Suskunluk sarmalı

Türkiye''de aktif twitter kullanıcı sayısı 3.8 milyon. Hafta içi günde 3.7 milyon, hafta sonu 2.5 milyon twit atılıyor. Bayramlarda, resmi tatillerde twit sayısında ciddi bir düşüş olmalı ki Kurban Bayramı''nın ilk günü ''üç bin takipçi hepiniz birden nereye kayboldunuz'' twitiyle çığlık çığlığa takipçilerine ulaşmaya çalışıyordu bir twitter sakini. Bir önceki twitinde yıllardır gitmediği memleketine gittiğini yazması twiti daha da ilginç kıldı. Yıllardır gitmediği memleketine gitmişti, dedesi, ninesi, akrabalarıyla kaliteli vakit geçirmek yerine sadece fiziken oraya gittiğini ifade eden twitler atıyordu. Timeline diye isimlendirilen sayfasının pürüzsüz beyazlığı canını yakıyordu. Espriyle başlayan devamında ciddi ciddi terkedilmişlik sendromu yaşayan genç kızımız yalnız değildi. Bir başka bayram evinde torunlarının kendisiyle konuşmamasına ve anlattıklarını dinlememesine içerleyen bir büyükanne, sitemini, ''Mekke''yi mi görüyorsunuz o ekranda Medine''yi mi gözünüzü ayıramıyorsunuz da'' diyerek dile getiriyordu. Kalp kırıklığı, kırgınlık içeren sitem dolu sözler torunların yüreğine ulaşamadan twitter sayfasında hayat buluyordu, twitter''a babaanne yorumu girişiyle birlikte.

**

Medya bize ne düşünmemiz gerektiğini söylemez neyi düşünmemiz gerektiğini söyler der Bernard Cohen.

***

Elisabeth Noella Neumann''ın Suskunluk Sarmalı Kuramı''na göre, insanlar kendi deneyim alanları dışında kalan konularda tümüyle medyaya bağımlı hale geliyor. Toplumdan dışlanma korkusu yaşamak sürekli fikir iklimini gözetim altında tutmayı, hangi fikirlerin daha popüler olduğunu öğrenmeyi zorunlu kılıyor. Sonuçta medyada sıklıkla dile getirilen fikirler toplumun yaygın şekilde paylaştığı fikirlermiş gibi algılanıyor. Böylece medyaya egemen olanlar hangi fikirlerin daha geçerli olduğunu belirleme imkanına kavuşuyor.

***

Kamuoyu aleyhine döndüğünde dokunul-mazlığını sürdürebilecek tek bir kişi yoktur der Locke.

***

Genetik olarak hepimizde bilinçaltı bir dışlanma korkusu mevcut. Bu dışlanma korkusu çevremizde hangi fikirlerin ve davranış biçimlerinin benimsendiğini ya da reddedildiğini, hangi fikirlerin ve davranış biçimlerinin taraftarlarının arttığını ya da azaldığını düzenli olarak kontrol etmemize yol açıyor.

Eğer kişi kendi fikirlerinin kamuoyundaki oydaşma içinde yer aldığına inanırsa özel ve kamu tartışmalarında yüksek sesle konuşma cesaretine sahip oluyor. Rozetler, arabalara yapıştırılan sloganlar, kılık kıyafet, görülebilecek biçimde takılan simgelerle inançlarını açığa vuruyor. Tam tersine azınlıkta olduğunu hissettiğinde ise suskun ve temkinli davranıyor.

Çağdaş toplumların bireylerini yalnızlık korkusu yönlendiriyor. Başkalarıyla ilişki yokluğu, görüşlerin çeşitliliğinden habersizliğe ve egemen olarak algılanana bağımlılığa götürüyor. Kişi çevresindeki istatistiksel açıdan egemen görüşleri, kendisini yalnızlaştırmayacak tutumları benimsemek için sürekli değerlendiriyor.

***

Medyanın elektronik ortamda takip edilmesi, haber kaynaklı internet sitelerinin peş peşe açılması; dikkat çekme çok tıklanma adına haber verme biçimlerinde meydana gelen değişiklik; sosyal medya ile paralel sürekli online olmayı sağlayan akıllı telefonlar dijital çağ insanları için dönüm noktası oldu. Yakın çevreyle iletişimi sıfırladı, gerçek dünya ile iletişimi bozdu, sanal bir cemaatin parçası yaptı.

Prime time diye isimlendirilen zaman diliminde saatte 800 bin twit atıldığı tespit edilmiş. Çok eleştirilen dizileri dizi sohbetlerinden geri kalmamak, bir bütünün parçası olmak için seyredenlerin; sosyal ağın parçası olmak adına gözleri çifte ekran arasında mekik dokuyor. Televizyonun yalnızlaştırıcı etkisi akıllı telefonlar aracılığıyla sosyal medyada boy göstererek yok ediliyor.