Sandıktan Rusya çıktı

Avrupa Birliği ve ABD'nin tetiklediği Ukrayna krizi sonrası Kırım'a askeri müdahalede bulunan Rusya, tek kurşun sıkmadan amacına ulaştı. Çok tartışılan Kırım referandumunda, katılımcıların yüzde 96.7'si Rusya'ya katılım yönünde oy kullandı. Kırım'daki yerel hükümet komisyonu başkanı Mikhail Malyşev, Rusya televizyonuna önceki gün yapılan referandum sonuçlarını açıkladı. Malyşev, referandumda oy kullananların yüzde 96.7'sinin Kırım'ın Rusya'ya katılması yönünde oy kullandığını söyledi. Referandumda halka, 'Rusya'ya bağlanmaya razı mısınız? ' ve '1992 yılı Kırım Anayasası'nın yeniden yürürlüğe girmesi ve Kırım'ın Ukrayna'nın bir parçası olmasına razı mısınız?' soruları yöneltildi.

Kırım Seçim Komisyonu Başkanı Mikhail Malyshev katılımın yüksek olduğunu belirterek 'Kırım referandumuna katılan seçmen sayısı 1 milyon 274 bin 96'dir. Yani seçmenlerin yüzde 83,1'i oy kullanmıştır' diye konuştu. Sonuçların ardından Rusya yanlıları Simferopol'deki Lenin Meydanı'nı doldurdu. Rusya'ya katılımı savunanlar bölgenin Başbakanı Sergei Aksionov'la birlikte Rusya milli marşını söyleyerek coşkularını gösterdi.

Kırım'ın 2 milyonu bulan nüfusunun yüzde 12'sini oluşturan Tatarlar referandumu boykot etti. Başkent Akmescit'te, ağırlıklı olarak Tatarların yaşadığı Çistinkaya mahallesindeki okulda kurulan sandıklarda, sadece bölgede yaşayan Ruslar ve Ukraynalılar oy kullandı. Kırım Tatar Milli Meclisi eski Başkanı ve Ukrayna Milletvekili Mustafa Cemil Kırımoğlu, basına yaptığı açıklamada, Kırım Tatarlarının yüzde 99'unun referandumu boykot ettiğini ve oylamaya katılmadığını kaydetti.

Kırım'daki referanduma Amerika Birleşik Devletleri ve batılı ülkelerden tepki gecikmedi. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, referandumun tanınmadığı ve Rusya'nın artan bir bedel ödeyeceği vurgulandı. Rusya'nın hareketlerinin tehlikeli olarak nitelendiği açıklamada, Moskova'nın yaptırımlarla karşı karşıya kalacağı ve uluslararası izolasyonun ekonomisine zarar vereceği kaydedildi.

Benzer açıklamalar Avrupa'dan da geldi. Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Hose Manule Barroso ve Avrupa Konseyi Başkanı Herman Van Rompuy, referandum sonucun tanınmayacağını açıkladı ve Rus askerlerinin üslerine geri dönmesini istedi.

Rusya yanlıları, referandumdan sonra Lenin Meydanı'nda çekiç-oraklı SSCB bayraklarıyla kutlamalar yapıyor.

Beyaz Saray Sözcüsü Jay Carney, ABD olarak, Ukrayna'ya bağlı Kırım Özerk Cumhuriyeti'nde yapılan 'referandumu reddettiklerini' bildirdi.

ABD ve Batı ile Rusya arasındaki satranç oyunun merkezi durumundaki Kırım'da yapılan tartışmalı referandumun ardından Rusya lideri Vladimir Putin, ABD Başkanı Barack Obama'ya telefonda 'Referandum uluslararası hukuka uygun' dedi. Putin akşam saatlerinde de Kırım'ın 'bağımsız bir devlet olarak' tanınmasına ilişkin belgeyi imzaladı. Kremlin resmi internet sitesinde yer alan belgede, 'Kırım Cumhuriyeti'nin, Sivastopol şehrinin özel bir statü taşıyarak bağımsız ve egemen bir devlet olarak tanındığı' belirtildi.

Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, Kırım'da yapılan referandumun meşruiyeti bulunmadığını, geçersiz ve hukuk dışı olduğunu belirterek, referandum sonrasında çözüm yollarının kapanmadığını ve diplomasinin süratle devreye girmesi gerektiğini söyledi.

Avrupa Birliği (AB) dışişleri bakanları, Ukrayna'daki gelişmeler ve Kırım'daki referandum bağlamında bazı Rus ve Kırımlı üst düzey yetkililere vize kotası, malvarlıklarının dondorulması gibi bazı yaptırım kararları almak için dün Belçika'nın başkenti Brüksel'de bir araya geldi. Toplantıya AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi ve AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Catherine Ashton, İngiltere Dışişleri Bakanı William Hague katıldı.

Kırım Özerk Cumhuriyeti'ndeki referandumun ardından toplanan Kırım Parlamentosu, 'Bağımsız Kırım Cumhuriyeti'ni ilan ettiğini açıkladı. 85 milletvekiliyle toplanan parlamento, yayımladığı bağımsızlık deklarasyonunda, 'Sivastopol'ün özel statüye sahip olacağı bağımsız ve egemen Kırım devletini ilan ediyoruz' ifadesi kullanıldı. Bildiride, 'Kırım devleti'nin yabancı devletlerle eşitlik, barış, iyi komşuluk prensipleri çerçevesinde ilişki kuracağı belirtilerek, 'Birleşmiş Milletler'e (BM) ve dünyadaki tüm ülkelere Kırım'daki halklar tarafından kurulan bağımsız devleti tanıma çağrısı yapıyoruz' denildi.

Kırım'ın başkenti Simferopol'de (Akmescit) yaşayan Tatarlar, boykot ettikleri referandumdan çıkan sonucu kabul etmiyor. Gergin günler geçiren Kırım Tatarları, yaşadıkları mahalle girişlerinde trafik kontrolü yaparak Rusya yanlısı milislerin bölgelerine girmelerine izin vermiyor. Şehir merkezinde Rusya yanlıları sabaha kadar kutlamalar yaparken, Kırım Tatarları ise geceyi nöbet tutarak geçirdi. Tatarlar soğuk gecede varillerde odun yakarak ısındı. Yola koydukları paletlerle mahalleye giren araçları kontrol ettiler.

Rus yanlısı çeteler, Kırım Tatarlarının evlerine ve kapılarına işaretler koyuyorlar. Irkçı söylemlere de maruz kalan Kırım Tatarları bölgede yaşanan gelişmeleri tedirginlikle takip ediyor.

Ukrayna'ya bağlı 2 milyonluk Kırım'da 2001 yılında yapılan son nüfus sayımına göre halkın yüzde 58,5'ini Rus asıllılar yüzde 22,4'ünü Ukraynalılar yüzde 15'ini ise Tatarlar oluşturuyor. 2010'daki Cumhurbaşkanlığı Seçimleri'nde Kırım halkının yüzde 79'u Rusya yanlısı aday Viktor Yanukoviç'e, yüzde 17.31'i ise AB yanlısı Julia Timoşenko'ya oy verdi. Kırım asıl önemi Rusya'nın Karadeniz filosuna ev sahipliği yapmasından kaynaklanıyor. Rus filosunun sözleşmenin sona ereceği 2042 yılından sonra da Sivastopol'de kalmayı planladığı duyurulmuştu.

Kanada'nın Toronto şehrinde Kırım'da yapılan referandum protestosuna Kırım Tatarları adına katılan Aliye Halilova ve Elvira Maksudova, referandum sonrası Kırım'da yeni bir katliam olabileceğini söyledi. Halilova ve Maksudova, önceki gün Kırım'da19 yaşında bir Tatar gencinin öldürüldüğü haberini aldıklarını ve Kırım'daki yakınları için endişeli olduklarını söyledi.