Tahrir'de darbe provası

Mısır'da 30 yıllık Hüsnü Mübarek iktidarının ardından geçtiğimiz yıl 30 Haziran'da cumhurbaşkanı seçilen Muhammed Mursi, dün muhalefetin büyük gösterisiyle protesto edildi. Hazırlıkları haftalar öncesinden başlayan gösterilerde muhalefet seçimle başa gelen Mursi'yi 'sokakta devirme' planları yaparken, başkent Kahire'de devrimin merkez üssü Tahrir Meydanı'nda dün binlerce kişi toplandı. Göstericiler Tahrir Meydanı ve Cumhurbaşkanlığı Sarayı önünde çadırlar kurdu. Süveyş, Port Said, Şarkiye ve İskenderiye şehirlerinde de muhalif göstericiler meydanlarda toplandı. 'Darbe' çağrılarına karşı tepki gösteren Mursi taraftarları da Kahire'deki Rabaa El Adaveye meydanı ile Medinetu'n-Nasr (Nasr City) mahallesi ve Rabiatu'l-Adeviyye Camisi önünde bir araya geldi.

Muhalif liderlerden Nasırcı Kerame Partisi Genel Başkanı Hamdin Sabbahi gösteriler ile ilgili yayımladığı mesajda, '25 Ocak devrimine devam edeceğimiz gün 30 Haziran'dır. Mısır'a layık bir gelecek inşa etmek için özgür irademizi sergileyeceğiz' ifadelerini kullandı. Mısır muhalefetinin önde gelen isimlerinden Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu eski Başkanı Muhammed el-Baradey de 'Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi'yi seçen bizleriz. Şimdi de erken seçim istiyoruz, bu hakkımız. Mursi'ye ülkeyi yönetme ehliyeti verdik ve o yönetemedi' değerlendirmesinde bulundu.

Bu arada 'Kızıl Şeytanlar' olarak bilinen El-Ehli spor kulübünün taraftar grubu, 30 Haziran gösterilerine katılım konusunda destekçilerini yönlendirmeyeceğini açıkladı. Gösterilere kulüp adına katılım gösterilmemesini talep eden 'Kızıl Şeytanlar', siyasete karışmak istemediklerini belirtti. Mısır genelinde ordu, daha önceden aldığı karar doğrultusunda kamu binaları ve stratejik noktaları koruyacağını açıklamıştı. Mısır'da bulunan elçilikler ve yabancı misyonlar, vatandaşları için 'Gösterilerden uzak durun' uyarısında bulunurken, birçok konsolosluk ve temsilciliğin de kapalı olacağı duyurulmuştu. Son günlerde Müslüman Kardeşler ile iktidardaki Hürriyet ve Adalet Partisi'nin (HAP) üyelerine karşı saldırılar artarken, HAP, saldırılardan Mübarek rejiminin kalıntılarının sorumlu olduğunu açıklamıştı. Cumhurbaşkanı Mursi, halka hitaben yaptığı konuşmasında, göstericilere şiddetten uzak durmaları çağrısında bulunmuştu. Bu arada Batı basınının Mursi yanlısı gösterileri dahi Mursi karşıtı gibi vermesi dikkat çekti.

q Mısır'da muhalefetin 'darbe' umuduyla başlattığı protestolar yapılırken, Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi, İngiliz The Guardian gazetesine verdiği röportajda, erken seçim çağrılarını reddetti, Mısır'da 'ikinci bir devrimin olmayacağı' sözünü verdi. İstifa etmesinin sonu gelmez bir kaosa yol açacağını ve kendisinden sonra gelecek kişinin meşruiyetine de zarar vereceğini söyleyen Mursi, 'Seçimle ve anayasal düzene göre seçilmiş bir kişi görevden alır, yerine başkasını getirirsek, ona da karşı çıkacaklar' ifadelerini kullandı. Mısır lideri, insanların fikirlerini ifade etme ve eylem yapmakta özgür olduğunu ancak bunun anayasal bir düzlemde olması gerektiğini vurguladı.

Kahire'nin güneyindeki Beni Süveyif şehrinde muhalefet ve iktidarı destekleyen göstericiler arasında yaşanan çatışmalarda 40 kişinin yaralandığı bildirildi. Yine Beni Süveyif'te bir grup silahlı kişi, Müslüman Kardeşler'in Özgürlük ve Adalet Partisi binasına saldırdı. Ayrıca İskenderiye, Dekahliye ve Buheyre şehirlerinde Müslüman Kardeşler'in 3 merkezine saldırı olduğu ve ateşe verildiği kaydedildi.

Mısır'da Gezi olayları sonrası Türkiye'de gerçekleşen 'entelektüel protesto'nun bir benzeri yaşandı. Yazarlar Baha Tahir, Yusuf el-Kaid, yönetmen Halid Yusuf, yapımcı Muhammed el-Adil, aktör Nebil el-Haflavi gibi isimler Kültür Bakanlığı önünde eylem yaptı. Mursi karşıtı gösterilere destek veren sanatçılar, Mayıs ayında Alaa Abdulaziz'in Kültür Bakanı olmasını da eleştirmiş, Müslüman Kardeşler iktidarının ülkeyi 'İslamlaştırdığını' savunmuştu.

Mısır'da güvenlik güçleri, Süveyş ve İsmailiye şehirleri arasındaki yolda silah yüklü araç ele geçirdi. Aracın, Jenefa köyündeki güvenlik kontrolünden geçerken yakalandığı bildirildi. Araçta, bir adet roketatar, 2 adet otomatik silah, 5 roket, 500'den fazla mermi ele geçirildi.

Mısır Vakıflar Bakanlığı, gösteriler sebebiyle çatışma çıkması durumunda vatandaşların sığınması amacıyla ülke genelinde tüm camilerin açık tutulması kararını aldı. Tüm Mısırlılardan, provokatörlerin eylemlerine engel olunamaması durumunda bulundukları yerleri terk etmesi istendi.

Türkiye'de sosyal medya da Mısır'daki protestolara odaklandı. Müslüman Kardeşler'in (İhvan) kurucusu Hasan el-Benna için 'katlettiniz', ünlü İslam alimi Seyyid Kutub için 'astınız' kelimelerinin yer aldığı bir fotoğrafta son halkada ise Muhammed Mursi için 'yedirmeyiz' ifadesi kullanıldı.