İkinci 'casus yuvası' baskını

İran'da islam devriminin ilan edildiği 1979 yılında İran-ABD ilişkilerini sona erdiren Amerikan büyükelçiliği baskınında yaşananlar dün de İngiltere'nin Tahran büyükelçiliğinde yaşandı. İran'a karşı ağır yaptırımların uygulanmasında büyük rol oynayan İngiltere ile ilgili İran meclisi iki gün önce ilişkilerin maslahatgüzar düzeyine düşürülmesi ve büyükelçinin sınırdışı edilmesi kararı almıştı. İran son dönemde İsrail ve Batı'dan gelen savaş söylemlerine karşı kendi tehditvari söylemlerine de ağırlık vermişti. Önemli bir kısmı öğrencilerden oluşan İranlı eylemciler yaşanan bu gergin atmosferi fırsat bilerek Tahran'daki İngiliz elçiliğini bastı. Elçilik binasına tırmanan göstericiler İngiliz bayraklarını ateşe verdi ve İran bayrağını göndere çekti.

“İngiltere'ye ölüm”, “casus yuvası” sloganları atan göstericilerden en az 50 kişilik bir grup polisi atlatarak elçilik bahçesinden içeri girerken bu esnada çalışanların çoğu arka kapıdan kaçarak canlarını zor kurtardı. Bazı kaynaklara göre 6 İngiliz görevli öğrenciler tarafından rehin alındı. Bir kaç saat süren rehine eyleminin ardından çalışanlar serbest bırakıldı. İngiltere büyükelçisinin sınırdışı edilmesi kararının ardından İranlı bir milletvekili de 1979'da ABD büyükelçiliğine düzenlenen baskın gibi İranlıların İngiltere elçiliğini basabileceği uyarısında bulunmuştu. Ancak dünkü baskının ardından Reuters'e konuşan bir yetkili, gösterinin arkasında yönetimin olmadığını söyledi.

Saldırıya İngiltere'nin tepkisi gecikmedi. İngiltere Dışişleri Bakanı William Hague, İran'da İngiltere'nin diplomatik misyonlarına saldırı düzenlenmesinin “ciddi sonuçları olacağını” söyledi.

Hague, yaptığı açıklamada, 'İngiltere bu sorumsuz eylemi çok ciddiye almaktadır. Bunun başka ve ciddi sonuçlarının olacağı açıktır' dedi.

Olayların, diplomatların ve büyükelçiliklerin korunmasını güvence altına alan Viyana Konvansiyonunun ihlali anlamına geldiğini belirten Hague, 'Büyükelçiliğimizin yeterli önlemler alınarak korunması gerekirdi. İran hükümetini sorumlu tutuyoruz' ifadesini kullandı. Hague, büyükelçilik çalışanlarının güvenliğinin sağlanması için gerekli önlemlerin acilen alınması ve bu olayların kınanması için İran Dışişleri Bakanıyla görüştüğünü de ifade etti.

Bu arada Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu da saldırıyla ilgili gerilimin düşürülmesi için İngiliz ve İran'lı mevkidaşlarıyla telefon görüşmesi yaptı.

İngiliz Büyükelçiliği'ni basan göstericilerin, gizli belgeleri ele geçirdiği iddia edilirken eylemciler ufak çaplı yağmalama olayında ünlü 'Pulp Fiction-Ucuz Roman' filminin afişine ve Kraliçe Elizabeth tablosuna el koydu. Binaya taş ve molotofkokteyli atan göstericilerin bazı belgeleri ortalığa saçması dikkat çekti.