İki haber

UNICEF''in “Çocuk askerler” konusuyla yakından ilgilendiğini sizler gibi ben de biliyor olsam da kuruluşun 12 Temmuz''u “Uluslararası Çocuk Askerler Günü” olarak belirlendiğinden haberim yoktu doğrusu. Dünyanın dört bir tarafında silahlı güçlere katılmış binlerce kız ve erkek çocuğa ithaf edilmiş bir gün, diyor kuruluş. Asker, mutfak işçisi, taşıyıcı ve ulak olarak kullanılan on binlerce çocuk… “Çocuk askerleri serbest bırakın ve topluma yeniden kazandırın” diyor UNICEF.

UNICEF''ın bu amaçla yürüttüğü çalışmalar epeyce olumlu sonuçlar da vermiş. 100 000 çocuk UNICEF tarafından desteklenen programlardan yararlanmış. Sadece 2010 yılında 12 000''e yakın “çocuk asker”e sahip çıkılmış. Nepal, Sri Lanka, RCD, Burundi, Fildişi Sahili, Liberia, Sudan, Çad, Afganistan gibi birçok ülkede.

“Çocuk askerler”in bir bölümü ailelerinden zorla koparılmış. Bir kısmı ise yoksulluk, güvensizlik, göç zorunluluğundan dolayı istekleriyle katılmışlar silahlı örgütlere. Silahlı güçlere katılmış bu çocuklar aktör ve tanık olarak dehşetengiz şiddet anlarıyla tanışmışlar. Haksık-hukuksuz kurbanlar olarak çok ağır fiziki ve psikolojik sonuçlara katlanmak zorunda kalmışlar. “Çocuk Hakları”na ilişkin konvansiyonlar onların yanından bile geçmemiş.

“Çocuk asker” denilince uluslararası protokole göre silahlı çatışmalar içinde yer alan 18 yaşından küçük kız erkekleri anlıyoruz. “Çocuk asker” sayısı şöyle böyle değil…UNICEF, 2007''de “asker” olarak kullanılan çocuk sayısının 250 000''den fazla olduğunu açıklamıştı.

“Çocuk askerler” konusu tahmin ettiğiniz gibi günümüzün bir icadı değil. Fazla gerilere gitmeden yakın tarihte Amerikan iç savaşında da savaşmış bu çocuklar. İkinci Dünya Savaşı''nın birçok cephesinde olduğu gibi. Bir BM yetkilisinin verdiği bilgilere göre, 2008 yılında 13 ülkedeki 58 örgüt “çocuk askerler” kullanıyormuş.

Bu hatırlatmayı niçin yapıyorum? Şunun için:

Geçenlerde medyada da genişçe yer verilen ABD Dışişleri Bakanlığı İnsan Hakları Raporu''na göre PKK''nın dağ kadrosunun yarısına yakını 18 yaş altındaki çocuklardan oluşuyormuş. Raporun bu bölümünü olduğu gibi aktaralım: “Terörist grup PKK kadrosuna düzenli olarak çocukları aldı. Akademik bir araştırma PKK üyelerinin yüzde 38''inin 18 yaş altında olduğuna işaret etti.”

Şimdi isterseniz, sırasında Türkiye hakkında lafını esirgemeyen bu “Rapor”un söze “Terörist grup” diyerek başlamasını dert etmeyip verilen bilgi karşısında nasıl bir tutum takınmamız gerektiğini düşünelim. Hatta bu işi alıntıladığım bölümde kendisine atıfta bulunulan “Akademik çalışma”nın sonucunu (“yüzde 38”) fazla ciddiye almadan da yapalım. Yani, diyelim ki bu oran %38 değil de, onun yarısı %19, hatta onun da yarısı %9,5, hatta onun da yarısı olsun. Her durumda “çocuk askerler” konusu, PKK''nın çıkışı, gelişimi, vardığı yer, varacağı yer, işlevi, rolü (…) gibi konulara girmeden ayrıca tek başına üzerinde düşünülmesi ve hakkında bir tavır geliştirmesi gereken bir büyük sorun değil midir?

Yanlış anlaşılmak istemem doğrusu. Benzer silahlı güçler gibi PKK''nın da içinde barındırdığı “çocuk askerler” sorununu medyamızda pek itibar edilen “çocuk kaçırma” suçlaması çerçevesinde düşünelim demiyorum. Ama “Rapor”un altını çizdiği hususun geliştirilebilecek her türlü gerekçenin dışında değerlendirilmesi gerektiğini de unutmayalım.

***

Gelelim bugün için seçtiğim ikinci habere-gelişmeye:

“Mavi Marmara''da yeni iddia” diyor gazete.

Haberin devamı da şöyle: “İHH Başkanı Yıldırım, Mavi Marmara saldırısını gerçekleştiren askerler arasında Türk vatandaşlarının da bulunduğunu söyledi. Savcılık kaynakları doğruladı.”

İHH Başkanı Bülent Yıldırım''ın bu açıklamasını her şeyden önce kötü sonuçlar doğurması muhtemel “tehlikeli” bir gelişme olarak değerlendiriyorum.

Yıldırım''ın açıklamasının devamını da okuyalım:

“Bize saldıran askerler arasında İsrail adına askerlik yapan Türk vatandaşları da vardı. Bununla birlikte başka ülkelerden İsrail adına askerlik yapanlar olduğunu da o gemide bulunan aktivistlerden öğrendim. (…) Arkadaşlarımız bu askerleri gördü, fakat bu kişiler Taksim''de mi, İzmir''de mi ikamet ediyor, bunu bilemiyoruz. Bu cinayetler Türkiye''de işlenmiş olmasa da bu insanların tutuklanması gerekiyor.”

Açıklamanın barındırdığı muhtemel tehlikeli gelişmeleri seziyorsunuzdur muhakkak… Demek ki Mavi Marmara''ya inip ateş açarak 9 aktivisti öldüren İsrail askerleri arasında Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olup Türkiye''de (İzmir''den niçin söz edildiği ayrı bir konu) ikamet eden bazı Musevi vatandaşlarımız da bulunuyor… “Arkadaşlarımız bu askerleri gördü” gibi ciddiyetten uzak bir delilden hareketle ülkenin askere çağırılma yaşı tutan Musevi vatandaşlarını zor durumda bırakmak önemli bir insani yardım kuruluşuna yakışıyor mu?

Gelişmeye ilişkin şu açıklama da dikkat çekici:

“Yıldırım''ın iddiaları savcılık kaynakları tarafından da teyit edildi. (…) Edinilen bilgilere göre saldırıyı gerçekleştiren Türkiyeli İsrail askerlerinin bilgileri öğrenilirse, İsrail''in askerlerinin kimlik bilgilerini vermemesi nedeniyle dosyası ayrılan ve halen soruşturması devam eden iddianamede bunların isimleri yer alacak.”

Bana göre bu gelişme de “endişe verici” nitelikte. “Taksim''de arkadaşların gördüğü” Türkiyeli İsrail askerlerinin teşhisi hangi yöntem kullanılarak yapılacak acaba? Bunun tek bir yolu olduğunu benim gibi siz de biliyorsunuz; “Getirin askerlik çağındaki Türkiyeli Musevilerin fotoğraflarını, bakalım arkadaşlar teşhis edebilecek mi?” yönteminden başkanı mümkün mü?