Tartışacaksak kökünden, en dibinden başlamalı

Aktüalitesi geçmiş olan bir konuyu yeniden ısıtıp sofraya getirme niyetinde değilim. Kafa karışıklığının hangi boyutlarda olduğunu vurgulama sadedinde birkaç ay öncesinde aldığım bir notu anca ele alma sırası geldi.

Üzerinde durmak istediğim husus okullarda tektip kıyafetin kaldırılması olayı değil. Ama bu konu, bu ülke insanının kafasının ne denli karışık olduğuna ilişkin ilginç bir örnek sergiliyor. Mümtaz Soysal gibi bir anayasa hukukçusu bile kafa karışıklığından beri kalmıyor. O da olaya aynı kafa yapısının verileriyle yaklaşıyor. Şu satırlar ondan sadır oluyor: ''…Şu günlerde kaldırılması tartışılan ilk ve ortaöğretimde forma giyme kuralını alalım. Bütün öğrencilerin aynı kılıkla okula gelmesi kural olarak bazılarına sıkıcı ve bezdirici gelebilir. Nitekim formanın kaldırılacağını duyan gösteriş meraklıları, insanları imrendirmekten hoşlananlar ve sık sık kılık değiştirecek kadar zengin gardrobu olanlar şimdi bayram etmekteler./ Ama, dar gelirliliğin sıkıntısını çekenlerin de ezikliği artacak./ Böylesine çelişkili ve tartışmalı bir kararı özgürlük saymak çok tuhaf değil mi?'' (1 Aralık 2012 – Cumhuriyet).

Okullarda tektip kıyafeti kaldıracak olan uygulamayı, ona muhalefet etmek isteyenler, aralarında birinin bulduğu ''ya yoksul öğrenciler şimdi ne olacak?'' muhabbetine getirdiler.

Her biri bir eşitlik havarisi kesildi.

Üniformalı kıyafette diyelim eşitsizliğin üstü örtülüyor idi. Bir kusurun üstü örtülürse o yok edilmiş mi oluyor? Bu zihniyete egemen olan söylem bu kabulü benimsemeye götürüyor.

Dipteki eşitsizlik onları ırgalamıyor.

Ya da en alttakinin düzeyine indirgenmiş olan eşitlik bu familyayı memnun edebiliyor.

Temeldeki eşitsizlik, aykırılık örtbas edildikçe, dipte kaldıkça rahatsız olmayanlar; bu eşitsizliğin görünür kılınmasından tedirgin oluyor.

Aslında tektip kıyafet içinde bile zenginle yoksulun durumu gören göz için farklılığı açığa vurmaya yeterlidir. An şart ki, o kıyafet, 50''li yılların sonlarına gelinceye kadar Sümerbank mamulü krizet denilen bez olmasın... Yani devlet eliyle dokunmuş bez...

Eşitsizliği yücelttiğim sanılmasın.

Ben, eşitsizlik devam ederken onu örtbas etmek isteyen zihniyete karşı mücadele edilmesi gerekir diyorum.

*

Milliyetçilik, cumhuriyetçilik, halkçılık, devrimcilik, devletçilik, laiklik konularında olduğu gibi eşitlik ve benzeri konularda da kafalarda vahim bir karışıklığın hüküm sürdüğü görülüyor. Bu kavramlar kamuflaja tabi tutulup belirsiz hale getirildikçe mesele kalmamış sanılıyor. Laikliği din ve vicdan özgürlüğü ile bir tutanlar oldukça bu kavramın gerçek mahiyeti anlaşılmaktan uzak duracak ve birileri bu ülkede laikliğin var bulunduğuna inanmaya devam edecek. Laikliğin kiliseli toplumlara mahsus bir kavram olduğunu asla anlamaya fırsat bulunmayacak…

Bir zamanlar bu ülkede eşitlikten bahsedenlerin komünistlikle itham edildiğini hatırlayanlar, şimdi kılık kıyafet üzerinden konuyu eşitlik meselesine getirmeye çalışıyor, ama bu kez de eşitliği eşitsizliğin üstünün örtülmesi bağlamında ileri sürmeyi deneyerek… Bu da kaderin bir ironisi olsa gerek…

Bu nedenle diyoruz ki, bu meseleler bu ülke insanının tartışma gündemini oluşturacaksa, konuya dibinden, en dibinden girilmeli; meselelerin üstü örtülmeden anlaşmazlığın en dorukta olduğu yer nereyse olaya oradan bakmaya çalışmalı…