Savaş Konseyi toplandı

Washington- NATO'nun kuruluşunun 50. yılı dolayısıyla bir şenlik havasında gerçekleşmesi beklenen Washington zirvesi, İttifak'ın Yugoslavya'ya stratejisine yönelik eleştiriler nedeniye oldukça sıkıntılı bir havada toplandı. Yugoslavya'ya karşı hava saldırılarını sürdüren 19 NATO ülkesi liderinin dün açılışını yaptığı zirvede, öncelikle NATO'nun Soğuk Savaş döneminde Sovyet rejimine karşı elde ettiği başarları ve eski Varşova paktı ülkelerinden Polonya, Çek Cumhuriyeti ve Macaristan'ın NATO'ya katılmaları kutlandı. Zirve önceden planlandığı gibi açılış töreni ve gösteri uçaklarının uçması yerine, üç saat süren ve Kosova krizinin tartışıldığı bir toplantıyla başladı. Zirvenin 2. ve 3. günlerinde, bir ülkenin egemenliğine ilk kez müdahele eden NATO'nun, bir aydır devam eden operasyonlarına karşı hedefine henüz ulaşamaması ve Miloseviç'in istenmeyen kişi ilan edilmesiyle konusunda atılacak adımlar tartışılacak. Zirvede yüzbinlerce muhacirin evlerine geri dönmelerini sağlamak ve Kosova'da kalan Müslümanlar'a yönelik saldırıların önüne geçmek amacıyla kara birliklerinin gönderilmesi konusu da gündeme getirilecek.

Öncelikle NATO'nun doğum günü kutlaması olarak planlanan zirve, Yugoslavya krizi nedeniyle tam bir strateji belirleme toplantısına dönüştü. ilk NATO anlaşması 1949 yılında birbirlerine savunma farantisi veren 12 bağımsız ülke tarafından yapılmıştı. 1952 ile 1982 yılları arasında 4 Avrupa ülkesi daha NATO'nun saflarına katıldı. Geçen ay Çekoslavakya, Macaristan ve Polonya'nın da katılımı ile üye sayısı 19'u buldu. Yine bir Avrupa ülkesi olan Yugoslavya ise NATO'nun hedef aldığı ilk bağımsız ülke oldu. Balkanlar'da çıkan savaşlar 21. yüzyılın eşiğinde NATO için ciddi bir sınav olarak görülüyor. Bosna'da barış amaçlı bir müdahe gerçekleştiren NATO, Kosova için askeri bir harekat başlattı. NATO bombaları yağar, Kosova'da muharcirler topraklarını terkederken, NATO'nun kendisi bu yüzyılın son savaşının kurbanı olmaktan korkuyor. NATO'nun geleceği büyük bir tehlikede olduğunu söyleyen think-thank kuruluşu Brooking'in temsilcilerinden İvo Daalder, "NATO artık Avrupa Birliğinin güvenliğinde etkili bir organ olmayacak. Ve önde gelen üyelerinin etkisindeki dış politikadaki tavrından dolayı marjinalleşecek" diyor. Eski gücünü kaybeden Rusya ise müttefiklerin üzerinde ağırlığını hissettirmeye devam ediyor. NATO ile gayriresmi bir ortaklığı olduğu için zirveye davet edilen Rusya, zirveyi katılmayı reddetti.

Her ne kadar Kosova krizi diğer konuları gölgede bıraksa da NATO liderlerinin zirvede 5 gündem maddesi ile ilgili ciddi kararlar alması bekleniyor. NATO'nun stratejisini 21. yüzyıla uyarlayarak, müttefiklerin sınırları dışındaki bölgelerde yeni misyonlar üstlenmek. Bu stratejik değişiklik en son Sovyetler Birliği yıkılmadan önce 1991'de gündeme getirilmişti. ABD'nin müdahele etmeyi gerekli görmediği ancak AB için önem taşıyan bölgelerde, NATO içinde Avrupa'ya daha geniş bir rol üstlenme yetkisi vermek. ABD ve Avrupa birlikte hareket edebilmesi için iki kesim arasındaki askeri teknoloji açığını kapatmak. Doğu ve Orta Avrupa'dan yeni üyelerin kabulü için NATO'nun kapılarını açık tutması ve bu yıl aday ülkelerin NATO'ya girişini hızlandırmak için 'üyelik eylem planı'nın hazırlanması. Karşılıklı bilgi alışverisi ile kitlesel silahların imhasında daha geniş bir işbirliği ile çalışmak. Zirveye katılan liderlerin sayısının çok olmasından ötürü, düzenlenen resmi törenler minumum düzeyde tutuldu. Washington'da olağanüstü güvenlik tedbirleri alınırken, şehirde okul ve resmi işyerleri tatil edildi. Keskin nişancı polisler toplantı binasının çevreleyen çatılarda yerlerini alırken, bomba eğitimli köpekleri ile komando birlikleri çevrede devriye gezmeye başladı.