Gizli kamera meselesi

Bu gizli kamera olayıyla ilk kez karşılaşmıyoruz. Yıllar öncesinde de aynı gizli (ya da kirli) kamera olayı vardı. İçinde yaşadığımız şu son bir yıl içinde de aynı kirli senaryo defalarca sahneye konuldu.

Ben, olaya, ilk elde olayın mağduru açısından bakmıyorum. Olaya, ilk elde kullanılan yöntemin meşruiyeti açısından bakıyorum. Bir de insanların, bu kirli yönteme nasıl olup da itibar ettiği noktasından ilgi duyuyorum.

Gizli kamera kullanmak suretiyle insanların mahremine girmek, sonra da elde edilen görüntüleri ifşa etmek eksiksiz bir ahlâksızlıktır.

Bu olayda görev alan herkes aynı ahlâksız vetirenin içine girmiş olur. Yapan, yaptıran, azmettiren, kamerayı kullanan, ışıkçılık yapan, herkes...

Şimdi ulusal ekranların birinde haber sunuculuğu yapan biri, vaktiyle bu işi kendine meslek edinmişti. Gizli kamera kullanmak suretiyle bazı insanların başını yakmaktan çekinmemişti. Bir defasında, hem gizli kamera kullanmak, hem de komplo tertiplemek suretiyle bir din adamının intihar etmesine sebep olmuştu.

Buradaki olayın mahiyeti birilerinin ahlâk veya hukuk dışı ilişkilerini ortaya çıkartma meselesi değildir. Bu ahlâk veya hukuk dışı olayın, gene ahlâk ve hukuk dışı bir yöntem kullanmak suretiyle ortaya çıkartılmasındadır meselenin püf noktası...

Müslüm Gündüz olayını düşünün: 28 Şubat sürecinin en iğrenç komplolarından biridir o iş. Adamın evinin kapısı balyozla kırılıyor, kişi banyo kıyafetiyle tartaklanarak apar topar dışarı alınıyor ve başına üşüşmüş gazeteciler adamı sorguya çekmeye kalkışıyor. Gerçekten insanın havsalasına sığdıramayacağı bir kepazelik... Ne ki, komployu düzenleyenler, bu sahneyi haftalarca ekranlardan gözümüze sokup durdular. Yaptıkları işten şimdi bile utanç duyduklarını sanmıyorum.

Bu olayın son 50 yıldaki başlangıcı telefoncu Ayten olayına dayanır. Bir PTT memuresi olan Ayten, Adnan Menderes''in telefon konuşmalarını kimseden izin almadan dinleyip teybe kaydetmiş, Yassıada Mahkemeleri başladığında, kaydettiği bantları delil diye mahkemeye vermiş, mahkeme de bu kayıtları pervasızca, hiçbir hukukî ve vicdanî sorumluluk duymadan delil olarak kabul etmiş ve dinlemişti.

Kişiyi ipnotize ederek, uyuşturarak, işkence uygulayarak, ona komplo kurarak ağzından laf almakla, gizli kamera kullanmak suretiyle aynı uygulamayı icra etmek arasında fark olmadığını ısrarla vurgulamamız gerekiyor.

Gizli kamera ahlâken ve hukuken neden tecviz edilemez? Nedeni şu: gizli kamera, kişiyi savunmasız bırakmaktadır. Başka bir deyişle, kişi, kamera karşısında olduğunu bilseydi yapmayacak olduğu şeyleri yapma durumunda bırakılmaktadır.

Bu açıdan bakıldığında, gizli kamera kullanmanın ancak mahkemenin iznine bağlı kılınarak kullanılmasının mantığı da anlaşılabilir. Ve bu durumda bile, mahkemenin söz konusu izni vermede titiz olması beklenir.

Öte yandan, bir biçimde gizli kamera kullanılmak suretiyle elde edilen görüntülerin delil olarak kullanılması kişinin iznine tâbi tutulması hususunda bir usul hükmü geliştirmek de düşünülebilir. Tıpkı, tekemmülü kişinin şikâyetine bağlı tutulan suçlarda olduğu gibi...

Yoksa gizli kamera kullanmak suretiyle alınmış görüntülerin ceffel kalem kamuoyuna sürülmesine asla itibar edilmemesi gerektiğini düşünüyoruz. Hukuken de ahlaken de tecviz edilesi bir durum olarak görmüyoruz bunu...

Konunun siyasî boyutu ise ayrı bir iştigal konusudur.