İsrail'in özür dilemesinde bir sorun yok

ABD'deki düşünce kuruluşu Yeni Amerika Vakfı uzmanı ve New York Şehir Üniversitesi Gazetecilik ve Siyaset Bilimi öğretim üyesi Peter Beinart, İsrail'in Gazze'ye giden gemilere saldırısının ardından, İsrail'in özür dilemesinde bir sorun görmediğini ancak gemiden bazılarının, İsrail askerlerine şiddet uyguladığının kabul edilmesi gerektiğini söyledi.  

Beinart, sorularını yanıtlarken, İsrail'in Gazze'ye yönelik politikasını "aptalca, ahlaken savunulamaz ve zarar verici" sözleriyle nitelendirdi ve İsrail hükümetinin de bu durumu dolaylı bir şekilde kabul ettiğini ve Gazze'ye yönelik ablukayı azaltıcı adımlar attığını kaydetti. 

Peter Beinart, Gazze'ye silah akışının engellenmesi için tedbir alınmasında bir sorun bulunmadığını, "hem İsrail hem de Filistinliler açısından Hamas'ın tehdit teşkil ettiğini ve Hamas'tan herkesin kaygı duyması gerektiğini" belirterek, "Hamas'ın da İsrail'e yönelik elinde kan bulunduğunu, intihar saldırılarının da ahlaki açıdan kabul edilemeyeceğini" söyledi. 

Ancak, tüm Gazze halkının, Hamas'a oy verdikleri için cezalandırılamayacağına dikkati çeken Beinart, "bir seçim düzenleniyorsa, insanların istediği partiye oy verme hakkı bulunduğunu" ifade ederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Eğer 'Hamas'ın eline silah geçmesini istemiyorum' diyorsanız, bu kabul edilir. Ama eğer 'Gazze'deki halkın gözlük, defter, oyuncak, çikolata edinmesine izin vermeyeceğim, çünkü onları Hamas'a oy verdikleri ya da Hamas, İsrailli asker Gilad Şalit'i kaçırdığı için cezalandırmak istiyorum' diyorsanız, bu kabul edilemez, bu İsrail'in geleneklerine aykırı. Bir kişiyi alenen küçük düşürme ve gururu kırma korkunç bir sahne. Gazze halkının yüzde 80'ini yardımlara bağımlı hale getirmek de böyle bir şey. Bu benim inandığım Museviliğe ve İsrail'in geleneklerine tamamen aykırı ve savunulamaz."

"Gazze'ye yardım götüren gemilerdeki insanlar da şiddete başvurmasalar daha iyi olurdu" diyen Beinart, bu insanların, bu şekilde davranarak "kendi amaçlarını baltaladıklarını" kaydetti.  

Beinart, "İsrail askerlerine saldırmak da aptalca ve savunulamaz ancak bu, İsrail askerlerinin de şiddetle karşılık vermesi gerektiği anlımına gelmiyor. Bu insanları öldürmeleri korkunçtu" dedi. 

Gazze'ye ablukanın kaldırılmasını isteyenlerin, Hamas'ın rehin tuttuğu İsrailli asker Gilad Şalit'i de gündeme almaları gerektiğini savunan Beinart, Şalit konusunun İsrailliler için çok büyük önem taşıdığına dikkati çekerek, "Eğer Gazze halkının davası için sempati kazanmak istiyorsanız, Gilat Şalit davasının da savunucusu olmanız gerekli ve 'Gazze halkı hapiste, Gilat Şalit de hapiste, ikisi de özgür bırakılsın' demelisiniz" dedi.

Bir soru üzerine, İsrail açısından Türkiye ile ilişkisini kaybetmenin "felaket" olacağını ifade eden Beinart, iki ülke ilişkisinin sadece stratejik çıkarları değil, liberal demokratik toplum olmaları gerçeğini de temel aldığını kaydetti.

Beinart, "Türkiye'nin İran'a yaklaştığı fikrinden hoşlanmıyorum. İran'dan uzak, İsrail'e yakın bir Türkiye olması hepimiz için daha iyi olur. Ama bu konuda İsrail de kısmen sorumluluk almalı. Ancak şu anki İsrail politikaları bu duruma zarar veriyor" dedi.

Türkiye'nin, İsrail'in özür dilemesi talebine ilişkin bir soru üzerine Beinart, "İsrail'in özür dilemesinde bir sorun görmüyorum. Ama bu gemideki bazılarının da İsrail askerlerine karşı şiddet uyguladığı kabul edilmeli" yanıtını verdi.

Diğer bir soru üzerine, İsrail-Filistin sorununda doğrudan müzakerelere geçişin daha çok Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'a bağlı göründüğü görüşünü dile getiren Beinart, bunun yanında doğrudan müzakerelere geçilse bile barış anlaşması için bir karamsarlık bulunduğunu ifade ederek, şunları kaydetti:

"Özellikle sağcı bir İsrail hükümeti var. Başbakan Binyamin Netanyahu'nun temel bir değişikliğe gittiği yönünde pek kanıt göremiyorum ben. Eğer temel bir değişiklik yapacaksanız, bu İsrail hükümetinde farklı bir koalisyonu gerektirir. İsrail Dışişleri Bakanı Avigdor Lieberman ve partisi koalisyondan ayrılıp, yerine Tzipi Livni ve partisi gelirse, bu en azından önemli bir değişim öngörür. Çünkü o takdirde nihai statü müzakerelerine geçilmesini destekleyecek bir koalisyona sahip olursunuz. Bu ciddiyet testi olabilir."

Beinart, Filistin yönetiminde de bazı "zayıflıklar" bulunduğunu, Filistin Devlet Başkanı Abbas ve Başbakanı Selam Feyyad'ın "birçok Filistinli açısından güçlü ve çok zor tavizler verebilecek güvenilirliğe sahip liderler olarak görülmediği" yorumunda bulundu.

Bir soru üzerine, ABD-İsrail ilişkilerinde her zaman bazı iniş çıkışlar yaşanabildiğini belirten Beinart, ABD Başkanı Barack Obama'nın, "Batı Şeria'nın hemen hemen tamamını Filistinlilere verecek bir barış anlaşmasının Filistin ve İsrailliler için iyi olacağına inandığını" söyledi. Sorunun Netanyahu ve birçok İsraillinin bu çözüme inanmamasından kaynaklandığını ifade eden Beinart, Obama'nın da "dost olarak İsrail'in yararına işler yaptığını İsraillilere çok fazla anlatamadığını" savundu.

Beinart, "İsrail'de maalesef Obama'ya karşı çok fazla düşmanlık ve şüphe var. Obama'nın Ortadoğu'nun geri kalan ülkelerinde de çok popüler değil. Bu orandaki düşüş çoğunlukla, Obama'nın Filistin sorununa çözüm beklentilerini yerine getiremediği hissinden kaynaklanıyor" dedi.

Beinart, genç Amerikalı Yahudilerin yaklaşık 3'te 1'inin "koyu dindar" kesimden olduğunu ve bu sayının giderek arttığını belirterek, bu gençlerin İsrail'e "çok güçlü bağları bulunduğunu" söyledi. 

Daha "koyu dindar olmayan" ve "Yahudi" kimliğini baskın tutmaktan çok Amerikan toplumuna entegre olan genç Amerikalı Yahudilerin ise İsrail politikalarından, eski nesile göre, daha fazla rahatsızlık duyduğunu belirten Beinart, bu kesimin Müslümanlara karşı daha saygılı tutum sergilediğini kaydetti. Beinart bunda, ABD toplumunun açık yapısı ve üniversitelerde Müslüman arkadaşlarla tanışma gibi sebeplerin etkin olduğuna dikkati çekerek, bu durumun "Müslümanlara karşı düşmanlık hissinin azalmasına katkı sağladığını ve bu kesimin İsrail'in bazı politikalarına katılmalarını güçleştirdiğini" anlattı.

ABD'deki Yahudi örgütlerinin gençlere karşı şeffaf olması ve İsrail'in sorun ve hatalarını da anlatması gerektiğini dile getiren Beinart, bu örgütlerin, "İsrail'in tüm politikalarını desteklemeden de İsrail'in destekçisi olabileceklerini" önerdi.

Beinart, kendisinin İsrail'e karşı bakış açısının neden değiştiğinin sorulması üzerine, İsrail devletine inandığını ancak şu anda İsrail'de, ülkenin liberal demokratik karakterini güçlendirmek isteyenlerle, İsrail Dışişleri Bakanı Avigor Lieberman ile koyu dindar Yahudiler gibi, bu karakteri zayıflatmak isteyenler arasında mücadele bulunduğunu söyledi.

Beinart, gençlerdeki eğilimin ABD'deki Yahudi örgütlerinde değişim yaratıp yaratmayacağına yönelik soru üzerine, şunları kaydetti:

"Eğer bu büyük örgütler tutumlarını değiştirmezse, zaman içinde daha çok sağa kayacaklar, çoğunlukla koyu dindar Yahudiler tarafından yönetilecekler. Ancak onlar da tüm Yahudi toplumunun temsilcisi olmaktan çok, sağ kanadın temsilcisi olarak görülecekler. Bu da daha liberal Yahudi örgütlerin sol kanadı temsil etmeleri için daha uygun bir ortam yaratacak. Yani biri sol, diğeri sağda olmak üzere birbiriyle rekabet eden iki tür Yahudi örgütler ortaya çıkacak. Biri, İsrail'i eleştirmeyen veya eleştirse bile, İsrail'i yumuşak davranmakla suçlayan, diğerleri de sol görüşe göre eleştiri yapan iki tür Yahudi örgüt.

Bence bu bir ilerleme anlamına gelecek. Çünkü şu anda Yahudi örgütleri, İsrail'in her yaptığını destekleyen monopol bir yapıda görünüyor. Zaman içinde Amerikalı Yahudiler arasındaki var olan bölünmeler ABD'deki Yahudi kuruluşlarınca daha fazla temsil edilir hale gelecek."