Başörtüsü meselesini TÜSİAD çözebilir, var mısınız?

Yıllardır kadın sorunları çerçevesinde başörtüsünü sorunu ve çözüm önerilerimi yazıyorum. İdealist bir imamın, İstanbul'un orta yerinde, değerlerinden aldığı güçle ama şehirli kimlikle donatarak büyütmeye çalıştığı kızıyım. Kendimi bildim bileli başörtüsü hem bir parçam hem de mücadele sebebim oldu.

Elim kalem tutup, gazeteciliğe başladığımdan bu yana da konuyla ilgili kim bilir kaç yazı yazdım. 1986 yılından bu yana sivil alanda kadın çalışmaları yapan biri olarak da kadına dair tüm diğer sorunlar gibi çözüm bulununcaya kadar konuya katkı sağlamaya devam edeceğim.

İmam Hatip Liselerinden kız öğrencilerin mezun olması ve üniversite kapısına dayanması ile birlikte, doğal olarak “başörtüsü” görünür oldu. Sürekli siyaset zemininde tartışılan bu durum aslında “kentli dindar sınıfının” doğum sancılarıydı ve bence öncelikle sosyoloji başta olmak üzere diğer sosyal bilimlerin konusuydu. Ama harareti seven siyasi gündem, konuyu sürekli canlı tuttu, çözümler de siyasi zeminde arandı hep… Daha kurulduğu ilk günlerde, AK Parti yönetimine de çözümün siyasi zeminden önce sivil zeminde aranması gerektiğini anlatmaya çalıştım. Çözüme dair bu görüşümü de farklı gazetelerde defalarca yazdım.

Sorunun temelinde, bir arada olma, birlikte iş üretme kültürünün gelişmemesi olduğuna inanıyorum. Mesleğim gereği veya özel hayatımda “başörtüye sorun gözüyle bakanlar” ile bir arada olduğumda, hemen her defasında “sen onlara benzemiyorsun” ifadeleriyle karşılaşıyorum. Aslında benim benzemediğim kafalarındaki korku… Bunu da ancak tanışıklık artınca fark edebiliyoruz. İş odaklı başlayıp, zaman içinde süregelen ilişkiler, dostluklar kurmayı meslek profesyoneli olan pek çok arkadaşımla birlikte tecrübe ettik.

Başörtülü kadınlar, mali müşavir, avukat, doktor, mühendis, mimar, işletmeci, Ar-Ge uzmanı, gazeteci kimlikleri ile iş odaklı görünür olabilselerdi korku kültürüyle beslenen bu sorun bu veçhede büyümeyecekti. Birlikte iş üretmenin zihin açıklığı ile zamanla sosyal alanda paylaşımlar artacak, kırk yıl hatrı olan kahveler içilebilecekti.

Dindar kimlikleri öne çıkan işverenlere neredeyse yirmi yıldır bu anlamdaki sorumluluklarını bir türlü anlatamadım. Bir dönem kendi eşleri ve kızları dâhil, kadınların çalışmasına karşı çıkıyorlardı. 28 Şubat sürecinde de (kısmen haklılık payı olmakla birlikte) “her türlü müşteriye hizmet verme” kaygısıyla başörtülü kızları yanlarında çalıştıramadılar. Kimi işverenler de iş hayatında mesleki yetkinliği, başı örtülü kadınlara yakıştıramadıklarından, insan kaynaklarına girebilen kadınlar da çoğunlukla başı açık olanlardı. Biraz vicdanı olanlar ise tek tük de olsa başı örtülü kızları işe aldı ama çoğu arka odalarda üç otuz paraya ve/veya kayıt dışı çalıştırıldı. Bunlarla birlikte, birkaç iyi adamın sağduyusu ile birkaç başörtülü kadın, bileğinin hakkıyla, şirket üst düzey yönetimlerinde görev almaktalar.

Başörtülü kızların istihdamına olanak sağlamayan işverenlerin, hem iktidar partisini bu konuda yalnız bıraktığı hem de sorumluluktan kaçarak amme suçu işlediğini kanaatindeyim.

Üretim odaklı birliktelikler geliştiremezsek, gettolarda yaşamaya devam edecek ve kronikleşen bu soruna mahkûm olacak.

Geçen yirmi yılda, üniversitelerde zaman zaman yaşanan ve sonra da kangrenleşen soruna rağmen, yüz binlerce başörtülü kız üniversiteyi bitirdi. Bir rektörümüzün “bizim okulu kazanacak puan alamıyor” iddiasının aksine, güzel ülkemin önde gelen üniversitelerini dereceyle bitiren o kadar çok kızımız var ki… Özellikle son on yılda yurt dışı tecrübeleri, evrensel donanımları da arttı.

Yeni anayasa çalışmaları vesilesiyle yaptığınız açıklamadan kendim ve başörtüsü zulmü çeken tüm kadınlar adına son derece ümitlendim. Hem bir kadın, hem de bir işveren olmanız, başında bulunduğunuz kurum adına yaptığınız bu açıklama, çözümün de kapısını açmakta.

Yarından tezi yok size, en az iki dil bilen, Türkiye'nin önde gelen üniversiteleri başta olmak üzere, Amerika, İngiltere, Fransa, Almanya'da tamamlanmış yüksek lisans ve doktora programları olan, yürütülmüş uluslar arası projeleri içeren, sımsıkı yüzlerce özgeçmiş gönderebilirim.

BOYNER grubu dâhil, TÜSİAD üyesi şirketler, bu yüzlerce CV içinden, ihtiyaçları oranında kızlarımızı istihdam edebilirler. TÜSİAD üyeleri olarak bugüne kadar yapılmayanı yaparak, başörtülü kızlara, yetkinlikleri ve mesleki becerileri ile görünme fırsatını sunmuş olursunuz. İnanın bana meslek profesyoneli kızlarımızın, çalışkanlıkları, azimleri, becerileri, ürettikleri katma değer herkesi şaşırtacaktır. Böylece bu sorunu, sadece birkaç yıl sonra dahi, aynı şiddette tartışıyor olmayacağımızdan adım gibi eminim. Ve siz, çözüm tarafında, dimdik duran bir kadın olarak tarihe geçecek, ben ve milyonlarca kadında sizi ayakta alkışlayacağız.

Yarından tezi yok, var mısınız, Ümit Hanım?