Strateji savaşları

Son jenerasyonun bölgesel politikaları, Sovyet ve Amerikan imparatorluklarının dağılması ile tanımlanmış oldu. 2. Dünya Savaşı'nın sonunda ABD, Rusya'yı kuşatan bir savunma hattı oluşturarak, Batı Avrupa'yı savunmayı tercih etti. Batı Avrupa'nın savunması, Batı Almanya'ya güç konuşlandıracak bir koalisyona bağlıydı. Akdeniz'in savunması, Ruslar'ın limanlara girişini engellemekle başladı. Bu durum için ise üç ülke büyük önem taşıyordu: Yugoslavya, Yunanistan ve tabii ki Türkiye. Başka bir deyişle ABD, Batı Avrupa'yı savunmak için yarımkürenin eksene girmeye zorlandığını söyledi. 1940'ların sonlarında Sovyetler, bölgeyi ele geçirmeyi denedi ve bu amaçla Yunanistan ve Türkiye'de sivil savaşların sponsorluğunu yaptı. Türk ve Yunan ayaklanmaları bastırıldı ve Amerak'nın kuşatma hattıbölgenin kalbinden geçerek Kafkaslar'ı ikiye böldü ve İran üzerinden Kuzey Pakistan'ın dağlarına kadar uzandı.

Bölgeye giremeyen Sovyetler, Türkiye'yi çevreleyen bir arka plan stratejisi izlemeye başladı. 1950'lerin sonlarında Suriye ve Irak'ta ABD karşıtı hükümetlerin oluşturulmasında başrol oynadı. Stratejik açıdan bu çok akıllıca bir taktikti. Güneye doğru genişlemesi önündeki tek engel olan Türkiye'yi, güneydeki yeni müşterileri ile kendi arasında sıkıştırmaya çalışan Sovyetler, Türkiye üzerindeki baskıyı artırmayı ve boyun eğdirmeyi hesaplıyordu.

Suriye ve Irak'taki yönelim değişikliği ABD'nin İsrail, S. Arabistan ve İran'a olan bağımlılığını artırdı. Bu ülkelerin herbiri Suriye ve Irak ordusunu Türk sınırından uzaklaştırarak, Türkiye üzerindeki baskıyı azalttı. Böylece, 1950'lerde ABD için stratejik açıdan önemsiz olan İsrail, 1960'lara gelindiğinde en önemli stratejik varlık haline gelmiş oldu. Rusya'nın cevabı ise, İsrail karşıtı Pan-Arap hareketi oluşturmak yönünde oldu.