsi "Gözlerine mil çekilmiş birer âmâ gibi" görünüyordu. Geniş cadde, bazen bir bazen diğer tarafı olmak üzere, yıkılmış binalarla kesikti... Sekiz katlı olduğunu ertesi gün öğreneceğim bir bina cadde seviyesine inmiş, dev çatısı göz hizamdaydı; üzerinde sadece kilotu bulunan bir adam yeri dövüyordu... Evlerinden sokağa fırlamış yüzlerce insan sağ kalacak kadar şanslı olduklarını henüz anlayamamış gözlerle bakınıyorlardı sağa sola... Göz ifadeleri hâlâ belleğimde; komşularından yüzlercesinin yıkıntıların altında kaldığını, onları bir daha göremeyebileceklerini o anda tam algıladıklarını hiç sanmıyorum... Su borusu patlamış, cadde bir noktadan sonra göle dönmüştü; otomobiller o gölde seke seke kayıp gittiler...

İnsan mahşerde hangi hislere kapılacaksa o hisler deprem ânında da kendisine musallat oluyor. "Neden ve nasıl?" cevabını bulmaya çalıştığım ilk iki soru oldu. Son bir kaç yılın siyasi, sosyal, ekonomik olayları gözlerimin önünde resm-i geçit yapmaya başladı. Ve ben, o olaylar içinde, yanında, karşısında ben ne yaptım? Ardından, "Şimdi ne olacak?" sorusu... "Bizimkilere ne oldu acaba?" sorusunu, epey sonra, yıkıntılar ve inlemeler arasında kendime yol bulmaya çalışırken hatırlayabildim...

Geceyi dostlar ve akrabalarla değerlendirmek niyetindeki yakınlarımı köyde bırakmıştım, on saat önce... Güçlülüğünün eserlerini yol boyunca göregeldiğim sarsıntıya bizim mütevazı ev dayanabilmiş miydi acaba? Çocuklar korkmuş muydu? Ucuzluğu yüzünden, herkesin, "Basit bir depremde çöker" diye dudak büktüğü köyün girişindeki blok apartmanlara bir şey olmuş muydu? Yıkılmışlarsa, gelip geçerken karşılaştığım apartman sâkinleri ne durumdaydılar?

Kimi anlamlı, kimi saçma, aklı buran yüzlerce soru işte... "Ben ve etrafta gördüğüm insanlar sağ olduğumuza göre bu ''o saat'' değil" düşüncesinin üşüştürdüğü sorulardı bunlar... Herbirine yol boyunca cevap alabildiğim, cevapları bazen ferahlık duyuran, bazen kahreden sorular... Köye ve eve vardığımda üzerimde yoğunlaşan meraklı gözlerde sezdiğim rahatlamanın keyfini ise asla unutamayacağım.

Kıyamet manzaraları bana dokunuyor olmalı. Yoksa, bahçe kapısından girer girmez, geceyi dışarıda geçirmeye kararlı insanlara sarf ettiğim ilk cümle, "Ben eve, yatmaya gidiyorum, yorgunum" olur muydu? Bir koro halinde "Deli misin?" dediler de aklım başıma geldi.

Deli değilim, yalnızca mahşeri gördüm.