Rusya: Bu kış fazla gaz yok

Rusya,Türkiye'nin 15 Temmuz günü İran'la imzaladığı tarihi gaz anlaşmasına sonunda resmi tepkisini dile getirdi. Daha önce anlaşmanın önemli bir geçerliliğinin olmadığına dair gayri resmi açıklamalarla yetinen Moskova'dan geçtiğimiz hafta, tehdit niteliğinde bir açıklama yapıldığı bildirildi.

Geçen hafta Rus enerji devi Gaz- prom üzerinden Botaş'a yapılan uyarıda “Bu kış anlaşmalarda belirtilen miktarın üzerinde doğalgaz istemeyin” dendiği belirtildi. Enerji uzmanları, doğalgazın yüzde 70'e yakın kısmının temin edildiği Gazprom'un bu hamlesinin Türkiye'yi kış ortasında enerji sıkıntısıyla karşı karşıya getirebileceğine dikkat çekti.

Botaş, Gazprom'un bu tavrından sonra İran'ın muhtemel bir kısıntıya gitmesi halinde açığın nasıl kapatılacağı yönündeki sorular karşısında sessiz kalıyor. Diğer yandan İran'ın Güney Pars sahasındaki rezervlerini Türkiye'ye açmasına Rusya'nın nasıl bir cevap vereceği tartışılırken, Moskova'dan gelen uyarı notu enerji kulislerini hareketlendirdi. Rusya'nın önceki yıllarda olduğu gibi cömert davranmaması ihtimaline karşılık Botaş'ın B planı olup olmadığı bilinmiyor. Yetkililer, bu konuda açıklama yapmaktan kaçınıyor. Botaş'ın eski Genel Müdürü Gökhan Yardım, mevcut denklemde Gazprom olmadan açığı kapatmanın mümkün olmadığına dikkat çekiyor.

Son gelişmeleri, 'normal' diye niteleyen bir yetkili, Rusya'nın 'dünyanın önde gelen tedarikçisi' sıfatını kaybetmek istemediğini belirterek, Moskova'nın, İran gazını Avrupa'ya taşımak için mutabakat zaptı imzalanmasını 'büyük bir olay' şeklinde sunulmasından rahatsızlık duymuş olabileceğini vurguladı.

İran'ın, her kış iç talebi karşılayamadığı için vanayı kıstığı hatırlatılırken, bugüne kadar gaz açığını Rusya'nın kapattığına işaret edildi. Geçtiğimiz kış benzer bir sıkıntıyla karşılaşılmış, Başbakan Tayyip Erdoğan'ın ricası üzerine devreye giren Rus lider Vladimir Putin'in talimatıyla anlaşmadaki miktarın yüzde 30 fazlası gönderilmişti. Türkiye ile İran arasında 15 Temmuz'da imzalanan anlaşma, Türkmen gazının İran-Türkiye hattıyla Avrupa'ya taşınması ve İran'daki Güney Pars gaz sahasında bulunan üç fazı Türkiye işletmesini öngörüyor Uzun müzakereler sonucu Türkiye'nin İran'ın Güney Pars gaz sahasının 22, 23 ve 24'üncü fazlarını işletmesini kabul etmiş, İşletmeyi Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı İran Devlet Petrol Şirketi'yle birlikte üstleneceği kararlaştırılmıştı.