Ya o da olmasaydı?

Başbakan Bülent Ecevit''in deprem sonrası çabaları, ne yalan söyleyeyim, benim içimi acıtıyor. O durumdaki birinin kendini bu kadar yorması kırılgan olduğu belli sağlığını daha da bozuyordur.

Yaşlılıkta bazen olur; üzerinize âfiyet, bir yakınım hatırladığından çok unutuyor son zamanlarda. Biraz önce sorduğu soruyu bir daha soruyor, sonra bir daha; yaptığı işi bir kez daha yapmaya kalkıyor... Kendi aramızda bu olayı konuşurken, birimiz, "Halimize şükredelim" deyiverdi, "Ya bir de başbakan olsaydı..."

Bu olayı aktardığım bir meslektaş güldü ve tespiti yapana hak verdi. Başbakanlıkta bizimkine benzer durumlar yaşanabiliyormuş... Özel kalemden birisinin, "Şu odadan çıkıp diğerine girdiğinde, biraz önce neler konuşulduğunu unutuyor" dediğini o meslektaştan duydum ilk önce. Sonra bir kaç kanaldan bu durumun bazı zamanlar tahammül edilemeyecek hale varabildiğini öğrendim...

Son haberle sadece Hürriyet''te karşılaştım, herhalde gazeteler, okurlarına, "Unutkan bir başbakanımız var" izlenimini vermek istemiyorlar. Hürriyet''in yazdığına göre, Bülent Bey, istese ilk önce kullanabilecekken, Meclis''teki oylamada sırasını beklemiş, diğer milletvekillerinin arasında o da kuyruğa girmiş, oyunu pusulanın içine koymuş, ancak hücreye girip sandığa atmak yerine elinde zarfla yürüyüp sırasına gidivermiş... Bereket Hüsamettin Özkan yine hemen arkasındaymış da uyararak oyunu kullanmasını sağlamış başbakanın... Hürriyet, haberi, iç sayfalarının birinde "Başbakan unuttu" başlığıyla yer verdi...

"Nasıl oldu da Hürriyet haberi görebildi?" diye hayretle soracaklara, İngiliz iletişimci David Leigh''in, yeni okuduğum bir kitapta karşıma çıkan sözleriyle cevap vermek isterim. Şöyle diyor Leigh: "En tarafgir gazete bile, sonuçta, haberi görünce değerini anlayacak gazeteciler tarafından yönetiliyor. Daily Mail diyelim, Muhafazakâr Parti''ye zarar verecek bir haberi, eğer iyi bir haberse, vermeden duramaz. Gazeteciler ellerine geçen iyi bir haberi basmamazlık edemezler, bir biçimde mutlaka değerlendirirler; 5. sayfanın en dibine koyarlar belki, ama mutlaka değerlendirirler..."

Biraz da yakınımda yaşanan ''yaşa bağlı unutkanlık'' olayının zorlaması yüzünden, başbakanın sağlık sorunu ile ilgilendiğimi bilenler, ne zaman biraraya gelsek yeni duydukları olayları aktarıyorlar. Şu sıralarda kendisini yakından görme imkânım olmadığı için, başkalarına ait tespitleri ilk elden gözlemlerle test edemiyorum. Yakınımda gördüklerimle mukayese ederek rahatsızlığın boyutlarıyla ilgili bir fikir edinmem yine de mümkün olabiliyor...

DSP grup toplantılarının müdâvimlerinden bir gazeteci dost, "Kendisini başbakana her hafta yeniden tanıtan milletvekili var" dedi bana. Bazı isimleri ve yüzleri hiç unutmasa da, hangi sebeptense, bazı kişiler de bellekte hiç yer edemeyebiliyor. Her an yanında duran birini asla unutmaz eminim, ama Anadolu''dan gelmiş milletvekillerinin bazısı tam bir meçhul olarak kalmaya mahkum olabilir. Milletvekilleri yanında, bellek, bürokratlar, parti örgütlerinden gelenler arasında da seçici davranıyor olmalı; bazısını hatırlayıp belki daha iyi tanıdığı bazılarını unutuyordur... Herkesi tanıyan birinin sürekli yanında olması öyle durumlar için şart işte.

Başkanlığının son dönemlerinde eşi Nancy, başkan Ronald Reagan''ın ayaklı belleği gibiydi. Lesley Stahl, ''Reporting Live'' (Canlı yayın) başlıklı anılarında bir basın toplantısında yaşananları aktarıyor. Bir gazeteci, başkan Reagan''a Sovyetler Birliği ile silâh yarışıyla ilgili bir soru yöneltmiş, başkanın soruyu anlamadığını fark eden gazeteci sorusunu yinelemiş, ama nâfile. "O sırada Nancy müdahale edip mahcubiyetin önüne geçti" diyor Stahl (s. 204)... Reagan, belediye başkanlarıyla ilgili bir toplantıda, birine yaklaşıp "Sayın başkan nasılsın, sizin orada işler nasıl gidiyor?" diye sormuş. Oysa, belediye başkanı sandığı kişi kendi bakanlarından biriymiş (s. 135).

Böyle durumdaki birine düzenli yerine getirmesi gereken işler nasıl yaptırılır? Reagan için çareyi eski mesleğinin özelliğinde bulmuşlar; insan içine çıkması gerektiğinde nasıl davranacağı, tıpkı bir aktöre rolü öğretilir, konuşmaları ezberletilir gibi belletiliyormuş (299)... Bunun da bir mahzuru var tabii; sözgelimi Reagan''ın, Gorbaçov ile karşılaşmalarında, vaktiyle rol aldığı filmlerde yaşadıklarını, sanki kendi başından gerçekten geçmiş gibi anlattığı görülmüş (s. 245)... Gorbaçov işittiklerini hayra yormayıp "Ne oluyor?" diye sormaya başlayınca, Amerikalılar, hayal ile gerçek arasındaki çizginin başkanın zihninde tamamen silindiğini anlamışlar...

Elbette, sağda solda söylenenlere mutlak doğrularmış gibi kulak vermek, belki de basit birer açıklaması bulunacak zihin yanılmalarını büyüterek hastalık vehmetmek doğru değil. Zaten doğru olsaydı, başbakanın partisindeki doktorlar, görevleri arasına devletin yanlış ellere düşmemesi de giren tıptan anlayan kişiler heyecanlanır alarma geçerlerdi. Bu sebeple, etrafıma bakarak, okuduğum kitaplarda rastladığım kişilerle paralellikler kurarak Bülent Ecevit''e hastalık yakıştırmaya kalkmayacağım... Hem bana ne?

Epey ses getirecek bir Bülent Ecevit öyküm var; pazar gününden başlayarak sizlerle üç gün sürecek bir yolculuğa çıkacağız. Tavsiyem, gazetelerinizi şimdiden bayiden ayırtmanız...