Erdoğan haklı çıktı peki ya Obama?

İran'la Türkiye ve Brezilya arasında imzalanan tarihi uranyum takası anlaşmasının üzerinden günler geçti. Ancak tartışmalar her geçen gün yeni belgeler ve açıklamalarla daha da karmaşık bir hal aldı. Son olarak Washington Post gazetesi, Başkan Barack Obama'nın Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva ve Başbakan Erdoğan'a takas anlaşması öncesi mektup gönderdiğini yazdı. Lula'ya gönderilen mektup, İran'ın nükleer programıyla ilgili Washington'da yaşanan anlaşmazlığı da gözler önüne sermiş oldu. Mektuba göre takas anlaşmasında Obama'nın bütün talepleri İran'a kabul ettirilmiş! Ancak Dışişleri Bakanı Clinton ve Beyaz Saray'ın açıklamaları, anlaşmanın ABD için yeterli olmadığı yönünde. Bu durum da, Erdoğan ve Brezilya lideri Lula'nın haklı çıktığı, fakat Obama'nın “dürüstçe davranmadığı” yorumlarına neden oldu.

Uzmanlar, “Lula ve Erdoğan, takas anlaşmasında Obama'nın rolünü açıklarken çok nazik davrandı. Fakat şimdi elimizde Clinton'ın ve Beyaz Saray sözcüsünün, Türkiye-Brezilya anlaşmasının ABD'nin belirlediği standartlara uymadığı yönündeki açıklamalarının doğru olmadığını kanıtlayan belgeler var” dedi. Obama'nın Lula'ya 20 Nisan'da gönderdiği mektupta, anlaşmanın ABD için kabul edilebilir olması için İran'ın bir yıl içinde 1200 kg uranyumu Türkiye'ye göndermesi, karşılığında da yeni yakıt alması gerektiğini bildirildi. Brezilya ve Türkiye, bu taleplerin tamamını İran'a kabul ettirdi.

Mektupta Obama, ABD'nin İran'ın nükleer programını durdurması ya da yüzde 20 oranında uranyum zenginleştirmeyi bırakması yönündeki taleplerine değinmedi. Ancak Obama yönetimi yetkilileri, şimdi mektupta bile yer almayan bu talepleri öne sürerek anlaşmanın yetersiz olduğunu savundu. Amerikalı üst düzey yetkililer, “Bize gelip ellerinde bir taslak anlaşma olduğunu söyleselerdi görüşümüzü iletirdik. Ancak yapmadılar. Tahran'a gittiler ve anlaşmayı duyurdular. Anlaşmada neler olduğunu önceden bilmiyorduk” dedi.

Meksika Körfezi'nde petrol platformunun patlamasıyla yaşanan sızıntının ABD'nin Louisiana eyaletine ulaşmasının ardından Başkan Barack Obama bölgeye gitti. “Sorumluluğu üstüme alıyorum ve ne gerekiyorsa yapacağıma söz veriyorum” diyen Obama, petrol sızıntısının önemli tarım alanlarını kapladığı ve kârlı balıkçılık sektörüne zarar verdiği Louisiana kıyılarında incelemelerde bulundu, yetkililerden bilgi aldı.