Türk-ABD ilişkilerinde kritik dönemeç bugün

ABD Türkiye ilişkilerinde kritik önem taşıyan Ermeni iddiaları ile ilgili tasarı bugün ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler komitesi'nde bugün oylanıyor. Kritik oylama öncesinde Ankara'dan ABD'ye gönderilen mesajlarda, tasarının kabulü halinde ikili ilişkilerin zor duruma gireceği ve ABD'nin çıkarlarına hizmet etmeyeceği uyarıları yapılırken, Amerikan tarafında da başta George Bush yönetimi olmak üzere pek çok önemli kişi ve kuruluş, tasarının geçmemesi yönünde uyarılarda bulundu. Bu arada tasarının geçmesinin önlenmesi amacıyla Ankara, diplomatik ve diğer kanallardan çabalarını sürdürüyor. Bu kapsamda ABD'de temaslarda bulunan AK Parti'den Egemen Bağış, CHP'den Şükrü Elekdağ ve MHP'den Gündüz Aktan'ın yer aldığı Türk parlamenterler heyeti de, Amerikan yönetimi ve Kongre nezdinde temaslarda bulunarak, tasarının geçmesinin Türk-Amerikan ilişkileri üzerinde yol açabileceği olumsuz etkileri anlatıyor.

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Egemen Bağış, ABD Kongresi'nin, yasama yetkisini aşan bir biçimde Türkiye'yi yargıladığını belirterek, “Türk tarihini ve Türkiye'yi yargılamak kimsenin haddi değildir. Acı olan, bu girişimin gerek Türkiye-Ermenistan, gerekse de Türkiye-ABD ilişkilerinin bugününe ve geleceğine vahim biçimde zarar verme ihtimalidir” ifadesini kullandı. Amerikan Kongresi'nin bazı üyelerinin bu girişiminin, Beyaz Saray, ABD Dışişleri ve Savunma Bakanlıkları ile Türk-Amerikan ilişkilerinin kıymetini bilen bütün Amerikalı yetkililer için “sıkıntı ve ıstırap kaynağı” olduğunu belirten Bağış, Kongre'nin, bu karar tasarısını kabul etmesi durumunda, Türk-Amerikan ilişkilerine ağır darbe vuracağını kaydetti.

Bugün tasarının onaylanması halinde bir sonraki hafta da Temsilciler Meclisi Genel Kurulu'nun gündemine alınacak. Tasarı, “Ermeni soykırımı”nın tanınmasını ve Başkan'ın Amerikan dış politikasını buna uygun olarak şekillendirilmesini öngörüyor. 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi'nde tasarıya 225 parlamenter destek veriyor. Tasarının bağlayıcılığı bulunmuyor, ancak Beyaz Saray, tasarının Kongre'den geçmesi halinde Türkiye'nin yaptırım uygulamasından ve Irak'-taki Amerikan askerlerinin çeşitli sorunlarla karşılaşmasından endişe ediyor.

ABD Kongresi Dış İlişkiler Komisyonu tarafından oylanacak olan 106 No'lu Kongre Kararı öncesinde harekete geçen Türk Musevi Cemaati, kamuoyu ve Kongre üyelerini bilgilendirme amacıyla Washington Post ve Washington Times gazetelerinin 10 Ekim Çarşamba günü bir metin yayınlama kararı aldı. 'Türk Musevi Cemaati Bildirisi' adlı metinde, Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı İmparatorluğu Ermenilerinin başına gelen olayların bir trajedi olduğu ancak soykırım teriminin bu trajedinin anlatımı için uygun kelime olmadığı belirtildi. Konunun tarihçiler tarafından ve özellikle kanıtlara dayandırılarak değerlendirilip karar verilmesi gerektiğinin ifade edildiği açıklamada, “Bizler, ülkemizin ABD ile olan ilişkisine değer veren Türk vatandaşları arasında yer almaktayız. 106 No'lu Önerge'nin kabulü Türk-Amerikan ilişkilerinin önünde bir engel teşkil edecek ve bu kalıcı olmasa da ilişkileri uzun süreli olarak zayıflatacaktır” denildi.