Depremden anlar mısınız?

Devalüasyonla enflasyonuzamanın başbakanı Süleyman Demirel''den öğrenmiştik. İlk zamanlar öyle karmakarışık bir şeydi ki, enflasyonun, Demirel''in kafa karıştırmak için ortaya attığı uyduruk bir kelime olduğunu bile düşünenler vardı.

Enflasyonla yeni tanışmaya başladığımız sıralarda, her gün bir iktisatçı televizyona çıkar, enflasyonun ne olduğunu millete anlatmaya çalışırdı. Uzun zaman sonra, 7''den 70''e hepimiz, enflasyon konusunda ortalama bir Amerikalı''ya, bir Arap''a veya istikrarlı bir paraya sahip herhangi bir ülkenin vatandaşına yıllarca ders verebilecek kadar ihtisas sahibi olduk.

Daha sonra, iktisatçılarımızın anlattıklarıyla, insanların bakkalda, manavda müşahede ettikleri şeyi, karikatüristlerimiz birleştirdi. Ortaya dinozorla ejderha karışımı, ağzından alev çıkaran, sırtı ve kuyruğu dikenli bir canavar tasviri çıktı.

Yıllarca önce nasıl milletçe enflasyon tahsilimizi ikmal ettiysek, 17 Ağustos''tan sonra da deprem tahsil etmeye başladık.

Bizim Haber Merkezi''mizdeki Mustafa Kahraman jeologdur. Bugünlerde, 8. sayfamızda depremle ilgili dizisini herhalde okuyorsunuzdur.

Mustafa, "Bir deprem sektörü oluştu" diyor. "Bir kağıdın üstüne iki fay hattı çizen, uzman sıfatıyla televizyona çıkıyor. Yerli yersiz açıklamalarla insanların zihnini karıştırıyor."

Bu vaziyetin ben de farkındaydım ama, adlandırmamıştım. Doğru, bugünlerde cincilerden, astrologlardan, meteorologlardan, jeologlardan, filozoflardan, gazetecilerden, televizyon sunucularından, devlet adamlarından, şarkıcılardan, hırsızlardan ve başka meslek erbaplarından müteşekkil geniş bir ''deprem uzmanı'' ordumuz var.

Tabii ''deprem sektörü'' bu ''uzman'' rezerviyle sınırlı değil. İyi insanları elbette tenzih ediyorum. Ama iyice ayan beyan oldu ki bir de eski "Harp zenginleri" gibi, "Deprem zengini" olmaya aday geniş bir zümre var.

Yıllardır devletle iş yapan, beş kuruşluk çiviyi devlete beş yüz liraya satan bir kısım holdinglerin adını biliyoruz. Teşhis ve gerektiğinde teşhir edebiliyoruz.

Fakat fırsatçı ev sahipleri, çok geniş bir kategoriyi oluşturuyor.

Yüzbinlerce insan evsiz kalmış, başını sokacak bir çatı altı bulamazken, maazallah ikinci bir depremde muhtemelen hurda demir ve beton yığınına dönüşecek evlerinin kirasına, depremi fırsat bilip zam üstüne zam yapan acımasız ev sahipleri.

Evlerinin kapısını afetzede insanlara sonuna kadar açacaklarına, afetzedeyi (veya herhangi bir kiracıyı) soymaya uğraşan böyle açgözlü bir güruha sahip olduğumuz için ne kadar esef etsek yeridir.

Gelelim günün sorusuna... Bilimadamları da, üfürükçüler de deprem konusunda sadece tahmin yürütüyorlar. İki tarafı da dinleyip, "deprem tahsilimizi" ilerletmemizde fayda var. Fakat doğru cevap şu olsun: "Filan saatte deprem olacak" şeklindeki dedikodulara kulak asmayın. "Deprem olmayacak" derlerse ona da inanmayın. Kalıcı bir çözüm bulmaya çalışın.

Geniş bilgi için, Mustafa Kahraman''ın dizisine müracaat.