Seçmeli Kürtçe: Eleştirmek kolay yapmak zordur

Bize umut aşılayan, oksijenimizi çoğaltan Türkiye'nin güzel insanlarına... Millî Eğitim Bakanlığına tebrikler... Geçtiğimiz haftalarda farklı anadillere sahip olanların okullarda seçmeli de olsa, ders olarak okutulacağı açıklandı. Uzun ve dolambaçlı yollardan, susturulmuş dillerden, yok görmelerden hüzün deryasına doğru yuvarlandım.

Nereden başlasam, nereden açsam hatıralarımın düğümünü? Hangi noktalama işretlerini kullanarak meramımı daha iyi ifade edebilirim?

Bizde sorunlarımızı konuşmak, sorunlarımızı anlamaya çalışmak uzun yıllar ister; sorunları algıladıktan sonra da o sorunları tersyüz etmek, bin dereden su getirerek ve aykırı uç örnekler vererek ortaya atılan önerilerin içini boşaltmak, o önerileri tanınmaz hâle getirip öneri sahiplerini "pişman ettirmek", böylece hiç yol alamamak hep görülmüştür. İşin künhünü konuşmak çok zordur. Titr sahipleri, uzmanlar, her konudan anlayan köşe sahipleri Kürd sorununda bilgilerini boca edip yine eskiye dönebiliriz. Saatlerce konuşup tasavvurlarını, vehimlerini "bilgi" diye satan titr sahipleri, pusudadırlar. Yıllarca Türkiye'de birçok kişinin konuştuğu dillerden tek kelime bilmeden, o diller hakkında hüküm verirler, hatta titr bile alabilirler, bazı titr sahipleri (bir profesör, -uzmanlık alanını yazmayayım- Kürdlerin % 85'nin Türk olduğunu 7 yıl çalıştıktan sonra keşfetmiştir), hiç empati yapmadan lafları dolaştırıp dolandırıp yine sihirbazlık yapabilirler. Hata bu sayfalarda, bazıları çıkıp, bu dilleri öğretme talebinin masum istekler olmadığını belirtip niyet okuyabilirler. Biliyorum zordur, yıllardır enjekte edilen şeyleri kafadan atmak, farkındayım. Damarlarımıza zerkedilenleri çıkarmak zordur...

Şimdi 8 yaşında öğrendiğim Türkçeyle yazıyorum. Diyarbakır şehir merkezinde yoksul ilkokulumuzda, okula başlayan öğrencilerin çok azı Türkçe biliyordu; okula gelen velilerimiz, öğretmenlerle Kürdçe konuşmazdı, Kürdçe bilen öğretmenler de velilerimizle, "Başımıza bir iş gelir." diye konuşmazlardı. Camilerde hutbeyi büyüklerimiz anlamazlardı, köye gittiğimiz zaman, kadrolu olmayan imam, Kürtçe hutbe okurdu; kafamız almazdı, büyüklerimiz bu konudaki sorularımızı geçiştirirlerdi; kafamız karmakarışıktı.

Mahallemizin ve Köyümüzün hayattaki adı başka, sonrada verilen takma adı başkaydı, yerleşim adlarının hepsine takma ada takılmıştı; bunu da kafamız almazdı.

Üniversitenin Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü kazandım. Hocalarımız, gelip Kürdçe diye bir dilin olmadığını söyleyip aslında bize hakaret ederlerdi. Zamanı tahmin ediniz artık.

Şimdi bir şans, bir bahar havası, taze oksijen, yeni bir sayfa. Yarın bundan sonraki hayatımızın ilk günü olacak mı? Yarın, yine küf kokusu içinde kalacak mıyız? Korkularım, hüzünlerim ve sevincim, nasıl anlatsam size? Duygularımı nasıl ifade etsem?

Cahit Zarifoğlu'nun, "Biliyorum Çok Geç Oldu" şiirinden birkaç mısra: "Eyvah hüzün bu / Eyvah hüzün yine / Çatında alnımın – Hüznüm ağam oldu eyvah / Bir şey yap silkip at"(Şiirler, Beyan Yay. İstanbul 1989, s. 450.) Zarifoğlu'nu yad ederek güzel insanların olduğu ülkede hüznü kovmak hakkına sahip miyim bu gece?

Şimdi eğer, insanlar anadillerini öğrenebilirsanız, sevinmek hakkınızdır. Çocuklarıma, anadilimi öğretemedim, 50 yıl şehir merkezinde yaşayan annem hep Kürdçe konuştu, nine ve torun konuşamadı; gelsin sorular, sorular ve sorunlar... Kimler bu mühendisliği yaptı?

Bırakın beni ve hikâyemi, hatta mühendisler, 1940'lara kadarki kültür dilini bile öldürdüler, kelimelere pasaport sorup onları Ferit Devellioğlu'nun "Lûgat"inde mahsur bıraktılar. Mühendisler sadece başka dilleri yok etmediler, Yahya Kemal'in, A. Hamdi Tanpınar'ın bile Türkçesini yok ettiler. Artık bir üniversite öğrencisi bile, 1940'ta yazılmış bir metni sözlüksüz anlayamıyor.

Şimdi empati zamanı, tebessüm zamanı, gönülleri kazanma zamanı; benim kişisel hikâyem, biyografilerde kalacak; hangi ciltte 12 Haziran 2012 gününü anlatacağım, o belli değil.

Millî Eğitim Bakanlığı, hazırlıklara başlarken herkes yardım etmeli, bakanlık da önerilere açık olmalı. Bakanlığımızı da tebrik etmek ve alkışlamak gerekir. Tekrar yazalım: Bu kararın içini boşaltacak, sulandıracak karıştırma uzmanı ve tek mahareti bulandırmak olan karıştırıcılar sevinmesin, umutlarımız çoğalsın... Yazıyı yazarken, bir kanalda, Diyarbakır eski milletvekili Abdurrahman Kurt ve telefonla bağlanan Dr. Necdet İpekyüz'ü dinledim, İkisi de umutla konuştular, meselenin aslını dile getirdiler; vekilin anlatışından etkilendim.

Nuri Pakdil usta bakınız ne diyor: "Ne olursa olsun, tutarlılığımdan uzaklaşamam, ödün veremem. Mekke yönünde tek buğdayı sürükleyerek ilerleyen karıncayı hiç usumdan çıkarmayacağım, her zaman düşüneceğim. Çünkü, karınca yolunda yanarken, eşsiz bir güzelliği de yazıyor: yeryüzündeki bütün dillerle." (Nuri Pakdil, Klas Duruş, Edebiyat Dergisi Yay. Ankara 1997, s. 35) Eşsiz bir güzellik ve bütün diller, eşsiz bir dostluk ve bütün ülke...