Canlı yayında Irak için hesap verecek

Irak işgaliyle ilgili İngiltere'de meclis bünye-sinde oluşturulan bağımsız soruşturma komisyonu, ilk sorgulamayı resmen başlattı. 2003'te İngiliz askerlerini Irak'a yollayan dönemin başbakanı Tony Blair baş tanıklardan biri olarak çağrılacak. Sorgulamanın TV ve internetten canlı yayınlanacağı iddiaları ise ülke gündemine bomba gibi düştü. Soruşturmayı yürüten komisyonunun başkanı Sir John Chilcot, Blair'in de çağrılacağını belirterek, ifadelerin mümkün olduğunca TV'den ve internetten canlı olarak yayınlanması taraftarı olduğunu kaydetti. Başbakan Gordon Brown soruşturmanın kapalı kapılar ardında yapılmasını istiyordu. Bununla birlikte Sir John da bazı tanıkların ulusal güvenlik gerekçesiyle özel olarak ifade vermesi gerekebileceğini belirtti.

Soruşturma, savaşın öncesinde alınan kararlar ve sonrasını ele alıyor. Sir John Chilcot incelemeleri gereken delillerin düzeyi düşünüldüğünde, oturumların en erken 2010 yılı sonlarında sonuçlandırılabileceğini belirtti. Bağımsız soruşturmada, savaştan önce alınan kararlardan, işgal sonrası stratejiye ve İngiliz askerlerinin Irak'tan çekilmesine kadar Irak savaşının pek çok boyutunun ele alınacağı belirtiliyor. İngiltere'de hükümetin savaş kararını nasıl aldığı, şimdiye kadar ciddi bir soruşturma konusu olmamıştı.

Bu arada, ABD'nin Irak'ı işgal ettiği 2003 yılında bu ülkede konuşlanan İngiliz askerleri Irak'tan tamamen çekildi. İngiltere'nin Bağdat Büyükelçiliği Sözcüsü, Bağdat ve Londra yönetimleri arasında geçen yıl imzalanan anlaşma uyarınca Irak'daki son İngiliz askerlerinin de bu hafta çekildiğini söyledi. Irak'ın işgal edildiği 2003 yılında 46 bin İngiliz askeri bu ülkeye konuşlanmıştı. Büyük bölümü Basra'da konuşlanan İngiliz askerlerden 179'u çatışmalarda hayatını kaybetmişti.