Mekik diplomasisi

Tel-Aviv- Suriye ile İsrail masaya oturabileceklerine dair karşılıklı mesajlarına hız verirken, Ortadoğu turuna çıkan İspanya Başbakanı Jose Maria Aznar, iki ülke arasında arabuluculuk rolüne soyundu. Geçtiğimiz Pazartesi günü Suriye Devlet Başkanı Hafız Esad ile biraraya gelen Aznar, dün Telaviv'e geçerek, İsrail Başbakanı Ehud Barak ile görüştü. Lübnan, Suriye ve Ürdün'de üst düzey temaslarda bulunan Aznar'ın Barak'a Esad'dan bir mesaj getirdiğini doğrulayan İsrail'li yetkililer, mesajın içeriği ile ilgili bir açıklama yapmadı. Daha önce Aznar ile ortak basın toplantısı düzenleyeceği açıklanan Barak'ın, Yahudilerce kutsal sayılan Tişa B'av gününe denk gelmesi nedeniyle toplantıyı ilan ettiği bildirildi.

İsrail Cumhurbaşkanı Weizman ile de bir araya gelen Aznar'ın etrafını saran gazeteci ordusuna yaptığı tek açıklama ise, "Barış süreci için çok iyimserim" sözleri oldu. Barak hükümetinin yayınladığı bildiride Aznar'ın Lübnan, Ürdün ve Filistin'de gerçekleştirdiği temaslar ile ilgili bilgi verdiği kaydedilerek, "Başbakan Ehud Barak konuğuna iki tarafla da ilişkileri iyiletirme kararında olduğunu açıkladı" dendi. Her iki tarafla da görüşmelerin kolay olmayacağı,ama işbirliği ve iyi niyetin Ortadoğu'da 100 yıllık sorunu çözmede önemli mesafe ketedilmesini sağlayacağı belirtildi. İsrail Dışişleri Bakanı David Levy Aznar'ın Hafız Esad'ın İsrail ile barış yapma konusunda kararlı olduğuna dair izlenimlerini aktardığını belirtti. Levy 'Esad İsrail'in barış konusundaki kararlılığının farkında ve bu fırsatı kaçırmak istemiyor' dedi.

İsrailli siyasi kaynaklar Barak'ın Aznar'dan Esad'dan güven artırıcı bir jest olarak, 1965'te Şam'da asılan Mossad ajanı Eli Cohen'in kemiklerinin İsrail'e getirilmesini istemesini rica ettiğini belirtiyorlar. Aznar'ın, Suriye liderinden bir cevap getirip getirmediği bilinmiyor. Suriye görüşmelerin, 1996'da Netanyahu'nun seçilmesi ile kesildiği yerden devam etmesini istiyor. Suriye o zaman İsrail'in Golan Tepeleri'nin tamamından çekileceğini söylediğini belirtiyor. Barak barış için toprak tavizi gerektiğini kabul ediyor ama İsrail'in 1967'de işgal ettiği bölgenin ne kadarından çekileceğini ise belirtmiyor. Levy, görüşmeler başlamadan önce Suriye'nin duruşunu kabul etmenin "normal" olamayacağını belirterek, Esad'ın başlangıçta biraz esneklik göstereceğini umduğunu söyledi. Barak'ın bürokratları, "Wye anlaşmasının son şeklini, kesin sonuç görüşmeleri ile birleştirerek Filistinliler ile bir barışa ulaşma şansını artırmalıyız" dediler.