Mursi'den Esed rejimine 'one minute'

Suriye'deki insani kriz devam ederken Beşşar Esed rejiminin yakın destekçilerinden İran, ev sahipliği yaptığı Bağlantısızlar Hareketi Zirvesi'nde beklemediği bir çıkışla karşılaştı. 1979'daki İslam Devrimi'nin ardından İran'ı ziyaret eden ilk Mısır lideri olan Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi'nin konuşması, zirveye damgasını vurdu. Müslüman Kardeşler'in adayı olarak Mısır'da cumhurbaşkanı seçilen Mursi konuşmasına, "Allahım, önderlerimiz Hz. Ebu Bekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali'den razı ol. Peygamberimiz Hz. Muhammed'e (SAV), Ehl-i Beyt'ine ve sahabesine rahmet eyle. Onların makamını yücelt" sözleriyle başladı.

İran'dan üç kez "kardeş ülke" olarak bahseden Mursi konuşmasında, gerek Esed'e, gerekse onu destekleyen yönetimlere sert uyarılarda bulundu. "Zalim Suriye rejiminin karşısında Suriye halkının yanında olmak insanlığımızın ve imanımızın gereğidir" diyen Mursi, "Suriye demokratik bir sisteme geçmelidir. Ülke iç savaş ve bölünme tehlikesiyle karşı karşıya. Bunu önlemek için Suriye muhalefetinin birlik olması gerekir. Suriye'de kanın akması tüm dünyanın sorumluluğudur. Akan kan karşısında sessiz kalmak Suriye halkına dost olanlara yakışmaz. Somut adımlar atılmadıkça akan kanın durmayacağını idrak etmeliyiz" ifadelerini kullandı.

Suriye ve Filistin halklarının özgürlük ve onurları için mücadele ettiğini belirten Mısır lideri, Filistin'in müstakil bir devlete sahip olma hakkına sahip olduğuna dikkati çekerken, İsrail cezaevlerindeki Filistinli tutukluların insan haklarına saygı gösterilmesi gerektiğini de söyledi. Mursi, Filistinli grupların aralarındaki ihtilafları çözmelerini temenni ettiğini sözlerine ekledi.

Mursi konuşmasında ayrıca dünyada barışın hakim olabilmesi için BM Güvenlik Konseyi'nde yapısal bir reform yapılması gerektiğini vurguladı. Ülkesinin, İran'ın nükleer enerji üretme hakkını desteklediğini ifade eden Mursi, "Barışçıl nükleer enerji bölgedeki tüm devletlerin hakkıdır. Bu konuda İsrail dışında bölgedeki tüm ülkeler ittifak halindedir. Zirveye katılan tüm devletler ortak düşmanlarına karşı birlik olmalıdır" dedi. Suriye heyetinin Muhammed Mursi'nin konuşmasının başlamasıyla salonu terk etmesi dikkati çekti. Şii ve Sünni Müslümanların birlik olması gerektiğini vurgulan Mursi, konuşmasının ardından Bağlantısızlar Hareketi Zirvesi dönem başkanlığını İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad'a devretti.

Zirvede konuşan İran dini lideri Hamaney de İran'ın hiçbir zaman atom bombası üretmeyeceğini ama barışçıl nükleer enerjiden de asla vazgeçmeyeceğini söyledi. Mursi zirve sonrası, İranlı mevkidaşı Ahmedinejad ile görüştü. Bir saatlik görüşmede ağırlıklı olarak Suriye'deki krizin ele alındığı öğrenildi. Dünyanın dört bir yanından 50 ülkenin liderini buluşturan zirveye Suriye Başbakanı Vail El Halki, Katar Emiri Hamad Bin Halife ve Hindistan Başbakanı Manmohan Singh ile BM Genel Sekreteri Ban Ki-mun da katıldı. Bu arada Suriye Dışişleri Bakanı Muallim, Mursi'nin Tahran'daki konuşmasının Suriye'de kan dökülmesini teşvik edici nitelikte olduğunu iddia etti.

Suriye'deki savaşa dikkat çeken Mısır lideri Muhammed Mursi'nin, "Suriye iç savaş ve bölünme tehlikesiyle karşı karşıya. Bunu önlemek için Suriye muhalefetinin birlik olması gerekir. Suriye'de kanın akması tüm dünyanın sorumluluğudur. Akan kan karşısında sessiz kalmak Suriye halkına dost olanlara yakışmaz" şeklindeki sözleri, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün 2003'te dışişleri bakanıyken İran'daki İslam Konferansı'nda yaptığı konuşmayı akıllara getirdi. Gül Tahran'daki zirvede, İslam dünyasının içinde bulunduğu sorunlardan çıkış için önerilerde bulunmuş ve bu konuşması büyük yankı uyandırmıştı. İslam dünyasına 'demokrasi ve değişim' çağrısında bulunan Gül, "İran manifestosu" olarak da bilinen konuşmasında , "Ülkelerin yöneticileri değişime öncülük etmezlerse bu öncülüğü kaçınılmaz olarak halklar yapar. O yüzden halkın taleplerine kulaklarımızı çok açık tutmalıyız" demişti.