Gerçeğe dönüş?

Küresel piyasalarda taze paranın verdiği sarhoşluk kısa sürdü. Önceki hafta Avrupa merkez bankasının, geçtiğimiz hafta da ABD merkez bankası FED''in açıkladığı yeni parasal genişleme dalgasının olumlu etkileri yerini ''gerçek kaygılara'' bırakmış durumda.

Oysa geçtiğimiz hafta parasal genişleme sarhoşluğuyla borsalar küresel kriz öncesi seviyelerini aşmışlardı?

Piyasalar bol ve karşılıksız paraya o kadar bağımlı hale geldi ki; daha şimdiden ABD''nin dördüncü bir parasal genişleme politikasına gidip gitmeyeceği tartışılıyor.

Diğer taraftan, bizim uzunca süredir iddia ettiğimiz şekilde; son açıklanan parasal genişlemenin de öncekiler gibi reel ekonomiye bir fayda sağlamayacağına dair görüşlerde de artış yaşanıyor.

Örneğin Philadelphia FED Başkanı Charles Plosser, FED''in üçüncü parasal genişleme programının ekonomik büyümeyi artırmasının muhtemel olmadığını ve istihdam piyasasındaki yavaş büyümeye etki etmeyeceğini açıkladı.

Son günlerde ABD''de Plosser gibi düşünenlerin sayısında bir hayli artış var. Ancak kendisi de, oy hakkı olmamasına rağmen, bir FED üyesi olduğu için malumun ilanı şeklindeki bu sözleri bir anda dikkatleri çekti.

Başkanlık seçimlerinde son altı haftaya giren ABD''de siyaset kazanı kaynamaya başlamış durumda.

Mevcut Obama iktidarına muhalif olan Cumhuriyetçilerin ekonomiye dair olumsuz söylemleri de, seçimlere kadar piyasalar üzerinde etkili olacaktır. Bu nedenle mevcut Obama yönetimi dikkatleri yine ABD''den Avrupa''ya kaydırmaya çalışacaktır.

ABD seçimlerine kadar bol miktarda Avrupa kaynaklı endişelere muhatap olmamız şaşırtıcı olmayacaktır?

Avrupa''da ise işler yeniden sarpa sarmaya başladı.

Üstelik bu sefer halk hareketlerinde bir artış söz konusu?

Euro krizinin etkisinin en fazla görüldüğü ülkeler olan İspanya ve Yunanistan''da halk yeniden meydanlara daha kalabalık olarak dönmüş durumda.

Kurtarılmak! için yardım isteme konusunda isteksiz davranan İspanya''da, hükümetin tasarruf politikalarını protesto eden ''Öfkeliler'' isimli eylemciler Madrid''de meclis binasını işgal etmeye çalışırken, Atina''da da dün genel grev ve büyük yürüyüş vardı.

Avrupa yangın yerine dönerken, halen krize karşı eşgüdümlü bir aksiyon alabilmiş değil. En büyük sıkıntıları da bu zaten?

Bu eşgüdümsüzlüğün en büyük nedeni de; ABD gibi tek bir bünyeye sahip olmamalarından kaynaklanıyor.

Euro ortak para birimini kullanmalarına rağmen, Birliği oluşturan ülkelerin ekonomik dinamikleri tamamen birbirinden farklı durumda.

Birliğin içinde bir tarafta ekonomileri çıkmaza giren İspanya, Portekiz, Yunanistan ve İtalya gibi ülkeler varken, diğer tarafta da halen ekonomileri sağlam olan ve Euro Bölgesi''nin ''AAA'' kredi notuna sahip üç ülkesi, Almanya, Hollanda ve Finlandiya var.

Almanya, Hollanda ve Finlandiya hükümetleri, Avrupa İstikrar Mekanizması (ESM) gibi Avrupa Birliği kurtarma fonlarının finans kuruluşlarının yalnızca gelecekteki sıkıntıları çözmek için kullanılmasını istiyor.

Avrupa''nın bu üç güçlü ekonomisi bu hamleyle, banka kurtarılmasına sınırlama getirilmesini isteyerek, birliğin bozuk ekonomilerinin eski hesaplarına ortak olmak istemiyorlar?

Tüm bunlar piyasaların huzurunu kaçırırken, bol paranın verdiği sanal huzurun yerini, gerçeğe yeniden dönüşün bir göstergesi olan satışlar alıyor.