Ergenekon Davası yörüngeye girerken

3 Kasım 2002'de demokrasinin çarkları işlemiş, AK Parti seçimi kazanarak hükümeti kurmuş. Ancak askeri çevrelerden sızan söylentiler, “asker bunlara izin vermez...” doğrultusunda. Nitekim 2002 yılı sonunda kurulan hükümet için hiç vakit geçirilmeden 2003 yılından itibaren düğmeye basılıyor. Hükümeti yıkmak için planlar yapılmaya başlanıyor.

2003 ve 2004 yıllarında darbe planları yapılıyor. Bu süreçte bir kısım asker bütün mesaisini bu işe ayırıyor. Özden Örnek günlüklerinde; “Artık bahriye işlerine biraz daha az vakit ayıracağız” diyor. Şener Eruygur, Hurşit Tolon, Levent Ersöz ve diğerleri zaten bütün mesailerini bu işlere ayırmışlar bile. İşadamları, medya mensupları, YÖK, Üniversite rektörleri, dekanlarıyla sürekli temaslar. Zamanın Cumhurbaşkanı, yüksek yargı organları, CHP, TÜSİAD, bazı sendika ve oda başkanları, bir kısım medya organları, asker peş peşe ve birbirleriyle bütünlük oluşturacak şekilde “laiklik hiçbir dönemde olmadığı kadar tehdit altında” şeklinde söylemler içerisinde. Bu arada Cumhuriyet gazetesine bombalı saldırı ve arkasından Danıştay baskını. Sonra Cumhuriyet mitingleri, ADD'nin çeşitli vilayetlerdeki kesintisiz etkinlikleri...

Bir üniversite rektörünün, “Bunlar yüzde 95 oy alsa ne yazar” şeklindeki bir yerlere dayanarak yaptığı bugün daha iyi anlaşılan konuşmaları hâlâ hafızalarımızda. Ortam darbeye son derece elverişli hale geliyor. Askerî rejimin yöneticileri belirleniyor. Siyasal Bilgiler mezunu, yerel yönetimleri iyi bilen subayların varlığı ifade ediliyor.

Neredeyse üflesen hükümet yıkılacak. Bütün kuvvet komutanları darbe için son derece hevesli. Ancak, Anayasaya bağlı olmak gibi bir kusuru bulunan ve Genelkurmay Başkanlığı'nın Başbakan'a bağlı olduğunu söyleyen, sırf demokratik olgunluğu sebebiyle kendisine bir kısım çalışma arkadaşınca molla denilen Genelkurmay Başkanı Özkök engelinin aşılamadığı anlaşılıyor.

Bunları, şunu ifade etmek için söylüyoruz.Yukarıda bir kısmını vurguladığımız fiillerin bazıları siyasal nedenlere dayanıyor bir kısmı ise darbe planlamalarının icrai hareketleri mahiyetinde. Siyasi amaçlı olan ve darbe planlamalarıyla bağlantılı bulunmayan hareketleri ahlaksızlık kapsamında değerlendirmekle yetinebiliriz. Ancak darbe planlamaları ile koordineli hareketler Türk Ceza Kanunu'nun 309. maddesinde gösterilen ve yaptırımı “ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası” olan “Anayasal Düzeni İhlal” suçunun unsurları durumundadır.

Sözü edilen günlüklerdeki fiillerin henüz bir soruşturmanın konusunu oluşturmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle yukarıda ifade ettiğimiz kişi ve kuruluşların söylem ve fiilleri soruşturularak darbe teşebbüsü suçu ve bunların faillerinin ortaya çıkartılması bir gereklilik olarak önümüzde durmaktadır.

Burada şu hususu da vurgulamakta yarar görüyoruz. Türk Ceza Kanunu'nun 312. maddesindeki “Hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs” ve 313. maddesindeki “Hükümete karşı halkı silahlı isyana tahrik” suçları ile 309. maddedeki “Anayasal düzeni zorla ortadan kaldırmak” suçları uygulamacılarca birbirine karıştırılmaktadır. Darbe günlüklerindeki fiiller ve benzerleri görünüşte hükümeti yıkmaya yönelik olsa da aynı zamanda Meclis ve diğer demokrasi kurumlarını da işlevsiz bırakmaya yönelik olduğundan eylemler 309. madde kapsamında değerlendirilerek soruşturulmalıdır.

Artık Ergenekon'da yeni bir sürece giriliyor. Nokta dergisinde yayınlanan darbe günlüklerinden sonra Mustafa Balbay'ın günlüklerinin açığa çıkması soruşturmayı olması gereken rotaya yönlendirecektir. Her iki günlüğün içeriklerinin örtüştüğü hususunda bir kuşku bulunmamaktadır. Herkesin bu konuda hemfikir olduğu görülmektedir.

Şener Eruygur ve diğer bazı emekli askerlerin, emekli olduktan sonraki darbe girişimlerine ilişkin iddialar halen ikinci iddianameye konu davaya esas teşkil ediyor. Ancak bu kişilerin görev yaptıkları dönemdeki hükümeti yıkma girişimlerinin mevcut soruşturmaya dahil edildiğine dair ciddi bir işaret söz konusu değildir.

Bununla beraber Mustafa Balbay'ın günlüklerinin ortaya çıkması yeni bazı hukuksal değerlendirmeleri de zorunlu hale getirmiştir.

Öncelikle 2003 ve 2004 yıllarında tasarlanan Ayışığı ve Sarıkız isimli darbe hazırlıkları üzerindeki sis perdesi biraz daha aralanmıştır. Bu yıllarda Jandarma Genel Komutanı sıfatıyla darbe girişimlerine öncülük ettiği iddia edilen, kararlılığı ve öldürücü darbeyi vurmak için sabırsızlanması nedeniyle olsa gerek “Jaguar” ismiyle kodlanan Şener Eruygur'un bu faaliyetlerinin emekli olmasıyla birlikte sona ermediği, bu tarihten sonra da aynı girişimlerini sürdürdüğü hususu, iddiaların konusunu oluşturmaktadır..

Özden Örnek'in günlüklerine konu olan Ayışığı ve Sarıkız kalkışmaları, günlükte isimleri geçen dört kuvvet komutanının görev dönemlerinde ve onların katkılarıyla tasarlanmış bir girişimdi. Bu kalkışma nedeniyle Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na yapılan başvurular üzerine burasının kendisini bu olayı soruşturmakla görevli saymayarak dosyayı Genelkurmay Askeri Savcılığına gönderdiği bilinmektedir.

Bu durumu şöyle de ifade edebiliriz. Şener Eruygur, Hurşit Tolon ve diğerlerinin muvazzaflık dönemlerindeki darbe girişimlerinin emekli olduktan sonra da devam ettiği iddia edilmiştir. Ceza hukuku diliyle filleri temadi etmiştir. Başka bir anlatımla eylemlerin bir kısmı bu kişilerin görevli oldukları dönemde bir kısmı da sivil yaşamlarında gerçekleşmiştir.

Bu ayırımı vurgulamaktaki amacımız şudur: Askerî şahısların görevli oldukları dönemdeki suçun askeri savcılık tarafından, emekli olanların da sivil savcılıkça soruşturulması gibi bir ikilemin ortaya çıkıyor olmasına ilişkin düşünce ve tartışmalar Ergenekon soruşturması ve davasını esastan etkileyebilecek nitelik taşımaktadır.

Biz iştirak etmesek de yargı camiasında, muvazzaf askerlerin darbe girişimlerine ilişkin soruşturma ve yargılamalarının sivil değil askerî yargı mercilerince yapılması gerektiğine dair bir düşünce ve uygulama ağır basmaktadır. Bunun örneklerini geçtiğimiz dönemlerde bazı soruşturma ve davalarda hep birlikte gördük.

Aslolan, hem Ayışığı, Sarıkız ve benzeri muvazzaflık dönemi darbe girişimleri hem de sonraki darbe girişimleri soruşturmalarının bütünlük içerisinde birlikte yürütülmesidir. Bu fiilleri birbirinden ayırarak soruşturmak mümkün değildir.

Ergenekon soruşturmasını yürüten İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın Özden Örnek'in günlüğünde yazılı darbe teşebbüslerini soruşturması için önünde yasal herhangi bir engel söz konusu değildir. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın bu olayla ilgili görevsizlik kararıyla evrakı Askerî savcılığa göndermesinin de hukuksal bir önemi yoktur.

Bununla beraber ileride bu yönde açılan davalar mahkemece karar bağlandıktan sonra bu dosya bir şekilde temyiz incelemesi için Yargıtay'a gelebilecektir. Yargıtay'ın Şemdinli ve benzer davalardaki yaklaşımı bilinmektedir. Bu itibarla Yargıtay'ın ilgili ceza dairesinin, davanın askerî yargı merciinde görülmesi gerektiğine dair bir bozma kararı vermesi Ergenekon davasını ve darbe soruşturmalarını çıkmaza sürüklemeye yetecektir.

Böyle bir riskin varlığı bir gerçektir. O halde ne yapmak gerekir? Daha önce de bazı açıklama ve yazılarımızda ifade ettiğimiz gibi küçük bir yasal düzenlemeyle sorun tamamen çözülebilir. Anayasa değişikliği ve bu arada 1980 darbecilerine yargı sürecini başlatılabilecek geçici 15. maddenin kaldırılması beklenilmeden Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 250. maddesine eklenecek bir fıkra ile, darbe suçlarını da içerisine alan Türk Ceza Kanunu'nun 302 ila 316. maddeleri arasıdaki “Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar” ın asker kişiler tarafından görev sırasında işlenmeleri halinde de özel yetkili adli savcılık ve yargı mercilerinin bu suçlara bakmaları sağlanabilir. Bu düzenlemenin gerçekleşmesi halinde Şemdinli dosyasının da tekrar Van Ağır Ceza Mahkemesi'ne gönderilmesinin zorunlu hale geleceğini ifade edelim.

Gerçekten, Mustafa Balbay'ın günlüklerinin de ortaya çıkmasından sonra Ayışığı, Sarıkız ve benzeri darbe girişimlerinin soruşturulması bir zorunluluk halini almıştır. Darbeler ve darbecilerle yüzleşmek ve onlarla hesaplaşmak zamanı gelmiştir.

Emekli general Hurşit Tolon medyaya yansıyan konuşmalarında; savcı için sen kimsin ulan diyor. Teğmenin düşmana (yargıya) teslim edilemeyeceğini söylüyor. Valiyi küçümsüyor,emniyet müdürünün bacağını kırıyor. Kendisinin görevdeyken böyle davrandığını ifade ediyor ve şimdi neden bu tür hareketler yapılmadığını sorguluyor.

Diğer bazı generaller karargaha işadamlarını ve medya mensuplarını çağırtıp onlara talimatlar veriyor, iş hallediyor, yönetici dayatıyorlar. Devletin, hatta kendi teşkilatlarının üst düzey yöneticilerini yasa dışı dinletiyorlar. Herkesi fişliyor, yargı mercileri ve mensuplarına talimat vermekten çekinmiyorlar. Polisi ve Devlet kurumlarını küçümsüyor,aşağılıyorlar... Kendilerini bütün Devlet kurumlarının üzerinde görüyorlar.

Bütün bunlar acı ancak bir gerçek olarak karşımızda duruyor. Şimdi sormak gerekiyor. Bütün bunlar demokrasiye uygun mudur? Böyle bir rejimin adı demokrasi midir? Bunları söylemek asker düşmanlığı mı yapmaktır? Bunların yaptıkları doğruysa o zaman bırakalım bu işlere devam etsinler.

Üstelik bu hareket tarzı bir kaç generalle de sınırlı değildir. Neredeyse kurumsallaşmıştır. Ya Hilmi Özkökler, İlker Başbuğlar olmasaydı şimdi ülke hangi maceraların içerisinde olacaktı ?

Cumhuriyet gazetesi ve İşçi Parti zihniyetli bir kısım general ve başkaları ülkeyi kurtaracaklarını mı sanıyorlardı?

Evet. Gerçekten de bunların zamanında ülke iyi ki bir savaşa girmemiş. Hepimizi Allah korumuş !