Clinton ve Obama yarışı başbaşa götürdü

Başkanlık yarışının en kritik dönemeçlerinden birini oluşturan 'Süper Salı' seçimlerinde Clinton ve Obama yarışı başbaşa götürdü. Obama 14 eyalette seçimi kazanmasına rağmen New York, New Jersey ve California gibi büyük eyaletleri Clinton kazandı.

Demokratlar'da seçim beklendiği gibi sonuçlanırken, Cumhuriyetçi cephede yarıştan kopması beklenen Huckabee yine güney eyaletlerini kazanarak büyük bir sürpriz yaptı. John McCain rakipleriyle arayı açarken, yarışı ikinci sırada bitiren Romney kan kaybetti.

ABD Başkanlık yarışının en kritik dönemeçlerinden birini oluşturan ve 'Süper Salı' olarak isimlendirilen 24 eyaletteki önseçimler Demokrat Parti cephesinde beklendiği gibi sonuçlanırken, Cumhuriyetçi Parti cephesinde sürprizlere sahne oldu. Demokrat adaylardan Barack Obama 14, Hillary Clinton ise 8 eyalette yarışı önde bitirmesine rağmen, seçimin galibini ilan etmek mümkün olmadı. Cumhuriyetçi adaylardan John McCain pozisyonunu biraz daha güçlendirirken asıl sürprizi Mike Huckabee yaptı. Yarıştan kopması beklenen Mike Huckabee, güney eyaletlerinde elde ettiği başarılarla iddiasını sürdürürken, yarışın iddialı isimlerinden birisi olan Mitt Romney, yarışı ikinci sırada bitirmesine rağmen, pozisyonunu koruyamadı ve beklenenin aksine Süper Salı'da kan kaybetti.

Demokratlar ve Cumhuriyetçiler başkan adaylarını belirlemek için önceki gün 50 eyaletin 24'ünde önseçimleri gerçekleştirdi. Obama 14 eyalette yarışı önde bitirmesine rağmen, New York, New Jersey ve California gibi büyük eyaletlerde Clinton'a karşı kaybettiği için 'Süper Salı' karşılaşmasını bir anlamda berabere bitirdi. Bugüne kadar Iowa ve Güney Carolina'daki önseçimleri kazanan Obama toplamda 16 eyalette seçimleri almış oldu. Daha önce New Hampshire, Michigan, Florida ve Nevada'da seçimlerini kazanan Clinton ise toplam 12 eyalette seçimi kazanmış bulunuyor. Ancak, partinin seçim kurallarına uyulmadığı için Michigan ve Florida'daki seçimler sayılmıyor.

Önceki gün yapılan önseçimlerde New York, New Jersey ve California gibi delege sayıları oldukça yüksek olan eyaletleri kazanan Hillary Clinton delege farkıyla yarışı önde götürüyor. Kesin olmayan seçim sonuçlarına göre Clinton 718 Obama ise 620 delegeye ulaşmış durumda. Demokrat Parti'de başkan adayı olabilmek için 2 bin 25 delegenin oyunu kazanmak gerekiyor.

Önceki gün yapılan seçimlerde Clinton, Arkansas, California, Massachusetts, New York, Oklahama ve Tennessee eyaletlerindeki seçimleri kazandı. Obama ise Alabama, Alaska, Colarado, Connecticut, Delaware, Georgia, Idaho, Illinois, Kansas, Minnesota, Missouri, New Mexico, Kuzey Dakota ve Utah'daki seçimleri kazandı. Süper Salı listesinde yeralan Batı Wirgina ve Montana'daki seçimler ise önümüzdeki Mayıs ve Haziran aylarında yapılacak.

5 Şubat öncesinde sürpriz yaparak Obama'ya destek verdiklerini açıklayan Kennedy'lerin desteği bu seçimde çok etkili olmadığı gözlendi. Massachusetts Senatörü Ted Kennedy'nin desteğine rağmen bu bölgede Clinton'ın Obama'ya karşı kazanması siyasi gözlemcilerin dikkatinden kaçmadı.

Iowa'da yapılan ilk seçimi kazanarak sürpriz yaban eski Arkansas Valisi Mike Huckabee, Süper Salı'da da özellikle güney eyaletlerini kazanarak sürpriz bir çıkış yaptı ve adaylık iddiasını sürdürdü. Yapılan son kamuoyu çalışmalarında yarışı önde götüren John McCain, anketleri yanıltmadı ve yarışı önde bitirerek konumunu biraz daha güçlendirdi. Cumhuriyetçiler, Süper Salı sonrası McCain'in başkan adayı ilan edilmesine neredeyse kesin gözüyle bakarlarken, Huckabee'nin çıkışıyla adayın ilan edilmesi mümkün olmadı.

Yarışta oldukça iddialı olan Mitt Romney ise yarışı ikinci sırada bitirmesine rağmen, eski gücünü koruyamadı.

Önceki gün yapılan önseçimlerde Arizona Senatörü John McCain büyük eyaletlerinde arasında yerladığı Arizona, California, Connecticut, Delaware, Illinois, Missouri, New Jersey, New York ve Oklahama'daki seçimleri kazandı. McCain daha önce yapılan seçimlerde Florida, New Hampshire ve Güney Carolina eyaletlerini kazanmıştı.

Daha önce Nevada ve Michigan'daki seçimleri kazanan Massachusetts esi Valisi Mitt Romney ise 5 Şubat seçiminde Alaska, Colarado, Massachusetts, Minnesota, Montana, Kuzey Dakota ve Utah eyaletlerini kazandı.

Arkansas eski Valisi Mike Huckabee ise Alabama, Arkansas, Georgia, Tennessee, Batı Virgina'daki seçimleri kazandı. Huckabee daha önce de Iowa'daki seçimi kazanmıştı. Süper Salı listesinde görünen Idaho, Kansas ve New Mexico'daki seçimler ise şubat, mayıs ve haziran aylarında yapılacak.

Her iki partinin kesin başkan adayları da yaz aylarında yapılacak olan parti kurultaylarında belirlenecek. Başkan adayı olabilmek için Demokrat Parti'de 2 bin 25 Cumhuriyetçi Parti'de ise bin 191 delegenin desteğini almak gerekiyor. Kesin olmayan sonuçlara göre şu ana kadar McCain 514, Romney 177, Huckabee ise 122 delege kazanmış durumda.

Süper Salı önseçimleri Amerikalı vatandaşların ekonomik durgunlukla ilgili endişelerinin Başkan George W. Bush'un açıkladığı ekonomik önlem paketine rağmen sürdürğüne de ortaya çıkardı. Adayların projelerini oylayan ABD'li seçmenler birinci tehlikenin ekonomik durgunluk olduğu yönünde oy kullandı. Irak ve terörizm konusu ise ekonomik durgunluğun arkasından ikinci sırada yer aldı.

Başkanlık yarışını güçlü bir şekilde sürdüren Illinois Senatörü Barack Obama seçim sonuçlarının büyük oranda belli olmasından sonra Chicago'da değişimi gerçekleştirme yönünde büyük bir adım daha attıklarını belirttikten sonra konuşmasını "Değişim, evet yapabiliriz. Hadi gidip çalışalım" sözleriyle bitirdi. Değişim sloganını güçlü bir şekilde kullanan Obama, bunu finans hanesine de artı olarak yazdırmayı başardı. Milyonlarca doların harcandığı seçim kampanyalarında Obama'ya geçtiğimiz ay günde ortalama 1 milyon dolar maddi destek geldi. Bugüne kadar kim ne kadar destek sağladı ne kadar para harcadı, kuruşuna kadar izlemek mümkün.

Geçen yılın ilk yarısında en fazla maddi desteği aldığı görülen Hillary Clinton'ın bu dönemdeki toplam harcamaları birinci yarı yılın ilk çeyreğinde aldığı maddi desteğin bile altında kaldı. Yılın ikinci yarısında maddi destek birinci yarı yıla göre gerilerken, ikinci yarıdaki ilk çeyrekte maddi destek harcamaların biraz üzerinde kaldı. Son çeyrekte ise harcamalar gelen maddi desteğin üzerine çıktı.

Clinton'ın 31 Aralık 2007 tarihi itibariyle aldığı toplam maddi destek 115 milyon 652 bin 361 dolar olurken, 77 milyon 704 bin 487 dolar kampanya harcamalarına gitti. Clinton'ın kampanya kasasında 37 milyon 947 bin 874 dolar bulunurken borcu ise 4 milyon 987 bin 425 dolar olarak görülüyor.

Obama'nın cephesine bakıldığında da durum pek farklı değil. Yılın ilk yarısında bağış oranı yüksek ancak harcamalar düşük. İkinci yarının ilk çeyreğinde gelir ile gider hemen hemen aynı oranda kalırken, ikinci yarının son çeyreğinde harcamalar bağışların iki katına çıkmış görülüyor.

Ancak son dönemlerde en çok dikkat çeken konu şu. Önseçimlerin başlamasıyla birlikte başkanlık yarışında oldukça iddialı olduğunu ortaya koyan Obama'nın kampanyasından yapılan açıklamaya göre 2008 yılının ilk ayında günde ortalama 1 milyon dolar bağış sağlandı. Obama'nın, ocak ayında toplam 32 milyon dolar civarında maddi destek aldığı tahmin ediliyor.

22 eyalette yapılan önseçimlerde iddiasını bir kademe daha yükselten Obama'nın kazanma ihtimalini gözönüne alan lobilerin siyahi liderin kampanyasına büyük destek vereceği ifade ediliyor. 31 Aralık 2007 tarihi itibariyle Obama'nın 102 milyon 170 bin 668 dolar destek sağladığı, 83 milyon 544 bin 420 dolar harcadığı görülüyor. Kampanya kasasında 18 milyon 626 bin 248 dolar nakit, 792 bin 681 dolar ise borcu olduğu görülüyor.

(Sözkonusu veriler, başkanlık yarışıyla ilgili tüm verilerin kamuoyuna açık opensecret.org sitesinden alınmıştır.)