Lübnan'da 'köşk' krizi

Lübnan'da hükümet ile muhalefet arasında aylardır süren pazarlıklar ve uluslararası kamuoyunun ortak bir cumhurbaşkanı adayı belirlemek için taraflar arasında sürdürdüğü mekik diplomasisi sonuç vermedi. Meclis oturumunda yeterli çoğunluk sağlanamadığı için seçim 5'inci kez ertelenerek 30 Kasım tarihine bırakıldı. Seçim için dün sabah saatlerinden itibaren iktidar ve muhalefet milletvekilleri, parlamento binasında bir araya geldi. Bazı muhalefet milletvekilleri, parlamentoya gelmelerine rağmen oturuma katılmadı.

Cumhurbaşkanı Emil Lahud'un dün gece görevini bırakacak olması nedeniyle, birçok yerde kurulan kontrol noktalarıyla güvenlik tedbirleri en üst düzeyde uygulandı. İktidar partisi milletvekillerinin katılımıyla meclis oturumunun başlaması beklenirken, Meclis Başkanı Nebi Berri ile iktidardaki 14 Mart çoğunluk hareketinin lideri Saad Hariri baş başa bir görüşme yaptı.

Lübnan'da yaşanan devlet başkanlığı krizini çözmek için uluslararası kamuoyu büyük çaba harcarken, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan da devreye girmişti. Erdoğan, Lübnan Başbakanı Fuad Sinyora ve çoğunluk grubunun lideri Saad Hariri'nin yanı sıra İran ve Suriye Devlet Başkanları Mahmud Ahmedinecad ve Beşşar Esad ile telefon görüşmelerinde bulunmuştu. Lübnan yasalarına göre yeni devlet başkanının Maruni Hıristiyan olması gerekiyor.

Lübnan Cumhurbaşkanı Emil Lahud'un, ülkede dün yapılmayan Cumhurbaşkanlığı seçiminin 30 Kasım'a ertelenmesininardından, görevini bırakmasına 4 saat kala ilan ettiği “olağanüstü hal” kararını hükümetin reddetmesi, ülkede 1975-1990'daki 15 yıllık iç savaşı hatırlatan siyasal kamplaşmalara çağrışım yapmasına yol açtı. Lahud'un Sözcüsü Refik Şalala, devlet başkanının asayişin temini için orduya tam yetki verdiğini bildirirken, hükümet sözcüsü ise, “Olağanüstü hal için tek yetkili organ hükümettir. Lahud'un kararı meşru değildir” dedi. Bu arada başkanlık seçimi nedeniyle parlamento binasının da içinde bulunduğu Beyrut şehir merkezindeki bütün işyerleri ve devlet daireleri kapatıldı.

Lübnan'da cumhurbaşkanları arasında kıyasıya bir yarış mevcut. En çok ortalıkta görünen aday General Mişel Avn, 1935 doğumlu ve eski Genelkurmay başkanı. Son seçimlerde parlamentoya girdi ve 22 kişilik bir grup oluşturdu. Özgür Vatan Hareketi'nin başkanlığını yapan Avn şu an Hizbullah ve Emel Partisi'yle ittifak halinde.

İkinci en popüler aday şu anki Genelkurmay başkanı General Mişel Süleyman. Fakat adaylığı resmiyet kazanmış değil. Çünkü Anayasanın 49. maddesi adaylığına engel teşkil ediyor. Bu maddeye göre şu anki görevinden istifa etse de aday olamıyor.

Öne çıkan adaylardan biri de şu an iktidarda olan 14 Mart Grubu'nun desteklediği Nesib Lahud. 1944 doğumlu olan Lahud 1990'da Lübnan'ın ABD büyükelçiliğine tayin edilmişti. Dördüncü aday 1944 doğumlu Petrus Josef Harb. 14 Mart Grubu'nun mensupları arasında yer alıyor. Beşinci aday 1942 doğumlu eski Genelkurmay başkanlarından İskender Ganem'in oğlu Rober İskender Ganem. Altıncı aday 1939 doğumlu Jean Ubeyd. Yedinci aday şu anki Adalet Bakanı ve 1935 doğumlu Şarl Rızk. Daha önce de çeşitli bakanlıklarda bulundu. Sekizinci aday da 1950 doğumlu, 1993'ten itibaren Lübnan Merkez Bankası'nın genel müdürlüğünü yapan ve ABD'de iktisat okumuş olan Riyad Selame. Adayların en genci.

Lübnan'da Cumhurbaşkanı seçilememesinin ana nedeni Meclisteki Batı yanlısı çoğunluk ile Suriye-İran yanlısı grup arasında uzlaşma sağlanamaması. Geçtiğimiz yıllarda öldürülen Refik Hariri'nin oğlu Saad Hariri'nin liderliğindeki Batı yanlısı cephe Lahud'un görev süresinin ardından ülkeyi Başbakan'ın yönetmesi gerektiğini ileri sürerken Lahud, yeni Cumhurbaşkanı seçilene dek görevini sürdürmek istiyor.