Bir zamanlar medya ve "Susurluk"

On yıl öncesinin bir röportajını hatırlatacak olsam da aslında yazının başlığını “Bir zamanlar 28 Şubat, medya ve ''Susurluk''” olarak atmam gerekiyordu. Çünkü bildiğiniz gibi “Susurluk kazası'' ile “28 Şubat 1997” ülkenin yakın tarihine damgasını vurmuş birbirini bir yıl ara ile tatip eden iki çok önemli gelişme. Ayrıca –yine bildiğiniz gibi- “28 Şubat” 1997 yılı ile sınırlı bir gelişme de değil. Dolayısıyla şimdi hatırlatacağım röportaj 10 Şubat 2002 tarihini taşısa da, söz konusu gelişmenin “ruhunun” hâlâ ortalığı kasıp kavurduğu bir dönemin ürünü.

Taraf gazetesinin dünkü sayısında “Faili meçhullerde duraklama devri” başlıklı bir haber yer alıyordu. Haberde Susurluk hükümlüsü Ayhan Çarkın''ın itiraflarıyla başlatılan faili meçhul cinayetlerle ilgili soruşturmanın durduğuna dikkat çekiliyordu. Söz konusu soruşturmayı önce iki özel yetkili savcı yürütürken Çarkın''ın itiraflarının ardından tutuklanan yedi özel hareketçinin tahliye edilmesinden sonra sürece bir üçüncü savcı daha dahil edilmişti. Taraf''ın haberi son durum hakkında şu bilgiyi veriyor: “Ankara Başsavcılığı, 18 Ocak 2012''de Savcı Bilgili''yi dahil etti. Bilgili, elde edilen 55 klasör delilin bulunduğu dosyayı inceledi, ancak son iki ayda hiç kimsenin ifadesine başvurulmadı.”

Çarkın''ın “inanılmaz” itiraflarıyla başlayan bu soruşturmanın niçin bu derece ağır aksak ilerlediğini pek çok kimse gibi haklı olarak mağdur aileler de endişe ile takip ediyormuş. Behçet Cantürk''ün avukatı M. Celal Baykara, “Umarız, geçmişte olduğu gibi olayların üstü örtülmez” diyor.

Gelelim 10 yıl önce Hürriyet''in yayımladığı bir röportaja. Röportajın hemen ardından gazetede yer alan bir “değerlendirme” yazısı da çok dikkat çekici doğrusu.

Tahmin ettiğiniz gibi bu röportaj ve yazı da “28 Şubat”ın yıldönümü hatırına karıştırdığım “eski defterler”de karşıma çıktı. Aradan epeyce süre geçtiği için unutmuşum; ama doğrusu –sizi bilmem ama- bana ilginç olduğu kadar önemli de geldi.

Hürriyet gazetesinin 10 Şubat 2002 tarihli sayısında yer alan Ayşe Arman röportajının konuğu Ayhan Çarkın''mış. Röportajı -yazının hemen ertesinde yayımladığım yazıda gazetenin Çarkın ile röportaj için Ayşe Arman''ı seçmesini– şu sözlerle- anlamlı bulmuşum:

“Hürriyet''te Çarkın''la yapılacak bir röportajın Arman''ın kısmetine düşmesi doğrusu bana çok ilginç geldi. Böyle bir röportaj ''fırsatı''nın nasıl doğduğunu, bu yönde bir önerinin gazeteyi mi yoksa doğrudan Arman''a mı geldiğini filan tabi ki bilmiyorum. Ama bütün bu bilinmezlere rağmen Çarkın röportajının gazetenin her kesimden bol okuyucusu bulunan bir yazarının üzerine kalması ilginç değil mi? Ne yani, yoksa Hürriyet gazetesi okurlarının bu meseleyi de ''Ayşe''nin Gözlüğü''nden mi görmesini tercih ediyor?”

Peki Çarkın bu röportajda neler anlatmış? Çarkın, on yıl önce, geçen yıl yaptığı açıklamaları çağrıştıran konulardan söz ediyor. Şöyle şeyler mesela: “İstanbul''da 50''den fazla çatışmam var.” / “Devletin de bir otoritesi olması gerekmez mi?” / “Abdullah Çatlı''yla dostluğumu kabul ediyorum. Bana hiçbir Allah''ın kulu o insan kötü insandı dedirtemez. Ölmüş gitmiş adam. Katil matil beni bağlamıyor, beni benimle geçirdiği dönem ilgilendiriyor.” / “Kendimi en iyi hissetiğim an operasyon anıdır.”

Şöyle (haddinden fazla “soğuk”) şeyler de var:

Ayşe Arman soruyor: “Emri aldınız. Birisi yok edilecek. Bilinecek. Defterden, hayattan! İtiraz etmek geçmiyor mu içinizden?”

Çarkın: “İtiraz etmedim. Etmek de geçmedi aklımdan...”

Çarkın röportajının niçin Ayşe Arman''a havale edildiğini merak etmekle ne kadar haklı olduğumu Hürriyet''in bir gün sonraki sayısında genel yayın yönetmeninin yazısıyla karşılaşınca anlamışım... Demek ki, mahkeme kararlarının kamuoyu üzerindeki etkisinin hafifletilmesi kurgulanıyormuş. Yazının tek başına başlığı bile her şeyi açıklıyormuş: “30. İsyanda çarpışacak adam bulamazsınız”.

Bu yazıdan da birkaç satır alıntı yapalım:

“Bu ülkenin bir ''milli siyaset belgesi'' varsa, orada mutlaka ''dağdan indirilecek'' bu insanların ne yapacağına dair bir ''program'' da bulunması gerekirdi.”/ “Sonra dağdan indirildiler. Bir kısmı çaresiz kaldı. Köşesine çekildi. Hangi işlere derseniz, iddialar çok ama öyle somut delil de pek yok. Şimdi bir bölümü hapse giriyor. Adalet böyle dediğine göre, yapacak şey yok.” / “Her ülkenin böyle ''meçhul'' insanlara ihtiyacı oluyor. Hem de kendine en demokrat diyen ülkelerde bile bu iş böyle oluyor. Yeni Zelanda''da ''Greenpeace'' gemisini batırıp, içinde bir kişinin ölümüne yol açan bombalama olayını hatırlayın. Onu yapan Fransız ''özel adamları'' bugün şerefli birer insan olarak geziniyorlar.”

Görüyorsunuz; “Susurluk”un ve “28 Şubat”ın üzerinden onca yıl geçmesine rağmen ülke medyasının “merkez”inin gönlü hâlâ “meçhul” insanlar, “özel adamlar”dan yana... O derece kendinden geçmiş ki, Fransa''nın nükleer silah denemelerini yapacağı bölgeyi terketmeyen Greenpeace teknesini bombalayan “özel adamlar”ı “şerefli birer insan” olarak gezdiriyor...

Dönemin medyasının “merkez”inin bu “meçhul” insanlara düşkünlüğünün sadece Hürriyet ile sınırlı kalmadığını tahmin ediyorsunuzdur. Nitekim Susurluk davasından mahkûm olanları kamuoyunun gözünde aklama girişimini Hürriyet''ten bir ay kadar önce Star gazetesi başlatmış. Saygı Öztürk''ün Korkut Eken röportajıyla.

Toparlayacak olursak: Taraf''ın yukarıda aktardığım haberi önemli bir haber.

Nasıl gidiyor bu soruşturma sahiden?

Gidemiyor ise niçin gidemiyor?