Ve top şimdi kitapta!

Dünya genelinde günümüzün en popüler sporu futbol kuşkusuz. 19. yüzyıl İngiltere'sinde, Johann Huizinga'nın 'oyun' tanımına uyan ve folk kültürüne ait bir görünüm olarak ortaya çıkan futbol, endüstrileşmeyle birlikte yeni kurulan sanayi kentlerinde, yerel yönetimlerin 'hemşehrilik' duygusunu pekiştirmek amacıyla destekledikleri bir boş zaman pratiğine dönüşür. Kapitalistleşme ve globalleşmenin ardından bugün futbol, dünyanın en ücra köşelerindeki çocukların bile FİFA kurallarına göre oynadıkları, uluslararası politikaları dahi etkileyen, profesyonel futbolcuların oynadıkları için para aldığı, taraftarların izledikleri için para ödediği, hazzın alınıp satıldığı dev bir sektör durumunda. Futboldan 'haz'zetmemek günümüz dünyası için anlaşılır bir durum değil.

Günümüzün futbol gerçekliğine duyarsız kalamayan yayın dünyası da, bu çok popüler oyunun her boyutunu, geçirdiği dönüşümü, bugünün insanı için ne ifade ettiğini anlatan, sektöre ilişkin bilgileri içeren, aktüel bilgileri ya da anıları aktaran kitaplar yayınlayarak katkıda bulunuyor.

Futbol üzerine yayınlanmış o kadar çok kitap var ki! Futbolu seyretmenin yanısıra bir de okumak isteyenler için, biz burada sadece son yıllarda yayınlanan kitapların adını anacağız. İlk kitap, futbolun haz politikası olarak yeniden üretilmesini konu alan 'Popüler Kültürler'. Ayrıntı Yayınları arasından çıkan kitapta David Rowe, en yaygın popüler kültür görünümü olan futbolun nasıl endüstrileştiğini ve toplumsal kimliklerin oluşturulmasından uluslararası itibar mücadelelerine kadar uzanan karmaşık eklemlenişlerini analiz ediyor. Simon Kuper, 'Futbol Asla Sadece Futbol Değildir'de futbolun 20. yüzyıla damgasını vurmasını, dünyanın her yerinde sayısız insanı bir salgın hastalık gibi pençesine almasını, kural kitabında yer alan 'oyun' tanımı çerçevesinde açıklamak mümkün mü, değilmi? sorusunun cevabını arıyor. 22 ülke dolaşarak Nelson Mandela'dan Gullit'e pek çok isimle konuşarak futbolu tartışan ve bu konuşmaları kitabına alan yazarın kitabı Fatih Terim'in önsözüyle yayınlandı. Futbolun kültürel boyutuyla ilgili olarak yayınlanan diğer bir kitap ise R. Horak ve Tanıl Bora'ın İletişim Yayınevi'nden çıkan ortak çalışmaları 'Futbol ve Kültürü'. 'Gol Atan Galip Futbola Sosyolojik Bir Bakış'da ise Mahmut Sert, futbolun 'yaşam biçimi' olarak sunulmasının ardında yatan nedenleri ve futbolun Türkiye'de yaşanış biçimini inceliyor.

Eski gazetecilerden Serhat Hürkan,'Yıkılmayan İmparatorluk; Futbol'da, sporun sevda halini alışını, Türk kulüplerin tarihçelerini, futbolun politika, diplomasi, kültür ve sosyolojik ilişkilerini bir araya topluyor. Futbolun nasıl çıktığını, ilk kimlerin oynadığını, kuralların kimler tarafından konulduğunu kısacası tarihini kayda geçiren kitaplar da var. 'Teknik, Taktik Yönleriyle Futbol ve Tarihi (1848-1989)' Vala Somalı'nın İnkılap Kitabevi'nden, Theo Stemmler'in 'Futbolun Kısa Tarihi' ise Dost Kitabevi'nden çıktı.

Öykü çevrelerinin yakından tanıdığı bir isim olan Semih Gümüş'ün Can Yayınları'ndan çıkan 'Futbol ve Biz' adlı kitabı aydınların futbolla barıştığını somutlaştıran bir kitap. Çok yakın tarihimizi sosyolojik açıdan değerlendiren kitaplarıyla tanınan yazar Can Kozanoğlu da, 'Bu Maçı Alıcaz!' kitabında, seçimlerde oya tahvil edilmeye çalışılan futbol düşkünlüğümüzü, milli birlik-beraberliğimizin futbol üzerinden sağlanmaya çalışılmasını ele alıyor. Yılların televizyon habercisi Ali Kırca'da futbol gözlemlerini Can Yayınları'dan çıkan kitabı 'Futbol Hayattır'da aktarıyor. Futbolun ekonomik boyutunu 'Türkiye'de Futbol Klüplerinin Şirketleşmesi, Halka Açılması, Finansmanı ve Vergileme', medya boyutunu ise Ümit Kıvanç'ın yeni çıkan kitabı 'Kesin Ofsayt' işliyor.

Ryszard Kapuscinski'nin 'Futbol Savaşı', Sina Cimcoz'un, 'Küçük Futbolcu', Muzaffer İzgü'nün, 'Futbol'da Süratin Teori ve Pratiği', Erkut Konter'in 'Gölgede ve Güneşte Futbol' kitaplarının yanısıra bir de eğlencelik kitaplar var. Michael Coleman'ın 'Hain Futbol Eğlenceli Bilgi'si ve Mine Omurtak'ın 'Futbolcu Fıkraları-Şakaları' okuyucuya futbolun eğlenceli tarafını sunan kitaplar.