AK Parti iktidarına önyargılı bakış var

ABD'nin eski Ankara Büyükelçisi Mark Parris, AK Parti hükümetinin Rusya, İran, HAMAS ve Sudan politikalarına yönelik eleştirelere, "Rusya Müslüman bir ülke değil ama Sudan'a yakınlaşıyor" hatırlatmasında bulundu. Çarpıcı değerlendirmelerde bulunan Parris bazı kesimlerin Türkiye'ye yönelik önyargılı olarak hareket ettiğini belirterek, "Türkiye sorunlara konjoktürel yaklaşıyor. İsrail'e karşı tavrı başka batı ülkeleri de dahil başka devletler de paylaşıyor" diyerek, Ortadoğu Dörtlüsü Temsilcisi Tony Blair'in de benzer tavsiyelerde bulunduğuna işaret etti. Washington Enstitüsü'nde ABD Başkanı Barack Obama liderliğindeki yeni Washington yönetiminin Türkiye'ye yönelik politakalarının ne olması gerektiğinin tartışıldığı toplantıda, ilginç görüşler ortaya atıldı. Enstitünün Türkiye Projesi Direktörü Soner Çağaptay AK Parti iktidarında geniş ve derin yeni bir elitin Türkiye'ye yön verdiğini savunurken, Mark Parris bir kesimin hükümetin özellikle dış politika yaklaşımlarına önyargılı bir yaklaşımı olduğunu dile getirdi. German Marshall Fund'un uzmanlarından Ian Lesser da ilginç bir çıkış yaparak Obama'nın dış ülkelere yapacağı ziyaret çerçevesinde Türkiye'yi Ortadoğu turu çerçevesinde değil Avrupa turu çerçevesinde yapacağı bir gezide ziyaret etmesi gerektiğini dile getirdi.

Türkiye'de hükümetin fikirlerini paylaşan ve gelişen bir işadamı kesiminin büyüdüğünü, medyanın yarısının hükümetin politikalarına destek verdiğini kaydeden Çağaptay, bu çerçevede topluma sosyal muhafazakar bir yapının aşılandığını dış politikanın yeni bir kazandığını savundu. Sosyal muhafazakarlık konusuna açıklık getirirken bunun toplumda dindarlığın arttığı anlamına gelmediğini kayeden Çağaptay, "Cuma namazına gidenler, oruç tutanların sayısı 1990'ların ortasındakinden farklı değil. Cuma gittiğinizde ya da iftar açmaya gititğinizde bunu görüyorsunuz" dedi. Çağaptay Sosyal muhafazakarlığın yükselmesinde asıl etkenin iktidarın politikalarına da yön veren elit kesim olduğunu ileri sürdü.

Başbakan Erdoğan'ın Gazze'de olayına tepkisinin Davos'ta zirveye çıktığını söyleyen Çağaptay, tepkinin insani olduğuna inandığını dile getirerek, Darfur'da soykırım yapmakla suçlanan Sudan Cumhurbaşkanı Yardımcısı ile görüşmesinin ise çelişki yarattağını dile getirdi. Çağaptay, burada "Müslüman olmayan Müslümanı öldürürse sorun ama Müslüman Müslümanı öldürürse sorun yok gibi" bir anlayaşın ortaya çıktığını savundu. Çağaptay, sosyal muhafazakar yapı ile yeni dış politika kimliğinin Türkiye'de, Amerika, İsrail karşıtlığını körükleyeceğini, bu durumun batıdan uzaklaşmasına yolaçabileceğini savundu.

Toplantıda en çarpıcı değerlendirmeler ise Mark Parris'ten geldi. "Eğer bir problemi tanımlayan iki açıklamanız varsa daha basit olanı seçersiniz, karışık olanını değil" diyen Parris, "Pozitif yöntem budur" dedi. Başbakan Tayyip Erdoğan ve hükümetinin geçen birkaç yıldaki yönetimlerine ilişkin farklı yorum ve değerlendirmeler bulunduğunu bunların bazılarının önyargılara dayandığını ifade eden Parris, bu durumda "gizli gündem, islamcılık, sosyal muhfazakarlık, batıya sırt çevirme hatta antisemitizm" suçlamalarının bile getirilebileceğini söyledi. Ancak özellikle dış politika konusunda olaya metodolojik ve olması gereken bağlamda bakılması gerektiğini kaydeden Parris, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Başbakan Erdoğan'ı farklı görüşlere tahammülsüz, seçim hesabı yapan lider olarak değerlendirir, iktidarı Rusya, İran ve Sudan'a yakınlaşarak batıdan uzaklaştığına vurgu yapar ve İsrail konusundaki sözlerini önplana çıkarırsanız o zaman kaygı yaratan bir portre çizmiş olursunuz."

Başbakan Erdoğan'ın birçok konuda eski yönetimlerden farklı davranmadığını CHP ve önceki Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in de bu tür konularda benzer tepkiler verdiğini söyledi. "Rusya Müslüman bir ülke değil ama Sudan ile yakınlaşarak sorulara sebep oluyor" diyen Parris, Türkiye'nin Rusya ve İran'a konjoktür nedeniyle yakınlaştığını ifade etti. Türkiye'nin sorunlara konjoktürel baktığını ve İsrail konusundaki tutumunun başka birçok devlet tarafından paylaşıldığını dile getiren Parris, "Kuzeyden -ki batı oluyor- birçok ülkeden Kral Abdullah'a bunun paylaşıldığına dikkat çekerseniz farklı bir sonuca ulaşırsınız" dedi. Parris, Ortadoğu Dörtlüsü Temsilcisi İngiltere eski Başbakanı Tony Blair'in de Hamas konusunda benzer önerileri olduğunu hatırlattı. George W. Bush yönetimine işaret ederek batı ülkeleri liderleri Fransa eski Cumhurbaşkanı Jaques Chirac ve Almanya eski Başbakanı Gerhard Schröder'in de dünyadaki sorunlar müdacedele etme konusunda Washington ile sorun yaşadığını hatırlatan Parris, Türkiye'de demokrasinin işlevsel görevini yerine getirdiğinden emin olunması gerektiğini kaydetti. Obama'nın Cumhurbaşakanı Gül ve Başbakan Erdoğan'ı aramasının önemli olduğuna işaret eden Parris, Türkiye'den 2007 ve 2008'de demokrasinin iki kez ciddi tehdit aldığını belirterek, Türkiye için en mükemmel olanın AB yolunda ilerlemesi olduğunu kaydetti.

Küresel ekonomik krizin Türkiye'yi ciddi bir şekilde tehdit ettiğini, bunun popülizm ve milliyetçliğin yükselmesine neden olabileceğini belirten Ian Lesser ise ancak bu durumun sadece Türkiye'yi değil Avrupa'yı da tehdit ettiğini ifade etti. Dış politika konusunda Türkiye'nin "komşularla sıfır sorun" yaklaşımı olduğunu ve bunun yapısal bir şekile dönüştüğünü belirten Lesser, Obama yönetiminin farklı önceliklerinin olduğunu belirterek Türkiye'ye yoğunlaşmasının zor olacağını kaydetti. Son telefon görüşmelerinin çok önemli olduğunu dile getiren Lesser, "Sadece telefon değil, Obama'nın Türkiye'yi ziyareti de olmalı. Türkiye ve Türkler'in Obama'yı ağırlama konusunda çok büyük bir istekleri var. Bana göre Obama'nın Türkiye ziyareti Avrupa turu çerçevesinde yapılacak bir tur çerçevesinde gerçeklmeşmeli, Ortadoğu ziyareti çerçevesinde değil" diye konuştu.