Gerekçe kalmadı

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, İran nükleer programı konusunda anlaşma sağlanmasının ardından, ABD'nin füze savunma sistemi kurmasına gerek kalmadığını söyledi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le birlikte İtalya gezisine katılan Lavrov yaptığı değerlendirmede, 'Eğer İran'la anlaşma uygulanırsa, Avrupa'da füze savunma sistemi kurulması ile gerekçe ortadan kalkmış olur…' dedi.

Tahran ve P5+1 (ABD, Rusya, İngiltere, Fransa, Çin ve Almanya) önceki gün Cenevre'de İran nükleer programı konusunda taslak anlaşma sağlamış, İran uranyum zenginleştirmesini yüzde 5'in üzerine çıkarmayacağını kabul etmişti. Tesislerini uluslararası denetime açmayı kabul eden Tahran'a yönelik yaptırımlar hafifletilirken, ABD İran'a 7 milyar dolar yardım yapacak. Bu para ekonomik yaptırımlardan kaynaklanan yaraların sarılmasında kullanılacak.

Lavrov'un füze kalkanına gerek kalmadı açıklamalarına ilk tepki NATO'dan geldi. İnterfaks'a konuşan NATO kaynakları, 'İran nükleer programında sağlanan anlaşmanın Avrupa füze kalkanı sisteminin gözden geçirilmesi ile ilgili gerekçe oluşturacağını düşünmüyoruz. Gerçek tehditler her zaman artıyor, bunun için de gerçek güvenliklerin sağlanması gerekiyor' dedi. NATO ve ABD, İran ve Kuzey Kore'den kaynaklanan tehditlere karşı Avrupa'ya füze savunma sistemi kuracaklarını savunuyordu. Füze kalkanını kendi güvenliği açısından tehdit olarak gören Moskova ise buna karşı çıkıyordu. Rusya ve NATO 2010'de Lizbon'daki zirvede füze kalkanı konusunda anlaşmıştı. Ancak NATO kalkanının Rusya'ya karşı olmadığına dair yasal bağlayıcılık talebine cevap vermemişti.

İngiltere Dışişleri Bakanı William Hague, İngiliz Parlamentosu'nun alt kanadı Avam Kamarası'nı Cenevre'de İran ile BM Güvenlik Konseyi'nin 5 daimi üyesi ve Almanya (5+1) arasındaki görüşmelere ve varılan anlaşmaya ilişkin bilgilendirdi. 'İsrail dahil, dünyadaki herkesi bu anlaşmayı baltalayacak adımlar atmaktan vazgeçireceğiz' diyen Hague, ülkesinin varılan anlaşmanın arkasında olduğunu vurguladı. Geçen haftalarda Tahran ile diplomatik ilişkileri yeniden başlatan İngiltere, İsrail'in İran'a yönelik askeri politikalarına karşı çıkıyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran'la yapılan nükleer programa ilişkin anlaşmaya yönelik sert eleştirini sürdürüyor. Uygulanan uluslararası baskının kısmen başarılı olduğu nu kabul eden Netanyahu, 'Başkan Obama'yla İran ile yapılacak nihai anlaşmayı görüşmek üzere İsrail'den ulusal güvenlik danışmanı Yossi Cohen'in başkanlık edeceği bir heyetin yakında Amerika'ya gitmesi için anlaştık' dedi.

ABD Başkanı Barack Obama, İran'a karşı diplomasi kapısını kapatmayacaklarını belirterek 'Sert konuşmak ve tehditler savurmak siyasi açıdan yapılabilecek kolay bir şey olabilir ama bu bizim güvenliğimiz için doğru bir şey değil' değerlendirmesinde bulunudu. Yeni bir dönemin başladığına vurgu yapan Obama, eski başkanlardan Kennedy'nin 'Müzakere etmekten hiçbir zaman korkmayın' sözünü hatırlatarak 'Gelecek aylarda, İran'ın nükleer tehdidiyle ilgili kesin olarak, kapsamlı bir anlaşmaya ulaşma hedefiyle diplomasimizi sürdürmeye devam edeceğiz' diye konuştu.