Çıta ve siyaset

19. yüzyılın başından bu yana, ülke içinde ve dışında gidişat ve değişim hangi istikamette olursa olsun; değişmeyen, yeni sorunlara, yeni durumlara, yeni oyunculara şemsiye görevi yapan çatışma, mekanizma aynı...

Modernliğin "iki temel unsuru"ndan "merkezileşme"yi benimseyen, "farklılaşma"yı ise yok sayan; yani merkezileşmenin katalizörü olan bireyleşmenin önünü tıkayan, buradan hareketle devlet dışında özerk alanların oluşumunu dışlayan bir modernlik uygulamasıyla ikiye katlanan bir travma...

İsteyen istediği kadar bağırsın, iktidar kavgalarına Atatürk''ü alet etsin, yüzeysel bir yaşam biçimini laiklikle özdeş kılsın ve bu tür travmaların hatırlatılmasını kendi varlığına küfür saysın; bu ve bu tür travmalar Türk siyasetinin, Türk sağı ve Türk solunun öyküsü olmuştur; Türkiye''nin kaderine hükmeden partilerin varlıkları ve politikalarının özünü oluşturmuştur.

Bu travma yüzünden, sağ, tüm toplumsal eşitsizliklerin ve ahlaksal çöküntülerin faturasını Batı modernliğine çıkarmıştır.

Batı''yla kültürel, siyasi temas, benzeşme, bu Türkiye''yi, sorunları mucizevî bir şekilde çözmesi beklenen köken mitolojisine, yani içe kapalı milliyetçiliğe ya da türlü köktenciliklere doğru itmiştir.

Sol ise tüm faturayı buraya, bu ülkenin kültürü ve yerel değerlerine çıkarmayı tercih etmiştir. Siyasi açıdan alabildiğine şarklılığın, kültürel açıdan alabildiğine şark karşıtlığının getirdiği yırtılma parçalı, faydacı, devletçi, değişim karşıtı bir söylemin temelinde yatmıştır.

Dün de söyledik sonuç olarak kemalizm, islamcılık, ülkücülük, solculuk kültürel ya da ideolojik köken üzerine kurulu tepkilerle siyasallaşmaktan öteye geçmemişlerdir.

Aralarındaki çatışmalarda Batı''yı, Batı modernliğinin kurumlarını parçalı ve keyfi olarak ele almışlar, referans haline getirmişlerdir.

Sokaktaki yansıma da farklı olmamıştır.

Mağdurlar birey haklarından, diğerleri devletten söz etmişler. Biri birey hakkından hareketle bireysiz kamu düzeni söylemini, diğeri farklılaşmayı reddeden insansız bir çağdaşlık söylemini yüceltmiştir. Siyaset ise kişi ve kurumların durumlarına göre bu iki uç arasında pozisyon değiştirmeleriyle can bulmuştur.

Bu düzende, bu zihniyette yerel ve yerli değer aslında mahalli; evrensel değer ise yerel olmuştur...

Çatışma zihinlerde, ataerkil Şark''ın fiilî otoritesi ile Batı''nın hayalî bireyi arasında yaşanmıştır.

Ülke hayalî olandan uzaklaştırıldıkça içine kapanmış, fiilî olana yaklaştıkça kaosla tanışmıştır.

Bu öykü yıllarca böyle sürdü.

Çıta her geçen biraz daha düşüyor...

Not:

Anti militarizmin önemli boyutu var. Askerlik yapmayı reddetme boyutu. Bu yön Türkiye''de her geçen büyüyor, yol alıyor. Sivil değerlerin filizlenmesi için hayati gelişmelerden birisi bu.

Bu çerçevede Barış İçin Vicdani Ret Platformu, 15 Mayıs Dünya Vicdani Retçiler Günü''nde "askere gitME!" çağrısı yapacak. Vicdani reddin; sürmekte olan savaşı sona erdirmek ve barışa ulaşmak için en doğru çözüm olduğunu vurgulayacak olan platform, tutuklu vicdani retçilerin durumları ve son dönemde artan şüpheli asker ölümlerine de dikkati çekecek.

15 Mayıs Cumartesi günü, saat 13.00-17.00 saatleri arasında Beyoğlu''nda bulunan Tarık Zafer Tunaya Merkezi''nde yazar, akademisyen, milletvekili ve sivil toplum örgütü temsilcilerinin katılacağı bir forum düzenlenecek. Forumda vicdani ret hakkı, bedelli-zorunlu-profesyonel askerlik, intihar ya da cinnet nedenli şüpheli asker ölümleri gibi konular tartışılacak. Yaklaşık 40 kişinin vicdani reddini açıklamasının ardından etkinlik, Galatasaray Lisesi önüne yapılacak yürüyüş ve basın açıklaması ile son bulacak.

İlgilenenlere…