Ruhani dalgası

İran'da reformist Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'nin göreve gelmesiyle başlayan 'soft dış politika' dönemi önceki gün ABD Başkanı Barack Obama ile Ruhani'nin telefonda görüşmesiyle yeni bir dönemin başlangıcı oldu. Bu, İran İslam Devrimi'nden bu yana iki ülke arasındaki ilk resmi temas olarak tarihe geçti. Şimdi bundan sonra ne olacağı ile ilgili tartışmalar başladı. Ruhani BM toplantıları için New York'ta bulunduğu esnada telefon görüşmesini yaptı ve dün Tahran'a döndü.

İran kamuyonun yeni sürece dair tutumu karşılama esnasında kendisini belli etti. Ruhani'yi destekleyen ve 'barışçı dış politikadan' yana olan kesim Ruhani'yi başkanlık sarayı önünde kurban keserek karşıladı. Ancak Ruhani karşıtı 'muhafazakar' kesim ellerinde 'Kahrolsun Amerika', 'Katil ABD ile işbirliği yapmaya utanmıyor musun!' yazılı pankartlarla Cumhurbaşkanını protesto etti. Hatta İran'daki New York Times muhabiri Ruhani'nin konvoyuna ayakkabı ve yumurta fırlatıldığını aktardı.

ABD Basını ise cumhuriyetçi ve demokrat kanat olmak üzere farklı yorumlarda bulundu. En çok takip edilen cumhuriyetçi haber sitesi Drudgereport Obama-Ruhani görüşmesini manşetten duyururken 'Obama İran'la masaya oturuyor ama cumhuriyetçiler değil' başlığını kullandı. ABD'li üst düzey yetkililere göre, P5+1 ülkeleri bakanları ile İran Dışişleri Bakanı Zarif arasında yapılan görüşmenin olumlu ve yapıcı havada geçmesi, Obama ve Ruhani'nin görüşmesi için uygun ortamı hazırladı. Gazetecilere görüşmeyle ilgili bilgi veren ABD yönetiminden üst düzey bir yetkili, Obama-Ruhani görüşmesinin yerel saatle 14.30 civarında gerçekleştiğini ve yaklaşık 15 dakika sürdüğünü bildirdi.

Yetkilinin verdiği bilgiye göre, iki liderin de tercüman kullandığı görüşmeden ilginç bir detay da görüşmenin sonunda Ruhani'nin İngilizce 'iyi günler ( Have a nice day)', Barack Obama'nın da Farsça 'hoşça kalın (Hoda hafız) ' diyerek görüşmeyi bitirmesi oldu.

Obama, Ruhani ile görüştüğünü, Beyaz Saray'da bütçe konulu açıklamasının başında sürpriz bir şekilde açıkladı. Obama şu ifadeleri kullandı: 'Bunun 1979 yılından beri ABD ile İran arasındaki ilk temas olduğu gerçeği, ülkelerimiz arasındaki derin güvensizliğin altını çiziyor, ama aynı zamanda bu zorlu tarihin ötesine geçme umuduna işaret ediyor' dedi. Obama, Ruhani'ye, İran halkına olan derin saygısını ilettiğini de söyledi. Obama'nın Beyaz Saray'ın resmi sitesinde yayınlanan, Ruhani ile konuştuğu anı gösteren fotoğrafı ise dikkat çekti. fotoğrafta Obama önündeki kahve fincanı ile bir hayli ihtiyatlı görünüyor.

Görüşmeyi Twitter hesabından duyuran İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani Tahran'a dönmek üzere uçağa bindiğinde bir hayli neşeli olarak görüntülendi. Ruhani Twitter hesabından ABD Başkanı ile bölgesel konular başta olmak üzere diğer konuları da çözmek için diyoloğun sürdürülmesi ve işbirliğinin artırılması için dışişleri bakanlarının çalışacağını belirtti.

Türkiye, ABD Başkanı Barack Obama ile İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani arasında yapılan telefon görüşmesini memnuniyetle karşıladı.

BM Genel Kurulu'na katılmak amacıyla New York'a giden ve bir haftadır çeşitli toplantılara katılan Cumhurbaşkanı Gül, Twitter'dan yaptığı açıklamada, 'Obama ile Ruhani arasındaki telefon görüşmesini memnuniyetle öğrendim. Uzun zamandır böyle bir diyalog olmasını teşvik ediyordum. Umarım bu iyi bir başlangıç olur' ifadesini kullandı.