Doğum izni soruları ve cevaplar

Devlet memurlarına verilen doğum izinlerine ilişkin düzenleme 657 sayılı Kanunun 104'üncü maddesinin (A) bendinde yer almaktadır. Köşemize gelen sorulara tek tek cevap vermemiz çok meşakkatli olduğu için, bu konuya dair özel bir dosya yayımlamayı uygun buluyoruz. Aşağıda, son yapılan düzenlemeler çevresinde, doğum izinlerine ilişkin sık sorulan sorulara ve cevaplara yer verilmiştir.

Hamileliğin 32'nci haftasında (çoğul gebelik halinde 30 uncu haftasında) mutlaka doktor raporu alınması gerekmektedir. Bayan memur, sağlık durumunun uygun olması halinde tabibin onayı ile doğumdan önceki 3 haftaya kadar çalışabilmekte olup, bu durumda çalıştığı süreler doğum sonrası iznine eklenmektedir. Tabibin doğumdan önceki 3 haftaya kadar çalışmasına onay vermemesi halinde hamileliğin 32'nci haftasında (çoğul gebelik halinde 30 uncu haftasında) zorunlu olarak doğum öncesi izne ayrılması gerekmektedir. Bayan memurun, tabibin onayı olmadan doğumdan önceki 3 haftaya kadar çalışması halinde ise bu süreler doğum sonrası iznine eklenmemektedir.

Doğum öncesi izne ancak 32'nci (çoğul gebelik halinde 30 uncu) haftada ayrılanabileceğinden, bu sürelerden önce erken doğum olması halinde Kanun gereğince doğum öncesi izninden yararlanılamamaktadır. TSK personelinin kapsayan, 17/5/2006 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan düzenlemede, “Doğumun erken gerçekleşmesi nedeniyle personelin doğum öncesi sekiz haftalık izninden kullanılamayan süreleri, doğum sonrası sürelere eklenir.” hükmü yer almaktadır. Bu hakkın memurlara da verilebilmesi için, 657 sayılı Kanunun 104. maddesinde gerekli kanuni değişikliğin yapılması gerekmektedir.

Doktor raporuyla çalışabileceği belirtilen süre içerisinde yıllık izin veya mazeret izni kullanılması veyahut da hastalık izni alınması halinde, bu süreler doğum sonrası mazeret iznine eklenememektedir. Zira madde metni “memurun çalıştığı süreler”in doğum sonrası izne aktarılabileceğini hükme bağlamıştır.

104'üncü maddede yer alan madde hükmüne göre, doğumun ölümü yoksa sağ mı olduğu hususuna yer verilmemiştir. Önemli olan husus doğumun gerçekleşip gerçekleşmediğidir. Dolayısıyla doğum için öngörülen yasal izinler, ölü doğum halinde de kullanılabilmelidir.

En çok sorulan sorulardan birisi de doktor raporuyla çalışabileceği belirtilen sürelerin yaz tatiline denk gelmesi halinde, bu sürelerin doğum sonrasına aktarılıp aktarılamayacağına ilişkindir. 104'üncü madde hükmüne göre, iznin doğum sonrasına aktarılabilmesi için belirli şartların bir arada bulunması gerekmektedir. Bunlar; “a) Tabip onayı, b) Memurun isteği, c) İşyerinde çalışması,” hususlarıdır. Öğretmenler, Ağustos ayında izinli sayıldıklarından tabip onayı ve memurun isteği şartları karşılanmış olsa dahi “işyerinde çalışma şartı” gerçekleşmemiş olacaktır. Bu nedenle, çalışılamayan doğum izni sürelerinin doğum sonrasına aktarılması söz konusu değildir.