Sendikacılıkta yeni oluşumlar var

Sendikacılık, Türkiye"de daima siyasetin manivelası olarak görüldü. Çalışma hayatının vazgeçilmez unsurlarından olan sendikacılık için günümüz ortamı içinde algısını düzeltebileceğimiz gibi, asıl fonksiyonunu da kazandırabiliriz.

Malum, geçen yıl yeni Sendika Yasası çıktı ama beklentilere tam cevap verilmediğini düşünüyorum. Mesela, İngiltere"deki gibi sendikaya "Birlik" ifadesi de verilebilirdi. Sadece birinci derecede taraflar değil, dolaylı sektörlerin temsilcileri de sendikaya üye olabilirdi. Mesela, bir tüketici olarak işçi veya işveren sendikasına üye olabilirdim.

Diğer taraftan, günümüzde gerek Uluslararası Çalışma Örgütü yaptırımları, gerekse çalışma hayatı mevzuatı hatta insan haklarına yönelik dünyadaki demokratik eğilimler sanki sendikacılığın teferruat gibi algılanmasına sebep olabiliyor.

Daha teknik durumlar da söz konusu... İşin başka bir yönüne dikkat çekmek istiyorum.

Kent Şekerleme"nin kurucusu Yakup Tahincioğlu ile son röportajı muhtemelen ben yaptım. Görüşme, duygusal anların yaşandığı bir sohbetle devam etmişti. Röportajın bir kısmına "Değer Katanlar" kitabımda yer verdim.

Yakup Tahincioğlu, Gıda İşverenleri Sendikası"nın ilk üyeleri arasında yer aldı ve her dönem faaliyetlerine aktif olarak katıldı. Tahincioğlu"nun anlattığına göre; Kent"in çalışanları hep sendikalı oldu ama fabrikasında hiç grev yaşanmadı. Pek çok fazileti olan duayenlerimizdendi...

Geçenlerde Hizmet İşveren Sendikası Başkanı Necmettin Şimşek ile görüşürken bu olay aklıma geldi. Buradaki durum ise şöyle: Hizmet İşveren Sendikası"na üye işadamlarının işyerlerinde yaklaşık 200 bin kişi çalışıyor. Buna rağmen, hiçbir işçi sendika üyesi değil.

İşçisi sendikalı olmayan patron, niye işveren sendikası kurar? Önce sendikadan bahsedeyim.

"Genel İşkolu" olarak tanımlanan yani temizlik, catering, güvenlik gibi alanlar başta olmak üzere hizmetleri yerine getirmek üzere kurulan şirketlerin temsilcileri tarafından Hizmet İşveren Sendikası kuruldu.

Hizmet İşveren Sendikası"nın ilk genel kurulunda yönetim kurulu ise şu isimlerden oluştu: Necmeddin Şimşek, İbrahim Doğan Salman, Abdülkadir Turan, Ercan Sami Erbesler, Ahmet Alparslan, Cemalettin Doğan ve İsmail Şener Öner. Sendikanın denetim kuruluna Mehmet Ünal, Cevat Turan ve Osman Köse, disiplin kuruluna ise İsmail Karahan, Gürsel Ulukır ve Ahmet Sarı seçildi.

Hizmet sektörü gelişmeye devam ediyor. Önümüzdeki dönemde, ekonomideki ağırlığını da artıracak. İstihdamda tarım, turizm ve hizmet sürekli başı çekecek. Sorunlar ve gelişmelerle mücadelede bireysel değil, sektör olarak yer almak gerekiyor. Bu amaçla da genel işkolundaki işadamları böyle bir adım attılar.

Necmettin Şimşek, "İşçiler kadar mağduruz" diyerek yola çıkmış. 1 milyon kişinin üzerinde sektörde çalışan var. İşverenler olarak örgütlenme devam ediyor.

Özellikle temizlik ve güvenlik alanında 30 yıla dayanan bir süreçte sektör kendini geliştirdi ve yurtdışında da ihale alabilecek seviyeye geldi.

Türkiye"de bu iş kolunda 10 milyar dolarlık iş hacmine ulaşılabilir. Eğer sektörde kurumsallaşma tamamlanır ve sorunlar çözülürse şirketlerin değeri artar ve yabancı sermayenin de sektörde daha fazla yer alması sağlanabilir.

İşveren olup da "kıdem tazminatı"na ilgi göstermemesi mümkün mü? Hizmet İşverenlerinin önüne de kıdem tazminatı düşmüş. Kıdem tazminatı, 30 yılı aşkındır Türkiye"nin gündeminde olmakla birlikte ancak yasallaşma sürecine girdi. Muhtemel ki yakın dönemde yürürlüğe girecek.

Şimşek, kamu ihaleleri mevzuatının değiştirilerek devlet kurumları tarafından maliyet unsuru olarak görülmeyen kıdem tazminatının sözleşme maliyetlerine eklenmesinin öncelikle sağlanmasını istiyor.

Şimşek, kıdem tazminatının alt işveren sözleşmeleri açısından tam bir karmaşa içinde olduğunu da vurguluyor. Alt işverenlerin işçilerine verecekleri olası kıdem tazminatlarını iş yaptığı kurumlardan alamadıklarını, ödemiş oldukları kıdem tazminatlarını yine bu kurumlara fatura edemediklerini ve ağır bir yük altında kaldıklarını çalışanların da ciddi biçimde mağdur olduklarını belirtiyor.

Hizmet İşveren Sendikası, bir taraftan yeni bir alanda koşturuyor, diğer taraftan sendikacılığı gündeme taşıyor.