Gerçekten ölen kim öldüren kim?

Modern zamanların en medyatik kesik baş hikâyesi medya için alabildiğine cazip hale geldi.

Konuyu herkes kendince orasından burasından mıncıklıyor. Konunun sosyo-psikolojik açıdan bu kadar medyatik kılınmasına, mağdur aile fertleri ve sosyal karşılık açısından tepki ile yaklaşanlar müstesna, kuzu postlu kurtlar ortalıkta fink atıyor. Böyle bir konuyu gündeme taşıyanların art niyetli olduğunu, bundan maddi ya da itibari bir karşılık sağladıklarını iddia etmek güç olsa bile, çoğu zaman sonucun böyle olmasına gelenek haline gelmiş, farkında olunmayan medyatik alışkanlıklar sebep oluyor. Artık bıkkınlık veren, suçlu kim, mağdur kim, ölen kim, öldüren kim gibi çok net konularda bile kafa karışıklığına sebep olan Münevver Karabulut cinayeti sonrası yaşananlar bize ders olmalı.

Bu yazıdan maksadım daha farklı “kan”lı problemlere dikkat çekerek, demokratik açılım sürecine olan dikkati dağıtmak değil. Sonuçta en pratik yönü itibarı ile süregelen kan ve gözyaşı sarmalını sona erdirecek olması ihtimali bile başlı başına açılım sürecini değerli kılıyor. Ama anlıyoruz ki süreç işlemeye başlasa ve başarılı olsa bile, kan ve gözyaşının zayıfta olsa durmama ihtimali var. Son alınan sinyaller o yönde.

Üzerine dikkat çekmek istediğim konu daha farklı kan ve gözyaşı hikâyeleri ile ilgili. Kan ve gözyaşı gerçekleri üzerinden anlamsız bize yakışmayan bir tarihi hataya son vermeye çalışırken, başka bir alanda ki kan ve gözyaşını görmemek rasyonel olmasa gerekir. Konunun vahim tarafı ise, toplumsal nitelik arz etmesine rağmen kişisel ihtilaf, sapkınlık ya da suç olarak ele alınan, ölümlü kriminal vakaların nitelik ve nicelik açısından geldiği boyut.

Eli kanlı olanlar sadece dağdaki teröristler değil. Belki onların birçoğunun eline kan bulaşmış da değil. Genel af konuşulacak ise zaten bu tipler için konuşulacak. Ama şehir, kasaba ve köylerimizde bir anlık cahillikle de olsa her an eline kan bulaşabilecek, pimi çekilmiş bomba hüviyetinde, değerlerini yitirmiş ve de cahil cesurluğunda onlarca, yüzlerce kanlı delimiz var.

Ayrıca terörist karşısında en azından istihbarata, korunaklı yere ve teçhizata sahip güvenlik görevlisi varken, potansiyel eli kanlılar karşısında savunmasız durumda yurdumun normal insanları. Savunmasız, zira tehlike en yakın, beklenilmeyen ve umulmayan yerden geliyor çoğu zaman. Bazen baba, bazen akraba, bazen arkadaş, bazen eş, bazen kardeş. Bazen o kadar basit sebeplerle insan kanına girilmesi söz konusu oluyor ki…

O basit sebebin herhangi birimiz üzerinde odaklanmaması için hiçbir güvencemiz yok. Dünya da en büyük silahın ölümü göze almış insan olduğu söylenir durur. Ondan daha kötü ve korkuncu ise öldürmeyi göze almış olandır herhalde. Eşrefi mahlûk olan insanın ayetlerde geçen ifadeler içinde hayvanlardan daha aşağı dereceye inebilecek olma durumunu daha net anlıyoruz. Güvenlik birimleri muhakkak suçluları yakalama ve adalet önüne çıkarmada gayret ediyorlar.

Ama sağlıklı bir toplumun bütün gücü ile suçu önleyici tedbirler alması gerekmez mi?

Toplumu bu hale hazırlayan sebepleri öyle ya da böyle en az Kürt ya da Alevi meselesini konuştuğumuz kadar keşke konuşabilsek.

Azgınlaşan, sorumsuzlaşan ve vicdansızlaşan insanı bir canavara dönüştüren süreci hep beraber irdelesek. Siyasi, gayrı siyasi bütün toplumsal çözüm ve rehabilite unsurları devreye girse. Çok az bir bölümünün daha doğru bir tabir ile en sansasyonel olanının gazete 3. sayfalarında ve ana haber bültenlerinde kendine yer bulabildiği haberler tam bir felaket habercisi adeta. Bu haberler genelde ölümle sonuçlanan haberler.

Sebep ve saik ne olursa olsun bir ya da daha fazla insanın ölümü, bir diğerinin ise öldürmesi ile neticelenirken haber konusu olan hususları yadırgamamak normal hale geldi.

Ancak çok sarsıcı olanları ve medyatik olanları ile ilgileniyoruz. O da maalesef popüler kültürün dayatması ama asla insani hassasiyetler ile değil. Bilge köyünü, Adana da olan katliamı veya Zonguldak cinayetlerini unuttuk bile.

Eskiden göreceli olarak üzerini kapatma adına bir bölgemize has olarak gördüğümüz, töre, namus ve kan davası gibi konseptlerin çok dışına çıktı, adi suç olarak nitelenen öldürme vakaları vardı.

Ülke çapında yaşına, eğitimine, toplumsal statüsüne, kimliğine, mezhep ya da dinine bakmaksızın herkes potansiyel katil ya da maktul. Türkü, Kürdü, Alevisi, Sünni'si, eliti, köylüsü, zengini, fakiri, patronu, işçisi herkesi ilgilendiren bir konu bu. Ölümün ideolojisi 70-80 li yıllarda kaldı. Değişik istatistikî bilgilere göre günde Türkiye de 5 kişi cinayete kurban gidiyor. Senelik rakam bu hesaba göre yaklaşık 1800. Dile kolay 1800 kişiden bahsediyoruz.

Asgariden 1800 aile. Yakınları ile on binlerce kişiyi ilgilendiren bir konu bu. Ürkütücü ve bir o kadar da üzerinde düşünülmeye gerek. Ölmek kadar öldüren olmak da herhalde o kadar korkunç bir şey.

Keşke yüksek sesle ulus devlet, üniter devlet, alt üst kimlik ve ortaya çıkardığı sonuçları konuştuğumuz kadar bazı vatandaşlarımızı toprağa, bazılarını hapishanelere gönderen süreçleri, daha önemlisi ise geride bırakılan acı, kin ve nefretlere son verebilecek hususları konuşabilsek.

Çaresiz eşleri, kimsesiz kalan çocukları, yüreği yanık ana ve babaları.

Hem onların acılarında katlanılabilir bir şehitlik mertebesi ve cenazelerine gelen komutanlar ve siyasiler de yok.

Sessiz sedasız gömerler en yakınlarını ve yine sessiz sedasız ayrılırlar kabristanlardan. Keşke bize has laiklik ilkesi ile garip bir seküler sürece sürüklediğimiz özden yoksun, fiiliyatımıza tesir etmeyen, maneviyat fukarası dini hayatımızı tartışabilsek.

Bir insanı öldürmenin bütün bir âlemi öldürmek olacağını ihtar eden ve bu fiilin cezası olarak ebedi cehennemle beraber ebedi kaybedenlerden olmayı ihtar eden dinin öğüdüne kulak verebilsek. İnsanımıza yaptırımları ile caydırıcı özelliği olmayan hukuk sisteminin ötesinde bir hayat disiplini olabilme şansı adına dinin ihmal ettiğimiz kalplerde hükmünü icra eden yönünü ele alabilsek.

Hukukun verdiği cezalar ile neden hiç ciddiye alınmadığını sorgulayabilsek. Eskiden kader mahkûmu olarak adlandırılan cezaevi sakinlerinin hikâyelerine bakınca, öldürmenin sebebi noktasında bir hafifleticilik konusu kapsamında daha anlaşılır durumlar mevcuttu. Bir anlık hata ve sonrası yaşanan pişmanlıklar silsilesi olarak görürdük bunları. Namus derdik, aşiret kuralları derdik, gelenek derdik vs.

Şimdi kıyısından köşesinden medyaya yansıyan evlerimizin içine giren cinayet haberleri her biri mükemmel bir film senaryosuna malzeme olabilecek nitelikte. Yani çok planlı, düşünülmüş ve özellikli. Basit ve pespaye sebepleri olanlar ise çoğunlukta. Bir kısım insanlarının aynı evi, aynı işyerini paylaştıkları kişiyi öldürme üzerine plan yapmalarının psikolojik bir izahı mutlaka olmalı. Ya da hiç tanımadıkları bir daha da konuşamayacakları insanların bir anlık hezeyanla hayatlarına son vermeleri nasıl bir şeydir. Ölüme bir taraf olarak bu kadar yakın duran insanların bolluğu, herhalde bir toplum için sağlıklı bir durum değil.