Muhaliflere AB'den silah şoku

Suriye'de savaşta ölü sayısı on binlerle ifade edilirken, rejim karşısında mücadele edebilmek için silah desteği isteyen muhaliflere Avrupa'dan sonunda yeşil ışık geldi. Avrupa Birliği (AB) Dışişleri Bakanları, önceki gün Brüksel'de yaptıkları toplantı sonrasında Suriyeli muhaliflere silah ambargosunun kaldırılması kararını aldı. AB üyelerinin çoğunluğu 31 Mayıs'ta süresi dolan Suriye'ye silah ambargosunu, muhalifler için hafifleterek uzatma taraftarı olsa da İngiltere ve Fransa'yı ikna edemedi.

Muhaliflerin silahlandırılmasından yana tavır alan Londra ve Paris'in kararlı tutumuyla ambargo 1 Haziran itibariyle kalkarken, üye ülkeler ağustos ayına kadar silah göndermeme taahhüdünde bulundu. Bakanlar, silah sevkiyatının sadece 'sivillerin korunması' amacıyla Suriyeli Muhalif ve Devrimci Güçler Milli Koalisyonu'na yapılmasında, silahların yanlış ellere geçme ihtimaline karşı gereken tedbirlerin alınmasında uzlaştı. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Catherine Ashton da kararı 1 Ağustos'tan önce gözden geçireceklerini söyledi. İngiltere'nin bu tarihten sonra muhaliflere silah verecek ülkelerin başında gelmesi bekleniyor.

AB'nin Suriyeli muhaliflere silah tedarikini yasaklayan ambargoyu kaldırma kararı Suriye Ulusal Koalisyonu tarafından 'olumlu' görülse de 3. yılına gelinen savaşta alınan bu kararda geç kalınmasına dikkat çekiliyor. Koalisyonun sözcüsü Luay Safi, 'Kesinlikle olumlu bir adım. Ancak korkarız ki çok az ve çok geç kalınmış' ifadelerini kullandı. Safi, İstanbul'daki toplantı sırasında AFP'ye yaptığı açıklamada, 'Suriye halkı hayal kırıklığı yaşıyor. Demokratik ülkelerin, 'demokrasi arayan'ları düşündüğünü sanıyorlardı. Suriyeli sivillerin korunmasına ihtiyacımız var. Evet, silah bir unsur, ancak AB'den daha ciddi ve kararlı adımlar bekliyoruz' dedi. Suriyeli muhalif Kasım Saadeddin ise, 'Neden ağustosa kadar bekliyoruz. Neden iki ay daha? Bu sırada Suriye halkına uygulanan soykırım devam edecektir. Uçaksavar füzelere ve tanksavar füzelere ihtiyacımız var' diye konuştu. Öte yandan Türkiye, ABD ve Katar'ın, BM İnsan Hakları Konseyi'nden, özelde Kusayr bölgesindeki, genelde Suriye'de kötüleşen insani durumun ele alınması için yaptığı acil toplantı çağrısı kabul edildi.

AB Dışişleri Bakanları toplantısında alınan karara rağmen Birlik'teki çatlak devam ediyor. Silah ambargosunun kaldırılması için AB'de yoğun mesai harcayan isimlerden biri olan İngiltere Dışişleri Bakanı William Hague, kararın Esed rejimine güçlü bir mesaj ve siyasi çözüme destek olacağını kaydetti. Hague, Suriye'ye derhal silah gönderme planları olmadığını fakat ambargonun kalkmasının kendilerine ihtiyaç duydukları esnekliği sağladığını ifade etti. İspanya ve Almanya Dışişleri Bakanları ise muhaliflere silah vermeyi düşünmediklerini açıkladı.

İsveç Dışişleri Bakanı Carl Bildt ise, AB Dışişleri Bakanlarının, Suriye'ye silah ambargosunu muhalifler için kaldırmasına ilişkin, 'Kimseyi Suriye'ye derhal silah gönderme hazırlığı içinde görmedim' dedi. AB'nin silah kararı, Beşşar Esed rejimine verdiği destekle tepki çeken ve S-300 füzelerini Şam yönetimine gönderme kararında geri adım atmayan Rusya tarafından ise üzüntüyle karşılandı. Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov, 'Bizim için hayal kırıklığı oldu' dedi. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Patrick Ventrell da kararı desteklediklerini söyledi.

AB dışişleri bakanlarının Brüksel'deki akşam yemeğine katılan Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, verdiği mesajlarla ambargonun kalkmasında önemli rol oynadı. Diplomatik kaynaklara göre Davutoğlu'nun, 'Silah ambargosunu kaldırarak sahada askeri dengeleri değiştirmek için etnik ve mezhepsel temizlik dahil her yönteme başvuran rejime kuvvetli bir mesaj verin' dediği öğrenildi.

Lübnan Hizbullahı ile birlikte Şam rejimine askeri destek verdiği belirtilen İran, Suriye'deki savaşa dair 'siyasi çözüm' bulunması için bugün uluslararası bir foruma evsahipliği yapıyor. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Hüseyin Amir Abdullah, '40'tan fazla ülkenin temsilcisi ile BM-Arap Birliği'nin eski Suriye Özel Temsilcisi Kofi Annan'ın katılımı bekleniyor. Tahran'daki toplantıda ve Cenevre 2 konferansında yapacaklarımız, Suriye halkının kendi kaderlerini belirlemesini sağlamak içindir' ifadelerini kullandı.