SİLAH ALIMLARINDA insan hakları engeli

Türkiye'ye yönelik insan hakları baskıları dış ilişkilerin her safhasında kendini hissettiriyor. Türkiye'nin yüzyılın en büyük ihalesi olarak kabul edilen saldırı helikopterleri ve tank ihalelerinin önüne çıkan en büyük engel insan hakları ihlalleri. Geçtiğimiz günlerde yapılan helikopter ihalesine yönelik elemenin ardından Amerikan Bell-Textron, İtalyan Agusta ve Rus-İsrail ortak firmalarının finale kaldığının açıklanması, uluslararası insan hakları örgütlerini ayağa kaldırdı.

Uluslararası Af Örgütü ve Human Rights Watch adlı insan hakları örgütü Washington nezdinde girişimlerde bulunarak, Türkiye'deki insan hakları ihlallerinin bu ülkeye silah satışının önüne geçmesi yönünde lobi faaliyetleri yapıyorlar. Örgütler, ABD hükümetinin, ihaleyi kazanması halinde Bell-textron firmasına ihracat izni vermemesini istiyor. Gerekçe olarak benzer tip helikopterlerin ordu tarafından Güneydoğu Anadolu'da kullanılması ve Türkiye'nin ABD tarafından ortaya konulan insan hakları standartlarına halen ulaşmamış olması gösteriliyor.

Yine Türkiye'nin 1000 adet tank ihalesinde ağırlıklı olarak konuşulan Leopard tanklarının alınacağı ülke olan Almanya'nın Dışişleri Bakanı Joschka Fischer, ülkesinin silah satışından ölçü olarak "insan hakları çıtasını" ortaya koyduğunu ifade etti ve aynı ölçünün Türkiye için de geçerli olduğunu söyledi. Birlik 90-Yeşiller Partisi'nin Cuma akşamı Karlsruhe şehrinde başlayan ve iki gün sürecek olan Parti Genel Kurulu'nda bir konuşma yapan Fischer, Türkiye için tabandan gelen sesleri duymamazlık edemiyeceklerini belirterek, Leopard tanklarının satışında insan hakları konusunun ölçü olacağını bildirdi. Fischer konuşmasının bir bölümünde, Türkiye'nin tank ihalesi kapsamında Leopard 2 modelini tercih etmesi halinde, insan hakları sicilinde bir ilerleme kaydetmemesi durumunda, bu satışın gerçekleşmesinin zor olduğunu dile getirdi.

Birlik 90/Yeşiller Partisi, Karlsruhe'de devam eden parti kongresinde, Türkiye'ye Alman tankı satışına bir kez daha karşı çıktı. Konuyla ilgili yoğun tartışmalardan ve tank satışına karşı karar alınmasından sonra, "hükümetin Türkiye'ye tank satmayı kararlaştırması durumunda koalisyon ortaklığının bozulması" oya sunuldu.

Oylamada 305 delege böyle bir durumda koalisyon ortaklığının bozulmamasını isterken, 296 delege ortaklığın bozulması yönünde oy kullandı. 19 delegenin çekimser kaldığı oylamada, 3 oy da geçersiz sayıldı. Alman Krauss-Maffei Wegmann firması, Türkiye'ye "Leopard-II" tipi tank satmak amacıyla Alman hükümetine başvuruda bulunmuş, bu da Yeşiller'in tepkisine neden olmuştu.