Hayat Ağacı

Güçlü kadrosuyla dikkat çeken, büyük bir aile hikayesi anlatmaya niyetli Hayat Ağacı, yeter ki umut eksik olmasın hanemizden mottosuyla başladı. Katilini hırsızını içinde barındıran, parçalanan aile hikayelerinin karşısında bir umuttu. Yanlış anlaşılmasın hala o umudu içinde taşıyor Hayat Ağacı ama günden güne azalarak.

TRT koordinatörü reytingin canı cehenneme dese de yapılan gün değişikliği hayat vermedi diziye, sıralamadaki yeri değişmedi. TRT"nin reyting bağımlılığı yok ama reyting listesi bir gösterge, yönetmenin övgüler karşısında kendimiz için çekiyor gibiyiz diye sitem etmesi izlenme oranıyla alakalı. Onca emek verilen, zaman harcanan bir işin, kitlelere ulaşması, hakkında konuşulması, bir sonraki bölümün merakla beklenmesini hayal ediyor üretim bölümündekiler. Senaryosu, rejisi, oyuncu kadrosu sağlam olan bir dizi neden seyircinin dikkatini çekmez cevaplanması gereken elzem bir soru. Bu soru doğru cevaplanmadığı sürece ne yazık ki emek, zaman ve para harcanmaya devam edecek!

Eli yüzü düzgün bir dizi var karşımızda ama dizinin "albenisi" yok, merak unsuru yokla yarışacak kadar düşük. Bu diziyi neden seyretmeliyim sorusuna verecek bir cevap bulamadım henüz. Sorunun cevapsız kalmasının sebebi, yazan kişinin "büyük aile hikayesini" neden anlattığına karar verememiş olması.

Hayatın içinden içimizden bir aile gibi başladı Hayat Ağacı, zaman zaman "bize", gündelik hayatın içindeki sıradan insana temas ediyor ama klişelere teslim olmaktan kurtulamıyor. Üç kız bir erkek, üniversite öğrencisi hariç diğerleri evli, geniş bir aile var hikayenin merkezinde. Büyük bir aile değil anlatılan, geniş bir aile. Neden aile hikayeleri geçmişte olduğu gibi ilgi görmüyor sorusunun cevabı da bu ayrımda gizli. Geniş aile çekirdek ailelerin bir araya gelmesiyle oluşur; büyük aile ise çekirdek ailelere bölünmemiş parçalanmamış ailedir. Büyük aile gelenekseldir, geniş aile modern. Bu ayrım göz ardı edilerek yazıldığı için senaryolar aile hikayeleri ekranda tutunamıyor.

Karahanlı ailesinin fertleri ilk bölümde o kadar kusursuz insanlar olarak çıktı ki seyirci karşısına kusurları bile kusursuzdu. Hikaye Ayşen"in üçkağıtçı müflis kocası ve asi kızıyla İzmir"den baba evine dönmesiyle başladı. Gelin görümce, kayınbirader damat, aynı erkeğe gönül veren ergen kuzenler arası çatışma derinlemesine inildiğinde yeterince zengin bir malzemeyken, ailenin üzerine geçmişin gölgesi düştü. Babasının hırsızlıkla suçlanmasıyla başlayan süreçte yetimhanede büyümek zorunda kalan Kenan, yaşadığı hayat standardına nasıl ulaştığı açıklanmasa da Karahanlıların hayatına pimi çekilmiş bomba misali dahil oldu. Aylık otuz bin lira ciro yapan ayakkabı dükkanını satın almak istedi, reddedildi. Avukat kızın müvekkili olmak için uğraş verirken yolda tesadüfen gördüğü ailenin küçük kızı Umut"a gönlünü kaptırdı. Bu arada Umut tesadüf üstüne tesadüf "kiracı- asistan- sevgili kontenjanından Fırat"la kavga- tanışma- hoşlanma hepsini bir arada zincirleme yaşamakla meşguldü. İlk bölümden bütün karakterleri tesadüflerle karşı karşıya getirelim ve ilişkilendirelim anlayışının eskidiğini, seyirci kaçıran bir etkisi olduğunu senaristlere hatırlatmak isterim. Kusursuz kişilerden oluşan Karahanlı ailesinin huzurunu Kenan dört koldan aileyi huzursuz ederek kaçırmış, sigortadan para alamayacakları şekilde ekmek teknesi dükkanı alevlere teslim etmiş olsa da, o ailenin o yangından önce huzurlu bir aile olduğuna ikna olmak güç. Kenan"dan sonra değişen hayatlarında her şeylerini kaybettiler, fedakarlık yaptılar, tekrar aile oldular dese de senaryo, inandırıcı değil! Aşırı anlayışlı Murat ve zarif eşinin etkisiyle Karahanlı Konağında huzur olabilir belki ama biri işsiz diğeri üçkağıtçı damatlar ve huysuzlukları genetik mi acaba diye düşündüren kızların hali tavrı, hayatlarının rayında akmadığına işaret ediyor.

Karakterler gerçekçi, diyaloglar aynı şekilde gerçekçi ve hayatın içinden ama sunulan çözümler bir o kadar hayattan ve gerçeklerden kopuk. Bu kadar kırıcı sözler sarf ettikten sonra karşısındakinin gönlünü almak gerçek hayatta ne yazık ki o kadar kolay değil. Karahanlı kızlarının huysuzluk ve kırıcılık genlerinde var adeta. Herkes birbirine karşı kırıcı olmakta yarışıyor, duygusal şiddete teslim ediliyor diyaloglar. Ama bir özürle hop normale dönüyor ilişkiler. Hikayenin Kenan"a ve intikam öyküsüne ihtiyacı yok aslında. Yangın ihmal neticesi çıksa, aile hayata sıfırdan başlasa, dış etkenler olmasa da çatışmalar ilişkilerde kopmalar yaşanması muhtemel. Kenan faktörü ile değişen hayatlar kolaycılığına kaçılması hikayeyi de ilişkileri de yüzeyselleştiriyor. Ekrandaki dizilerin en büyük eksikliği hikayelerin ve karakterlerin derinleşememesi, anlatılan hikayelerin felsefesinin olmaması. Hayat Ağacı para üzerinden yaşanan anlaşmazlıklar ve çekişmeler üzerinden yok alacak, hikaye ileriye doğru gelişirken çocukluk ve gençlik yılları ile birlikte geçmiş dahil edilse senaryoya derinleşme yolunda büyükçe bir adım atılacak. Geçmişi olmayan hikayelerin yüzeysellikten kurtulması çok zor.