Arap Baharı: İlkbahar mı, sonbahar mı?

1987'de, Ronald Reagan yönetimi sırasında, ABD yönetim kademesinde bazı kişilerin, İran'a silah sattığı ve gelirlerin illegal bir şekilde Nikaragua'da dönemin solcu yönetimini devirmeye çalışan sağcı Kontraları desteklemek için kullanıldığı iddia edilmiştir. Skandal, günümüzde dahi bilinmeyenlerle doludur. Skandal diyoruz çünkü ABD'nin, o dönemde, İran yönetimini desteklemediği ve dolaylı olarak savaş halinde olduğu bilinir. Aslında, ABD'nin, İran – Irak savaşında, hem Irak'a, hem de İran'a silah satışı yaptığı bugün hemen hemen herkesin malumudur. Fakat, İrangate olarak tanımlanan söz konusu bu skandalda gözden kaçan bir mesele daha vardır. Amerikan silahları Hawk'ların, İsrail üzerinden, Tahran'a ulaştırılması sırasında İranlılar, kendilerine gönderilen Hawk füzelerinin eksi model, daha doğrusu, hurda olduğunu fark etmişlerdir. (Bkz: Israelis' Switch Gave Iran Obsolete Parts, The Washington Post, 1 Aralık 1986) İsrail, Amerika'dan gelen yeni silahları kendine ayırmış, elindeki hurdaları İran'a yollamıştır.

Bu durumun ortaya çıkmasından sonra, Beyaz Saray'a yakın kaynaklar, İsrail üzerinden, İran'a yapılan silah sevkiyatını mercek altına almaya başlamışlar ve İsrail'in, 10 milyon dolar olan silahları, İran'a, 40 milyon dolara sattığını ve İsrail'in, 10 milyonu Amerika'ya teslim ettikten sonra, kalan 30 milyonu, bir İsviçre bankasına yatırdıklarını belirlemişlerdir. (Bkz: Dan Raviv & Yossi Melman, Every Spy A Prince, 1990, s. 330.)

Bir başka olay, 1967 yılında meydana gelmiştir. Amerika tarafından Arap – İsrail savaşını gözlemlemek için bölgeye gönderilen “USS Liberty” zırhlısı, 8 Haziran 1967'de, uluslar arası sularda Sina yarımadası yakınlarında, İsrail tarafından denizden ve havadan saldırıya uğramış, gemi yaklaşık 75 dakika boyunca ateş altında tutulmuş, 34 asker hayatını kaybetmiş ve 171'i yaralanmıştır. İsrail yanlışlıkla vurduğunu iddia etmiş ve özür dilemiştir. ABD, özrü kabul etmiştir. Fakat gemi aslında yanlışlıkla değil, bilerek vurulmuştur. Amerikalı yazar James Bamford, “Body of Secrets, 2001” isimli kitabında, konuyla ilgili, USS Liberty'nin, İsrail'in, bölgede işlediği devlet suçlarına ilişkin kanıt toplamaya çalıştığını ve bunu sezen İsrail'in, gemiyi apar topar batırdığını yazar. Bamford haklıdır, zira İsrail, o dönemde, Kıyı şehri Al – Ariş'te, Hintli askerlerden oluşan BM Barış Gücü Birliği'ni topyekûn imha etmiş, sonra da BM karargâhını bombalamıştır.

Hiçbir gerçek ilânihaye gizlenemez. Maalesef, Orta Doğu coğrafyasında dün olduğu gibi, bugün de pis bir oyunla karşı karşıyayız ve İsrail, bu oyunun mimarı olmasa da, asıl yönlendirici gücüdür. Ve aynı İsrail, bel altından vurmaya bayılır. Bugün, Batı'nın demokrasi ve insan hakları diye savunduğu ilkeler, bu coğrafyada, sadece kendisiyle işbirliği demektir. Öyle olmasaydı, Batı, Bahreyn'de ayaklanmalar ortaya çıktığı zaman, Suudi Arabistan'ın, Mename'ye tanklarla girmesine ve İnci Meydanı'nda “özgürlük, özgürlük” diye bağıran insanları darmadağın etmesine engel olurdu. Ya da, ABD ve Batı'nın petrol ihtiyacının büyük bölümünü karşılayan, Suudi Arabistan, Katar, Kuveyt, Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki çıkan isyanları desteklerdi. Ama bu ülkelerde çıkan isyanlar hiç gündeme getirilmedi ve haber dahi yapılmadı. Dünya, bu ülkelerdeki özgürlük taleplerine sessiz kaldı ve sadece izlemekle yetindi. Hâlbuki, bu ülkelerde ilk çıkan isyanlar, diğerlerini aratmayacak nitelikteydi. Ama maalesef, ne gösterdiler, ne de duyurdular.

Gazze'ye yüzlerce bomba atıldı ve 1000'in üzerinde insan yaşamını yitirdi. Bugün, Gazze halkı, en tabii insanı ihtiyaçlarından mahrum olarak hayatını devam ettirmek zorunda. Bu insanlar, “sırf kendi demokratik iradeleriyle, Hamas'ı, seçtikleri için cezalandırılıyorlar.” (Bkz: BM İnsan Hakları Konseyi, Veri Toplama Komisyonu Raporu, 2010) Ama Gazze halkının yaşadığı dram, çektiği acı ve demokratik tercihi, Batı'nın vicdanında inikâs bulmuyor. Peki ya, özgürlük ve demokrasi söylemiyle işgal edilen Irak ve orada yaşamını yitiren 1 milyon insanın acısı niye hiç gündeme getirilmiyor? Bugün, etnik ve mezhep çatışmasıyla karşı karşıya olan ve her gün onlarca insanın yaşamını yitirdiği Irak'a demokrasi mi geldi, sorarım size? Putin, Çeçenlere bomba yağdırınca niye kimsenin sesi çıkmadı? Ya da, Müslüman Uygur halkına katliam uygulanırken, neden Pekin'e yaptırım kararı alınmıyor? 800'den fazla kişinin öldüğü Fildişi Sahili Cumhuriyeti'ndeki olaylara niçin “dur” denmedi? Ermenistan işgali altındaki Karabağ'ı ve başkent Bakü'deki kaçkın ve göçmenlerin durumunu niye kimse umursamıyor? Somali'de niye herkes sus pus oldu?

“Elbette, hiçbir geçerli mazeret kendi halkını öldürmeyi, bombalamayı ve işkenceden geçirmeyi meşru gösteremez” ama yukarıda sayılanlar çifte standardı göstermesi açısından yeterli değil midir? Sadece çifte standart değil, aynı zamanda pis de bir oyundur. Öyle olmasa, daha 2008'de, Mısır'ın, o dönem ABD Büyükelçisi olan Riccardione, Mübarek'in en yakın dostu ve Savunma Bakanı Tantavi'yi, Beyaz Saray'a met etmez ve aynı Tantavi bugün Mısır'da askeri darbe yaparak, Mübarak'i devirmezdi... Yine öyle olmasa, Libya'da Geçici Konsey Üyelerinin büyük bölümü, Kaddafi döneminden kalma kişiler olmazdı. “Birçoğu, Kaddafi'nin suç ortaklarıydı. Ama bugün çıkmış, 'Libya'ya demokrasi getireceğiz' diyorlar.” NATO'nun, Libya'da yıkım olduğu maliyetin boyutu bugün 500 milyarı geçti ve şimdiden Batı, dünyanın en kaliteli petrolleri olarak bilinen, Libya petrollerine ipotek koydu.

Sözün özü, keşke bu ülkelere demokrasi gelse. Keşke, insanlar eşit, özgür ve adil yönetimlere kavuşsalar. Keşke, bu coğrafyada çağdaş bilimin, fen bilimlerinin, demokrasi ve siyasetin önü açılsa... Ve keşke, bu coğrafyadaki insanlar kaylule uykusundan uyansa ve yeniden birlik ve dirlik olabilse. Tıpkı, 824 sene önceki gibi... Ama bu bahar değil. Tüm bunlar pis bir oyun ve yaşanan her şey pis ve kötü kokulu oyunun parçaları... Lütfen, bizi bu oyunun içine çekmelerine izin vermeyin. Zira, gerek Batı, gerekse İsrail, ticaret ve politikada gıllıgışlı işlere bayılır.