'Türkiye süper güç oldu, ABD baskı yapamaz'

KKTC ve Kıbrıs Rum kesiminde temaslarda bulunan ABD Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Mathiew Bryza, Kıbrıs konusunda tutumunu değiştirmesi için ABD'nin Türkiye'ye baskı yapmasını isteyen Rum Meclis Başkanı Marios Karoyan'a, 'Türkiye süper güç oldu, ABD baskı yapamaz' karşılığını verdi.

Rum basınına göre, Rum Meclisi ve Demokratik Parti (DİKO) Başkanı Marios Karoyan, ABD'nin Türkiye'nin Kıbrıs sorununa ilişkin tutumundan vazgeçmesi yönünde baskı uygulaması gerektiğini savundu. Bryza ise Türkiye'nin bölgede süper güç olduğunu ve ABD'nin bu ülkeye artık baskı yapamayacağını kaydetti.

Bryza, Karoyan'la görüşmesinde, 'ABD'nin Türkiye'ye baskı yapmasının mümkün olmadığını' ifade ederek, şunları söyledi:

'ABD Türkiye'ye baskı yapamaz. Eğer 70'ler, 80'ler ya da 90'larda olsaydık olabilirdi, ancak şu anda kendi bölgesinde süper güç haline gelen Türkiye tamamen kendi gücüyle bağlıdır ve baskı yapmamız söz konusu değildir.'

Bryza'nın bu sözleri üzerine Karoyan, 'Türkiye'ye ABD tarafından baskı yapılamayacaksa kimse tarafından yapılamaz. Bu koşullar altında ne Kıbrıs sorununun çözümü ne de Türkiye'nin AB üyeliği mümkün olur' ifadesini kullandı.  

ABD Dışişleri Bakanlığının Avrupa ve Avrasya İşlerinden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Matthew Bryza, Kıbrıs sorununun çözümüyle ilgili olarak, 'Bizim burada taraflara kendi çözümlerini bulmaları yönünde yardımcı olmaktan öte ilgilendiğimiz bir şey yok' dedi.

Matthew Bryza, Lefkoşa ara bölgedeki Fullbright Merkezinde düzenlediği basın toplantısında, KKTC ve Güney Kıbrıs'taki temaslarıyla ilgili değerlendirmelerde bulundu.

Brayza, 'Kıbrıs Türk ve Rum liderliğinin çok iyi bir iş başardığını, müzakere sürecinde fikir teatisini iyi bir şekilde sürdürdüklerini ve liderlerde gördüğü yapıcılık ve olumluluğun kendisini etkilediğini' söyledi.

'Bizim burada taraflara kendi çözümlerini bulmaları yönünde yardımcı olmaktan öte ilgilendiğimiz bir şey yok' diyen Bryza, 'Kıbrıs Türk ve Rum liderliğinin müzakere masasındaki fikirleri ve konuları, dış destek olmadan şekillendirmiş olmalarının mutluluk verici olduğunu' söyledi.

Liderlerin bu fikirleri ve konuları geliştirerek ileriye taşımaları halinde bu çok özel çözüm fırsatının kaçırılmayacağını savunan Bryza, 'ilk kez, her iki topluma da önderlik eden çözüm yanlısı liderlerle karşı karşıya olduklarını' ifade etti. Bundan dolayı uluslararası topluluğun da liderlerin talepleri doğrultusunda desteğe hazır olduğunu belirten Bryza, tarihsel olarak Kıbrıs'taki gibi çözüm fırsatlarının çok sık gelmediğini ve uluslararası topluluğun da tarafların ilerlemesi konusunda elinden geleni ortaya koyduğunu söyledi.

Hedeflerinin, adalet duygusuyla, tüm haklara saygı duyulması gerektiği hissiyle adadaki herkese yardım etmek ve birçok zor hususu içeren Kıbrıs konusunda tarafların dengeli bir çözüme ulaşmasına yardımcı olmak olduğunu ifade eden Bryza, sağlanacak çözümde tüm siyasi tarafların haklarına saygı duyulduğunu düşünmesi gerektiğini söyledi.

Bryza, müzakere takvimiyle ilgili bir soru üzerine, yıl sonuna kadar bir çözümü ön görmediğini, yıl sonuna kadar çözüm olmasını umduğunu kaydetti.

Bunun kesinlikle mümkün olduğunu belirten Bryza, bu umudu boş yere taşımadığını, dinleyerek, gözlemleyerek yıl sonuna kadar çözümün mümkün olduğuna inandığını ifade etti. Bryza, liderlerin müzakere ettiği konuların son derece karmaşık olduğunu, ne zaman anlaşacaklarını öngörmenin zor olduğunu, ancak sürecin sonsuza kadar uzayamayacağını kaydetti.

'Uluslararası topluluğun yıl sonuna kadar çözüm olacağı şeklindeki umudu, Türkiye'nin aralık ayında Ankara Protokolü'nü uygulamaya koyacağı yönünde bir inanç olduğunu gösterir mi?' sorusu üzerine ise Bryza, 'Evet tabii ki' dedi. Türkiye'nin bu yönde bir taahhüdü olduğunu söyleyen Bryza, bunun ABD'yi değil AB'yi ilgilendiren bir iş olduğunu ifade etti.

Türk hükümetinin büyük bir inançla, Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat'a müzakere etmek için bir zemin ayırdığına inandığını ifade eden Bryza, bunu hem adadaki, hem de Türkiye'deki temasları neticesinde hissettiğini vurguladı. Bryza, Türkiye'nin AB'ye girebilmek için bazı reformlar yaptığını ve adada da çözüm istediğini söyledi.

'Türkiye'nin Ankara Protokolü'nü uygulamaya koymaması halinde ne olacağının' sorulması üzerine de Bryza, bunun ABD'nin işi olmadığını, AB ve Türkiye arasındaki bir mesele olduğunu belirterek, 'Türk stratejik düşünürlerle ilgili olarak, bu hususta yeterince bilgilendirildiler ve bu kişiler çok güçlü düşünürlerdir diyebilirim' dedi.

'Talat ile Hristofyas tek egemenlik gibi bazı zeminlerde anlaşmasına rağmen Türkiye'deki siyasetçiler iki devlet, iki halk, iki egemenlik, iki kesimlilik, hep her şeyin iki olmasını istiyor ve Talat'a baskı yapıyorlar; bu durumda Talat nasıl müzakere edebilir, ona müzakere zemini ayırdılar diyorsunuz, bu nasıl olur?' sorusuna karşılık da Bryza, Türkiye'de demokratik olarak seçilmiş hükümet temsilcilerinin çözüm istediğine inandığını, fakat her yerde de bu işin başarısızlıkla sonuçlanmasını isteyenler olabildiğini söyledi. Bryza, herkesin farklı istekler ve düşünceler taşıyabileceğini kaydetti.

Matthew Bryza, Türkiye'deki bazı yetkililerle yaptığı görüşmede iki kesimli, iki toplumlu federal çözüm çerçevesinde adanın birleştirilmesini destekler göründüklerini söyledi.

'Nasıl bir destekte bulunabileceklerinin' sorulması üzerine ise Bryza, Yeşilırmak Kapısının açılması için gereken düzenlemelere yönelik mali yardım ile kültürel varlıkların korunması için gereken birçok şeyi yapmaya hazır olduklarını, ancak müzakere takımında olmadıklarını ve bu sebepten belki kendilerine müzakerelerle ilgili yardım ve destek talebinde bulunulmadığını kaydetti.

Bryza, tarafların çok iyi bir iş başardığını, müzakere sürecindeki fikir teatisini iyi bir şekilde sürdürdüklerini, bu ziyaretinde liderlerde gördüğü yapıcılık ve olumluluğun kendisini etkilediğini, geçmişte olduğundan daha umutlu olmasını sağladığını söyledi.

Liderlerin çözüme ulaşması halinde birleşik bir Kıbrıs'ın inşa edilmesine ABD'nin mali yardımda bulunup bulunmayacağınız sorulması üzerine Bryza, bu yönde bir kararları olmadığını, AB'nin bu hususta gereken cevabı vermesinin daha uygun olacağını ifade ederek, o günlerin gelmesini umutla beklediklerini kaydetti. Brayza, günü geldiğinde tabii ki adaya gelip ABD'nin neler yapabileceğine bakacaklarını, bunun ancak bir kongre kararıyla olabileceğini de ifade etti.

Bryza, başka bir soru üzerine, Rum tarafının ve Türkiye'nin Akdeniz'deki petrol konusundaki farklı duruşlarının müzakereleri etkilememesi gerektiğini söyledi.