Tarih yeniden yazılırken Türkiye

Adalet ve Kalkınma Partisi hakkında 14 Mart 2008 tarihinde açılan kapatma davası demokratikleşme ve parti kapatma meselelerini yeniden gündeme getirdi. Bilindiği gibi bu kapatma davasından yaklaşık üç ay önce de DTP'ne de kapatma davası açılmıştı. Parti kapatma meselesi, Türk siyasal hayatının en önemli sorun alanlarından biridir. Sistemin çözüm üretemediği konularda yasakçı bir yaklaşımla partileri cezalandırma yoluna gitmesi aslında sorunları ötelemekten ve tabiri caizse tozları halının altına süpürmekten başka bir işe yaramıyor. Mesele sadece basit bir parti kapatma meselesi değildir. Mesele Türkiye'nin düzeniyle ilgilidir. Türkiye, zor ve çetin geçeceği belli olan yeni bir yol ayrımına ve yeni mücadelelere zorlanmaktadır.

Zor bir coğrafyada yer alan ve çetin meseleleri devir alan Türkiye, sorunlarıyla yüzleşmek ve acı da gelse bunları çözmek yerine bu sorunları sürekli erteleme yoluna gidiyor. Uzun zamandır ülke yaşadığı kaostan çıkmaya ve yolunu bulmaya çalışıyor. Dünyaya gözlerini kapamış, evrensel ideolojilerden uzaklaşmış, sürekli kendini tekrar eden bir yönetim anlayışıyla Türkiye'nin sorunlarını çözmek her geçen gün daha da zorlaşıyor.

Artık klişe haline gelmiş ifadesiyle "bu elbise bu bedene dar geliyor". Toplumsal değişme dinamiklerine ve temel istatistik rakamlarına bakıldığında görülecek olan bu gerçeklik görmezden gelinmeye çalışılıyor. Türkiye'nin son çeyrek asırda demografisi değişmiş, kapitalist birikim süreçleri toplumu değiştirmiş ve hiçbir dönemde görülmediği kadar sınıflı bir toplum yapısı ortaya çıkmıştır. Kentler büyürken, modernleşme süreçleri toplumu dönüştürmekte ve değiştirmektedir.

Bugün için son iki asırdır coğrafyasının ve tarihinin kendisine altın tepside sunduğu tüm fırsatları elinin tersiyle itip sonra da IMF kapılarında yetmiş sente muhtaç olan bir Türkiye tablosuyla karşı karşıyayız. Yönetim ideolojisini "ya tam sadakat ya da tam bir karşıtlık" ilkesi üzerine inşa eden Türkiye, kendisine Doğu Roma'dan miras kalan kıvrak diplomasiyi, Pers ve Selçuklu geleneğinden devir aldığı "çok bileşenli devlet geleneğini" bir türlü ortaya koyamıyor. Türkiye, soğuk savaş dönemindeki bu kış komünizm gelecek tehdidiyle ya "itaat halinde muhkem bir kale" ya da İran, Cezayir benzetmeleriyle "bir korku ülkesi" haline geldiğini fark edemiyor. İmparatorluğun son döneminde kendisine uzun bir süre daha hayatiyet imkanı tanıyan "denge oyununu", günümüzde hakkıyla oynayamayan Türkiye, seçeneklerini kendi eliyle tüketiyor ve tüm enerjisini içerde kullanıyor.

Soğuk savaş döneminin sona erip demir perde ülkelerinin bile Avrupa arenasında boy gösterdiği dönemde Türkiye, açık ya da örtülü toplum mühendislikleriyle zaman kaybediyor. İçe kapanan Türkiye'nin stratejik öngörülerini ve tehdit tanımlamalarını yeniden yapması gerekiyor. Aksi takdirde zaman Türkiye'nin aleyhine işliyor. Değişimini kendi inisiyatifiyle başaramayanların bir müddet sonra dışardan gelecek baskılarla inisiyatiflerini de kaybederek değişimin nesnesi haline gelmeleri mukadderdir.

Amerika'nın transatlantik ötesinden gelip güney komşumuz olduğu, İran'ın nükleer güç sahibi olmaya çalıştığı, Putin'in öldü denilen Rusya'yı yeniden küresel bir güç haline getirmeye çalıştığı, Çin'in dev adımlarla ilerleyip modern Çin İmparatorluğunu yeniden kurma teşebbüsünde olduğu, Almanya'nın imparatorluk ihtiraslarının yeniden depreştiği, İsrail'in bayrağındaki iki mavi çizginin takipçiliğini yaptığı dönemde Türkiye ne yapıyor? Aslında bu soruları çoğaltmak mümkün ama sanırım bu kadar soru yeterli.

Türkiye ne yapıyor ve nerede duruyor? sorusunu bu ülkeye dair söyleyecek sözü olduğunu söyleyenlerin kendi kendisine sorması gerekiyor. Türkiye, yeniden şekillenen Dünya ve bölge haritası karşısında nerede duruyor ve de daha da önemlisi ne yapıyor? Soru çok basit ve anlaşılır sanırım. Herkes bu soruyu kendisine sorup cevabını vermek zorunda. Zorunda, çünkü ülkeyi kısır iç çekişmelerle oyalayanların arka planda nasıl tehlikeli bir oyun oynandığını fark etmedikleri görülüyor. "İstikrarsızlaştırma siyasetinin" kimler tarafından ve niçin kullanıldığının görülmesi ve "ortak akılla" ülkenin sorunlarının çözülmesi gerekiyor.

Bırakın 1960 müdahalesini ve yaşanan acı olayları eğer 1980 askeri müdahalesi olmasaydı Türkiye bugün nasıl bir yerde olurdu? Demokrasisi nerede olurdu? Dış politikası nerede olurdu? Ekonomisi nerede olurdu? Fikir hareketleri nerede olurdu? Biz bu soruları sorup, cevaplarını vermediğimiz ve tarihimizle yüzleşip onunla barışmadığımız takdirde dünya sahnesinde yer almamız oldukça güç olacaktır. Her şeyin mutlak sahibi ve hakimi olduğunu iddia eden statükocu anlayış artık memleketi yönetememektedir.

Kapatma davasını savunanlar, 1908'de hürriyet ilan edildiğinde Anadolu'yu bir uçtan bir uca dolaşan Tanin yazarı Ahmet Şerif Bey gibi ülkeyi bir dolaşsınlar ve halkın ne düşündüğünü bizzat yerinde tespit etsinler ki bu hamlenin ne gibi sonuçlar doğurduğunu ve doğuracağını görsünler. Ülkenin içine girdiği bu "akıl tutulmasının" dün nasıl sonuçlandığını artık net biçimde görülüyor. Bugün nasıl sonuçlanacağını bilmek için ise kahin olmaya gerek yok. Sağırlar diyalogunun yerini "kulakların başka dünyalara açılmasına" bırakması gerekiyor.

1908'de ilan edilen Hürriyet'in üzerinden yüz yıl geçmiş olmasına rağmen bugün gelinen noktada ne hürriyet bahsinde fazla bir mesafe alındığını ne de daha sonra yaşanan süreçteki kavgadan yeterli ders alındığını görüyoruz.

Bugün Türkiye'nin en çok ihtiyaç duyduğu şey sanırım daha fazla demokrasi, daha fazla hürriyet, daha fazla refah, daha fazla ortak akıl ve daha fazla empatidir. Hani Sakallı Celal'in bize "ciddiyet" lazım dediği gibi Türkiye'ye lazım olan yegane şey "daha fazla hürriyet ve millet iradesine hürmettir". Türkiye, özgürlükçü, demokrat, sivil, tarihi ve milletiyle barışık, dünyayla eklemlenmiş ama yerli bir düzeni istiyor.

Vesayet demokrasisinin, ben daha iyi bilir, yönetirim zihniyetinin ve de daha da önemlisi millete rağmen yönetmenin artık mümkün olmadığının görülmesi gerekiyor. Masa başında hazırlanan, toplumsal gerçeklikten uzak, halkının değerleriyle barışık olmayan mühendislik faaliyetlerinin muvaffak olamadığı yakın dönem Türkiye tarihinin bizzat kendisini oluşturuyor.

Türkiye, tarihin dışında kalmayı hak etmiyor...