İran böyle götürüyor

ABD merkezli İnsan Hakları İzleme Örgütü, yaklaşık 5 yıldır iç savaşın sürdüğü Suriye'ye gönderilen paralı askerlere ilişkin bir rapor yayınladı. Rapor, bölgeye binlerce Şii paralı asker gönderen İran'ın kirli transfer hattını bir kez daha gözler önüne serdi. Rapora göre, ülkelerindeki çatışmalardan kaçarak İran'a gelen ve burada kaçak durumda ikamet eden binlerce Afgan, İran güvenlik güçlerince önce yakalanıyor, ardından savaşmak üzere zorla Suriye'ye götürülüyor. İran, yakaladığı Afganlara tercih yapmaları için iki seçenek sunuyor: “Ya Suriye'de savaşırsın ya da ülkene geri dönersin.” Ülkesine geri dönmek isteyenler sınırdışı edilirken, savaşmayı seçen Afganlar ise bu işten para da kazanacakları vaatleriyle 'cepheye' gönderiliyor. İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün Yunanistan'ın Midilli adasında görüştüğü Afganlardan 17 yaşındaki Ahmedzai, şunları anlattı:

“Tahran'da inşaatlarda çalışırken geçtiğimiz haziran ayında kuzenimle birlikte gözaltına alındım. Bizi bir askeri kampa götürdüler. Orada onlarca Afgan gencin de orada tutulduğunu gördük. İranlı komutanlar, 'savaşmak için uygun' diyerek 20 kişiyi seçti. Aralarında ben de vardım. 'Suriye'de savaşıp şehit olacaksınız, bu çok iyi bir şey' diyorlardı. Tahran'ın yaklaşık 60 km güneyindeki Varamin'de bir askeri kampa götürüldük. Orada binlerce Afgan ve az sayıda Pakistanlı vardı. Bu üste 21 gün eğitim aldık. Hendek kazmayı, telsiz kullanmayı, ağır silahları kullanmayı öğrendik. Sonra otobüslerle önce Tahran Havaalanı'na, oradan da uçakla Şam'a götürüldük. Oradan Humus'a geçtik.”

“Yanımızda neredeyse hiç Suriyeli yoktu. Cephede ilerlemeyi reddedersek hepimizi vuracaklarını, geri çekilemeyeceğimizi söylediler. Reddeden olsaydı, komutan bacaklarından vuracaktı. Benim grubumdaki iki kişiyi bu şekilde vurdu. Komutan İran Devrim Muhafızlarından Ebu Hamid de denilen Hoci Haydar isimli bir İranlıydı. Üç ay Suriye'de kaldım. Her ay yaklaşık bin dolar maaş alacağım söylenmişti ama elime geçen para 1650 dolar oldu. Eylül ayı sonunda Tahran'a geri gönderildim. İran içinde özgürce seyahat edebileceğim bir belge verdiler. 15 gün izne çıkarıldım. O arada kaçıp önce Türkiye'ye oradan da Midilli'ye gittim.”

İran'da çatışmalardan ve işkenceden kaçan 3 milyon Afgan göçmenin bulunduğu tahmin ediliyor. Bu sayının sadece 950 bininin resmi statüsü bulunuyor. İran hükümeti, kalanların iltica başvurularını engelleyerek Afganları belgesiz bırakıyor. Çaresiz durumdaki Afganların bir kısmını İran, türlü vaat ve şantajla Suriye'ye savaşmaları için gönderiyor. Kaçıp kurtulanların Avrupa yolundaki durağı ise genellikle Midilli adası oluyor.