Her ne kadar Genelkurmay başkanı "Güneş" operasyonuna yönelik olarak "hava operasyonlarının devamı niteliğindeki kara harekatının hedefi, PKK terör örgütü olup; Irak'ın toprak bütünlüğüne ve istikrarına özel bir önem veren Türk Silahlı Kuvvetleri, planlanan hedeflere ulaşılmasından sonra, en kısa zamanda yurt içine dönecektir. İcra edilen harekat, Irak'ın istikrar ve iç barışına da katkı sağlayacaktır" açıklamasında bulunmuşsa da, söz konusu sınır ötesi harekat askeri, siyasi ve stratejik anlamında giderek farklı bir boyut kazanmaktadır.
Ankara, aylardan beri bu tür bir operasyona girişilmemesi hususunda bölge ve uluslararası camiadan yükselen temennilere kulak vermeyip operasyona başlamıştır.
Kuşkusuz Irak Başbakan Nuri el Maliki, Parlamento Başkanı Mashadani ve Kuzey Irak bölge yönetiminden gelen tepkiler Irak'ın toprak bütünlüğünün ve egemenliğinin ihlal edildiği konusunda birleşmiştir. Geride kalan 4 yıl içerisinde tüm uluslararası hukuk kurallarına aykırı olarak Irak'ın toprak bütünlüğünün bizzat ABD tarafından delik deşik edilmesine ses çıkarmayan güçlerin, Türkiye'nin bu haklı müdahalesi karşısında seslerini yükseltmesi son derece manidardır.
Dahası bu konuda taraf olan Kuzey Irak liderlerinin düne kadar tüm yumurtalarını Bush'a teslim etmeleri ve ABD'ye güvenerek politika geliştirmiş olmaları, bu gücün etkisiyle Irak'ın iç siyasi dengelerinin istikrarsızlaşmasına katkıda bulunmuşlardır ki ancak bunun karşılığında petrol, Irak Anayasası ve Kerkük konusunda hak etmedikleri ölçüde tavizler elde etmeyi başardıkları bilinmektedir. Bu bakımdan asıl merak edilen husus operasyonla birlikte ortaya çıkan son durumla birlikte kaybedilen Amerikan desteğinin geri kazanılabilmesi için Kuzey Irak bölgesel yönetiminin ne vereceğidir.
Cevaplanması gereken diğer bir soru ise operasyonla birlikte PKK'nın lider kadrosunun ve diğer militan gruplarının başta Büyükşehirler olmak üzere Kürt yerleşim yerlerine doğru kaçmaları durumunda bölgesel yönetimin ne tür bir tavır alacağı sorusudur. Yıllardan beri Kuzey Irak bölgesinden ülkemize yönelik terör akışına göz yuman Talabani ve Barzani'nin "peşmerge güçlerinin, PKK'nın peşine düşecek güce sahip olmadığı, kurmuş oldukları kampları yokedemediği," söylemi sonrasında peşine düşmesine gerek kalmayacak biçimde avucuna gelecek örgüt üyelerine karşı ne tür bir tavır alacağı dikkatle izlenmelidir.
Irak'ın egemenliğini gündeme getiren bu yerel otoritelere karşı verilen en iyi cevabı, Irak eski Başbakanı Ahmed Culabi tarafından Al Shark al Awsat gazetesi aracılığıyla dün verilmiştir. Culabi'nin, Amerikan müdahalesi ile birlikte ortaya çıkan Irak tablosuna yönelik 4 milyon kişinin aç, 5 milyon çocuğun kötü beslendiği, 1 milyon kişinin öldüğü yönünde çıkarmış olduğu acı özet, Irak'ın lafta kalan egemenliğine ilişkin açıklamalara yönelik en çarpıcı yanıtı oluşturmaktadır.
ABD, AB ve bölge ülkelerinin operasyona yönelik sürdürmüş oldukları sessizliğin arkasında yatan etkenlere ve operasyon sonrasına yönelik ortaya çıkabilecek muhtemel askeri, siyasi ve diplomatik gelişmelere ilişkin olarak ön plana çıkan başlıca tespitlerimiz aşağıdaki gibidir:
"Güneş" operasyonunun başarısı ve bu harekata yönelik uluslar arası toplumun desteği Irak'a yönelik sabırlı, tutarlı, akılcı ve dengeli bir politika izleyen AKP yönetiminin bu stratejisinin meyvesini verdiğinin açık bir göstergesi niteliğindedir. Irak medyası dışında söz konusu operasyona yönelik bölge medyasında tek bir eleştirel yaklaşıma dahi rastlanmaması, Erdoğan hükümetinin son yıllarda üst düzeyde sürdürdüğü bölge ülkeleri ile olan ilişkilerin geliştirilmesi ve sağlamlaştırılması politikasının bir sonucu niteliğindedir. Ancak bu tür acıların bir daha yaşanmaması için askeri harekatla yetinilmeyip; hemen ertesinde bir takım siyasi atılımlar gerçekleştirileceği açıktır.
* Prof. Dr., Kocaeli Üniversitesi Öğretim Üyesi
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
TR
EN
AR
FR
RU
UR
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.