ABD'nin gizli mesajı yok

ABD'nin Avrupa ve Avrasya İşlerinden sorumlu Müsteşarı Matt Bryza, AK Parti'nin kapatılmasıyla ilgili ABD görüşünde "gizli bir anlam, gizli bir mesaj" bulunmadığını, "Demokrasinin tarafında" olduklarını söyledi. Ülkenin geleceğini Türk seçmeninin belirlemesi gerektiğini ve Türk seçmeninin de bir değil iki kez seçimini yaptığını hatırlatan Bryza, ABD'nin "Ak Parti yanlısı veya Ak Parti karşıtı" bir tutum almadığını söyledi. Bryza, AB ile müzakelerin durması konusunda da "endişeli" olduklarını belirterek, "Ancak bu bizim değil AB'nin kararı" diye konuştu. TÜSİAD-ABD'nin 10. Yıldönümü münasebetiyle TÜSİAD'ın Washington'da düzenlediği "21'inci Yüzyılda ABD-Türkiye İlişkilerinin Temelleri" başlıklı konferansta enerji konulu panele katılan Bryza'ya, AK Parti davasının kapatılması durumunda enerji konularının nasıl etkileneceği soruldu.

Bunun üzerine ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice'ın 15 Nisan'da Amerikan Türk Konseyi'nde (ATC) yaptığı açıklamaya hatırlatan Bryza, soruya, Bakan Rice'ın dediği gibi "Türk seçmeninin Türk seçmeninin Türkiye'nin siyasi geleceğini belirlemesini ve bunun Türkiye'nin laiklik değerleri ve demokrasiyle tam uyumlu bir şekilde gerçekleştirilmesini umuyoruz" şeklinde cevap verdi. "Burada gizli bir mesaj yok. AK Parti yanlısı veya AK Parti karşıtı bir tutum almıyoruz" diyen Bryza, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ve Başbakan Tayyip Erdoğan'ın sözlerine bakılırsa, onların da benzer ifadeler kullandığını söyledi. Matt Bryza, enerji konusunda ise, Avrupa'ya gitmesi öngörülen Azeri gazının Türkiye'den geçişiyle ilgili teknik anlaşmazlıklar konusunda Türkiye ile Azerbaycan arasında hızlı bir şekilde anlaşma olmasını umduğunu belirtti ve "Gelecekte Türkiye'nin liderliğine kim seçilirse seçilsin, şimdiki hükümet ve önceki hükümetlerle aynı türde stratejik vizyonu paylaşacağına güvenim tam. Türkiye'nin coğrafyası bazı basit realiteleri dikte ediyor ve bu da değişecek birşey değil" dedi.

Toplantı sonrasında bir grup gazetecinin, sözlerini biraz daha açması talebi üzerine Bryza, "Ak Parti'nin kapatma davasında bizim görüşlerimiz Rice tarafından ifade edildi. Bu da Türk seçmeninin, ülkenin siyasi geleceğini belirlemesi gerektiği yönündeydi" dedi. Seçmenlerin bir değil iki kez görüşlerini ortaya koyduğunu belirten Bryza, "Bu çerçevede bir demokraside geleceği seçmenler belirler. Belli bir tarafı tercih ettiğimizi veya etmediğimizi söylemiyorum. Biz, demokratik kurumların tarafını, Türk seçmeninin tarafını seçiyoruz. Ülkenin geleceği için onlar karar veriyor" diye konuştu. Matt Bryza, "Gelecekte bir noktada, bir gün, kimbilir ne zaman, Türk seçimleri yeniden yapılacak. Ne zaman yapılacağı konusunda bir fikrim yok. Kim bilir ya AK Parti hükümetinin görev süresi sona erdiğinde veya AK Parti hükümetinin yeni seçimler için çağrı yapmaya karar vermesi durumunda yapılabilir. Türk halkı hangi hükümeti seçerse seçsin, şuna inancım tam ki, o hükümet de AK Parti hükümetiyle, geçmişte (Bülent) Ecevit ve (Mesut) Yılmaz hükümetiyle paylaşılan doğu-batı koridoruna ilişkin aynı stratejik vizyona sahip olacak" dedi.

Bir gazetecinin, "Demokrasinin tarafında mı yer alıyorsunuz?" sorusu üzerine Bryza, sözlerini şöyle sürdürdü: "Evet, demokrasinin tarafındayız. ABD Başkanı George W. Bush'un da ikinci yemin töreninde söylediği gibi demokrasi her ülkede farklı görünür. Her ülkenin kendi gelenekleri, tarihi, kültürü vardır. Türkiye'de de, Cumhurbaşkanı ve Başbakan'ın söylediği gibi demokrasi geleneği var, Türkiye'nin demokratik, laik ve hukuk devleti olduğunu ifade ediyorlar. Bu gerçekten de böyle."

Ak Parti'nin kapatılması durumunda, nasıl hissedecekleri sorusu üzerine Bryza, "Bilmiyorum. Bu varsayıma dayalı bir soru. Bütün söyleyebileceğim geleceği seçmenlerin belirleyeceğidir. Demokrasi de bu demektir" cevabı verdi.

AB'nin, parti kapatma gerçekleşirse müzakereleri durdurmaya gidebileceği ve ABD'nin, müzakerelerin durdurulmasından endişeli olup olmadığı sorusu üzerine Bryza, "Elbette endişeliyiz. Ancak bu bizim değil AB'nin kararı. Biz, Doğu Akdeniz'deki en derin stratejik çıkarlarımızdan birinin, Türkiye'nin Avrupa Atlantik ailesine tam entegrasyonunda olduğuna inanıyoruz. Bu da AB'ye tam üyelik demek. Bu çerçevede elbette endişeliyiz. Ancak bu bizim kararımız değil" dedi. Ak Parti hükümetinden, ABD'nin tutumuna ilişkin herhangi bir eleştiri gelip gelmediği yönündeki soruya karşılık Bryza, "Bilmiyorum. Kimse bana gelmedi. Şikayet etmedi" şeklinde konuştu.

-The Fairmont Hotel'de gerçekleştirilen konferansın açılış konuşmasını yapan TÜSİAD Başkanı Arzuhan Doğan Yaçındağ, 11 Eylül saldırısı ve peşinden gelen Afganistan ve Irak savaşlarının, her iki ülkenin de bölgeye dönük ortak derin kaygılarının bulunduğunu ortaya çıkardığını söyledi.

-TÜSİAD Başkanı Yalçındağ, 5 Kasım'da Beyaz Saray'da ABD Başkanı George W. Bush ile Başbakan Tayyip Erdoğan arasında gerçekleşen görüşmede, özellikle ABD'nin PKK konusunda aldığı tavrın her iki ülkenin ilişkilerine olumlu bir şekilde yansdığının görüldüğünü ifade etti.

-Emekli büyükelçi ve TÜSİAD-ABD Yönetim Kurulu Üyesi Cem Duna'nın yönettiği Türkiye-ABD İlişkileri'nin geleceği başlıklı oturumda TOBB Üniversitesi'nden Dr. Mustafa Aydın ve German Marshall Fund'un ABD Sorumlusu Dr. Ian Lesser, iki ülkenin startejik partnerliği, Ortadoğu, Kıbrıs, AB gibi konularında görüşlerini açıkladı. Konuşmacılar dinleyicelerden gelen kapatma gerçekleşirse ekonomi nasıl etkilenir şeklindeki sorulara, kuşkusuz olumsuz etki yapacağının altını çizdiler.

-AB ile ilikiler konusunda ise, AB üyesi ülkelerden 20'den fazlasının Türkiye'nin üyeliğine tam destek verdikleri hatırlatarak, müzakerelerin durması halinde bir daha açılmasının çok zor olacağı ifade edildi.

-Emekli büyükelçi Özdem Sanberk'in yönettiği "enerji güvenliği" başlıklı oturumda ise Matt Bryza ile Çalık Enerji Danışmanı emekli büyükelçi Mithat Balkan, enerji konusunun ABD-Türkiye ilişkilerinin ana unsurlarından birini teşkil ettiğini belirterek, Türkiye'nin önemli bir enerji koridoru olduğunu vurguladılar.