BAZI GÜÇLER TÜRKİYE-ABD-İRAN EKSENİNE SAVAŞ AÇTI

TAHRAN- Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in dış politikası sadece Türkiye'yi değil, Rusya'nın geleneksel müttefiki İran'ı da endişelendirmeye başladı. Türkmen gazı ve Hazar petrolleri konusunda Rusya ile ortak projeler üzerinde çalışan İran, Putin'in son ataklarından endişeye düşerek, Kafkaslar'da Türkiye ve ABD ile işbirliği arayışına hız verdi. Geçen Pazar Ermenistan'ı ziyaret eden İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Murtaza Sermedi, Türkiye'nin Kafkas İstikrar Paktı projesine destek vererek, Kafkaslar'daki Rus yayılmacılığına karşı Türkiye ve özellikle de ABD ile işbirliği yapmak istediğinin sinyallerini verdi.

Sermedi'nin açıklamaları tarihi Rus-İran ittifakının çöktüğünün işareti olarak değerlendiriliyor. Sermedi Ermeni haber ajansına verdiği demeçte, eski Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in Gürcistan ziyareti sırasında ortaya attığı Kafkas İstikrar Paktı'nın başlangıçta bölge ülkeleriyle sınırlandırılmasını ancak, daha sonra bölge dışından ülkelerin de katılımına imkan tanıması gerektiğini söyledi. Bu sözlerle İran ilk kez yabancı güçlerin Kafkaslar'a müdahalesine yeşil ışık yakmış oldu.

Putin'in dış politika hedeflerini birer birer açıklamasıyla birlikte kendini tehdit altında hissetmeye başlayan İran, Rusya'yı dizginlemek için müttefik arayışına girdi. Diplomatik kaynaklar, ABD'nin Kafkaslar'daki rolü için Tahran'dan sonunda onay çıktığına işaret ediyorlar. Türkiye'nin önerisi olan Kafkas İstikrar Paktı, bölgede barışın tesisi için tüm ülkelerin birlikte çalışmasını öngörüyor. Başlangıçta Rusya gibi İran da, ABD ve Avrupa Birliği'nin Pakt içine dahil edilmesine karşı çıkmıştı. Sermedi'nin Erivan ziyareti sırasında meydana gelen olaylar, İran'ın kendini Rus tehdidi altında hissettiğini ve Rusya'nın bölgedeki yayılmacı politikalarını saf dışı etmek için Kafkaslar'daki Amerikan varlığına izin verdiğini gösteriyor.

İran etrafında belirginleşen Rus kuşatmasını kırmak isteyen Tahran, Rusya'nın yayılmasını engellemek için yeni arayışlara girdi. Geçen Mart'ta yapılan karşılıklı temaslar sonucunda İran ile ABD'nin Arap dünyasındaki en büyük müttefiki olan Suudi Arabistan arasında uzun yıllardır süren gerginlik yumuşamaya dönüştü. İran ikinci hamlesini Irak üzerine oynadı. Irak'ın petrol kaçakçılığına darbe vuran İran, Bağdat'ı tecrit etmek ve petrol fiyatlarını düşük tutmak isteyen ABD'ye bir gül daha uzatmış oldu. Eski düşmanlar İran ve Pakistan, Rusya-Hindistan yakınlaşmasına karşı işbirliğine girerken, ABD'ye bir adım daha yaklaşmış oldular.