Erken seçim kehaneti

Washington- ABD'nin önde gelen düşünce kuruluşlarından Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) tarafından hazırlanan Türkiye'deki siyasi durum raporunda, DSP ve MHP'nin, aralarındaki temel farklılıklar nedeniyle anlaşmakta zorlanacakları, bu durumda iki partinin de yeni bir erken seçim isteyebileceği savunuldu.

CSIS'in, 18 Nisan seçimlerinin ardından Türkiye'deki hükümet arayışlarını değerlendirdiği raporda, yeni hükümeti kurma görevi verilen DSP lideri Bülent Ecevit'in, aslında ANAP ve DYP ile koalisyonu tercih ettiği yazıldı. Raporda, bu olasılığın sadece DYP lideri Tansu Çiller'in tasfiyesi durumunda yürürlüğe konulabileceği, ancak direnen Çiller'in partinin başında kalması nedeniyle, bu seçeneğin şimdilik ortadan kalktığı yolundaki görüşler yer aldı. CSIS'in Türkiye uzmanı Bülent Alirıza'nın imzasını taşıyan raporda, Ecevit'in, bu koşullarda, aslında tercih etmese de MHP ile uzlaşma arayışına yöneldiği ifade edildi.

Raporda, seçim öncesinde başörtüsü konusunda Fazilet Partisi'ne yakın tavır aldığı ifade edilen MHP'nin, seçimden sonra merkeze kayma eğilimi gösterdiği, MHP'den seçilen bir kadın milletvekilinin Meclis'e başörtüsüz gelmesinin de bunun kanıtı olduğu anlatıldı. Ancak, Ecevit ile MHP lideri Devlet Bahçeli arasındaki ilk görüşmede türban sorunu, teröristlere af meselesi ve FP'ye yönelik tutum konularında anlaşmazlık belirdiği kaydedilen raporda, DSP ile MHP arasında, Milli Eğitim Bakanlığı gibi kritik bakanlıkların dağılımında da zorluk çıkacağı ileri sürüldü.

CSIS'ın raporunda, bu durumda hem Ecevit'in, hem de Bahçeli'nin erken seçimden yana tutum alabilecekleri öngörüsünde bulunuldu. Raporda, Ecevit'in Meclis'e giremeyen CHP ile DSP çatısı altında birleşip yeni bir erken seçime yüzde 30'u aşkın bir oy potansiyeliyle girmek isteyebileceği savunuldu. Bahçeli'nin de, DYP ve ANAP'tan umudunu kesenlerle biraraya gelip yeni bir seçimde gücünü daha da artırmayı isteyebileceği kaydedilen raporda, her durumda, 18 Nisan seçimlerinde arzu edilen siyasi istikrara ulaşılmasının güç olduğu görüşü dile getirildi. Raporda, Ecevit'in "ılımlı İslam'a" geçmişte bazı olumlu sinyaller gönderdiği hatırlatıldı, ancak başörtüsü sorununun gündemde olmasıyla birlikte DSP'nin laik söylemin bayraktarlığını yaptığı anlatıldı.

Raporda, her durumda, mevcut Meclis aritmetiği ve gerçekler ışığında, olası koalisyon seçeneklerinin DSP-MHP-ANAP ve DSP-ANAP-DYP olduğu ifade edildi. Seçimlerin mutlak galiplerinin DSP ve orta sağın yanısıra FP'den oy elde eden MHP olduğu kaydedilen raporda, DSP-ANAP işbirliğinin halen sürdüğü ve Çiller'in DYP'de devrilmesi durumunda, o sırada bir DSP-MHP-ANAP iktidarı olsa bile, DYP'nin yeni bir koalisyon seçeneği oluşturacağı görüşü dile getirildi.

"Türkiye sözkonusu olduğunda, her zaman tetikte olan ordunun gölgesinin, Meclis ve siyasi arenada dönen dolaplar üzerinde olduğu unutulmamalı" denilen raporda, "Seçimler yapıldı, çünkü Genelkurmay Başkanı Hüseyin Kıvrıkoğlu küçümsenmeyecek ağırlığını koymuştu. 1997 Haziranı'nda Refahyol koalisyonunu sona erdirmeyi başaran ordu, son seçimlerde Fazilet Partisi'nin oylarının beklenenden daha düşük çıkmasıyla mutlu oldu" ifadelerine yer verildi. Raporda, "Ordu ile arasındaki ihtilaf dolayısıyla hiçbir koşulda hükümete giremeyeceği yönünde belirgin bir kanı bulunan FP'nin seçmenlerini, oylarının boşa gitmeyeceğine inandıramaması şaşırtıcı olmadı" denildi ve "Türk siyasi sistemindeki tanımını ve yerini sağlamlaştırmaya çalışan FP, en güçlü örgütlenme özelliğini sürdürürek İstanbul ve Ankara gibi önemli şehirleri elinde tutarken, tamamı ordu tarafından desteklenen yasal olduğu kadar siyasi içeriğe sahip gözle görülür engellemelerle de karşı karşıya" ifadeleri kullanıldı.