Utandıran şöhret

Washington yönetimine yakınlığı ile bilinen The Washington Post gazetesi, "Türkiye'nin kötü alışkanlığı" başlığı altında dün yayınladığı bir yorumda, Erbakan'a verilen bir yıllık hapis ve ömür boyu siyaset yasağını ele alarak, Türkiye'deki ifade özgürlüğünü tartıştı. Türkiye'nin artık Avrupa Birliği'nin faal adayı olduğunu, hükümetin de ekonomik ve hukuki alanda reform yapma sözü verdiğini hatırlatan gazete, "Ancak kötü alışkanlıklar, özellikle de ülkenin laik prensiplerine aykırı yönde görüş bildirenlerin hapse atılması yönündeki eğilim halen devam ediyor. Geçen hafta, bir Türk mahkemesi, eski Başbakan ve kapatılan Refah Partisi'nin genel başkanı olan Necmettin Erbakan'a, 6 yıl önceki sözlerini gereçe göstererek 1 yıl hapis cezası verdi. Eğer ceza onaylanırsa, Erbakan ömür boyu siyasi yasaklılar arasına katılacak" dedi.

Türkiye Cumhuriyeti'nin, 75 yıllık tarihi boyunca, aralarında kamu kurum ve kuruluşlarında kadınların başörtü takması ve erkeklerin sakal bırakması gibi birçok konuda aşırı bir laiklik uygulamasına gittiğini, bunu yaparken de orduya bel bağladığını yazan gazete, "Laik söylemler, birçok açıklamayı 'anti-laik' yaklaşım kabul ederek, ifade özgürlüğüne baskı yapan tüyler ürperten kanunlar üretti" dedi. Bazı Türk gazetecilerin, sanatçıların ve ünlü kültürel şahsiyetlerin, aynı şekilde şiddet içermeyen söylemleri nedeniyle cezalandırıldıklarını hatırlatan gazete, "Demokratik değerleri tehdit eden güçlere hassas bir şekilde yanıt vermek, her zaman demokrasinin kendisiyle karşı karşıya gelme durumunu da ortaya koyuyor. Ancak ifadeye yönelik sert kısıtlamalar, esasında demokrasiyi tehdit ediyor. Türkiye, AB'yi tatmin etmek kadar, içerde uyumu sağlamak için bu kısıtlamaları yumuşatmak zorunda" cümlesini kullandı.

1997 yılının Aralık ayında, zamanın Başbakanı Mesut Yılmaz'la ABD Başkanı Bill Clinton arasında yapılan görüşmede dile getirilen ve üzerinde uzlaşılan insan haklarına ilişkin konular, 1998'de ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından 8 madde halinde formüle edilmişti: İfade özgürlüğünün kapsamının genişletilmesi, hapiste bulunan siyasilerin ve gazetecilerin salıverilmesi, işkenceci polislerin yargılanması, insan hakları savunucularına ve sivil toplum kuruluşlarına yönelik baskının kaldırılması, yerlerinden edilen insanların geri dönüşlerinin sağlanması, siyasi partiler üzerindeki yasakların ve baskıların kaldırılması, olağanüstü halin kaldırılması ve ABD'den alınan silahların kullanım sahalarının gözlenmesi. Ancak son iki haftadır ABD tarafından yapılan açıklamalarda, ABD'nin son insan hakları raporunda ve insan haklarından sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Harold Koh'un açıklamalarında, Türkiye'nin yukarıda sözü edilen kriterlerden büyük bir çoğunluğunu yerine getirmediği dile getirildi.