Depremden nasıl ders almalıyız?

Deprem uleması, hangi sarsıntının öncü, hangi sarsıntının artçı olduğunu tartışadursun. Einstein''a benzeyen sempatik rasathane müdürümüz gökyüzünde bulut kovalamaktan yorulmuş mavi (belki de yeşil) gözleriyle veya teleskopuyla yeraltına bakarak ilmi neticeler istihraç etmeye uğraşadursun.

Gazete ve televizyonlarımız, Türkiye''deki depremle dünyanın bütün şöhretli markalarının taklitlerini ürete ürete zengin olmuş Tayvan''daki depremi mukayese etmeye çalışadursun, biz başka bir konuya geçelim.

Türkiye''de kaht-ı rical var imiş gibi yeniden reisicumhur olsun diye hakkında kampanya başlatılan sayın Demirel ile (ya dışarıdan üniversite bitirerek, veya Azerbaycan''dan diploma temin ederek o da olmadı Anayasa''yı değiştirerek) Köşk''e çıkarılması tartışılan sayın Ecevit''in idare ettiği devletimizin olan bitenlerden nasıl bir ders çıkaracağı konusunda fikir yürütelim.

Depremden sonra bir sürü karışıklıklar oldu. Bilindiği gibi, siviller hemen deprem bölgelerine gitti. Yardımlar yaptılar. Kızılay ise, önce depremin lügat ve ıstılah anlamlarını, sonra da olup olmadığını anlamak için ilmi araştırmalar yaparken geç kaldı. Böylece, hadleri olmayarak deprem bölgesinde ''Non governemental'' bir manzara meydana getirdiler.

Hele yabancılar! Gecenin yarısında nasıl becerdilerse, kimisi Avrupa''dan, kimisi Afrika''dan, kimisi Asya''dan ''pat'' diye gelip depremzedelerimizin yüreğini ağzına getirdiler.

İnsanlar, Kızılay''ın güzelim külah gibi çadırları dururken çeşitli şekil ve renkte garip garip çadırlar kurdular. Mavi çadırlar, kırmızı çadırlar, dikdörtgen şeklinde ve başka şekillerde çadırlar... Çadır kurdukları yetmezmiş gibi, çadırdaki afetzedelere günde üç öğün çeşit çeşit yemekler yedirdiler. Bu da bir düzensizlik.

Yetkililerimiz, bu depremden ders alıp memleketimizde bir daha afet olursa ne yapılması lazım geldiğini yeni kanunlar ve yönetmeliklerle hatta memleketimizin ali menfaatleri gerektiriyorsa Anayasa''yı değiştirerek düzensizliklerin hepsini gidermek için hummalı bir çalışmanın içine girmelidir.

Hemen bir kanun çıkartılıp (maazallah) bir daha deprem olduğu zaman İsrail ve Yunanistan''dan gelenler hariç yerli ve yabancı yardımseverlerin deprem bölgesine giriş çıkış yapmaları yasaklanmalıdır.

Bu depremde sivil yardım faaliyetinde bulunan özel ve tüzel kişiler tespit edilmeli, tüzel kişilikler aleyhine muhterem hukukçularımız (artık Vural Bey mi olur, başka bir büyüğümüz mü olur onu yetkililerimiz bilir) tarafından kapatma davaları açılmalıdır.

Deprem bölgesinde insanlara münferiden yardım ettiği görülen zevat hakkında derhal zabıtlar tutturulmalı, bu yardımseverlerin bundan böyle herhangi bir yardım kuruluşuna başkan, yönetici veya denetçi olmaları 5 yıl süreyle yasaklanmalıdır.

Kızılay''ın su geçiren tepesi sivri çadırları dışında başka şekil ve renkte çadırların üretimi durdurulmalı, bu standarda uymayan çadırlar en kısa zamanda imha edilmelidir.

Çadırkentlerde dağıtılacak çorbanın hangi çorba olacağı Kemal Demir tarafından ilan edilmeli ve kimse depremzedelere başka çeşit çorba ve yemekler dağıtmamalıdır.

Kızılay''a bağış yapıldığını duyunca içim cız etti diyen veya deprem olunca sivilleşmenin ne kadar önemli olduğu anlaşıldı gibi abuk sabuk laflar eden bakanların bir daha bakan olmaması için gerekli bütün yasal, anayasal ve idari tedbirler alınmalıdır.

Depremlerden önce kamuoyuna açıklanacak ölü ve yaralı sayıları (YÖK''e benzer güvenilir bir kurul tarafından) tespit edilmeli, kimse bu rakamın üstünde bir kayıp haberi vermemelidir.

Medya da sıkı bir şekilde kontrol altına alınmalı, RTÜK, Tayvan ile Türkiye arasında deprem kıyası yapan televizyonlara kapatma cezası verecek şekilde yeniden yapılandırılmalıdır.

Depremden işte böyle ders alınır. Göreceksiniz, biz bu dersleri alacağız. Bu dersler alınıp gereği yapılınca depremler ve diğer afetler daha düzenli olacak. İnanmıyorsanız biraz bekleyin.